hósdagur 5. desember 2019síða 8

FRÍGGJADAGUR 6. DESEMBER 2019 SOSIALURIN 141 8 PERSÓNSSØGA Hann hevur onkuntíð verið bið­ in um at tala í onkrari meinigheit ymsastaðni í landinum. – Fyrr í ár var eg á einum staði, og har komu fleiri enn 500 fólk at lurta. Eg talaði á enskum, og so varð tulkað til rumenskt. Aftaná kom ein kona grátandi til mín. Hon segði, at hon hevði havt tað so ringt í lívinum, men at hetta kvøldið hevði hon fingið frið við Gud. Tað var stórt at uppliva, sigur hann. Kennir landið betur enn íbúgvararnir Absalon hevur verið í nógvum ym­ iskum støðum í Rumenia við hjálp. – Tá ið vit fara longur norð­ur­ eftir í landinum, tekur tað longri tíð, tí frástøðurnar eru so langar. Tá eru vit ofta burtur úr Føroyum í 20 dagar. Annars eru vit vanliga 11 dagar burtur. Nú um veturin kann vera rætti­ liga kalt og nógvur kavi í land­in­ um. Á hesum túrinum er tó ikki ætlanin at fara niðan í fjøllini, har tað kann vera nógvur kavi. – Eg havi koyrt so nógvastaðni runt í landinum, at onkur av teim­ um staðbundnu rumenunum hava sagt við meg, at eg kenni nógv betur teirra land enn teir all­ ar flestu rumenararnir gera, sigur Absalon. Fátækadømi í bygdunum Nógv er broytt síðani arbeiðið við Rumeniahjálpini byrjaði. Støðan í landinum er batnað nógv í mun til, hvat hon var fyri 30 árum síðani. – Tað eru stór framstig hend á nógvum økjum. Í býunum sæst ikki nakað til fátækadømi. Har síggja fólk út til at hava tað gott. Men í teimum smáu bygd­un­um langt úti á landinum er tað fram­ vegis nógvastaðni sera fá­tæks­ligt. Tað er fyrst og fremst hesi støð­ ini, at hjálpin fer, sigur Absa­lon Matr­as. Hann vísir á, at í Rumenia er av­ markað, hvussu nógv tað almenna tekur sær av teimum fátøku og øðrum, ið tørva hjálp. – Tey fáa eitt lítið sindur – umleið 600 krónur um mánaðin. Eg skilji ikki, at tey kunnu klára seg fyri so lítið. Um ein kona eigur eitt barn, fær hon 2.000 krónur um mánaðin í tvey ár. Tað er ikki nógv at liva fyri, sigur Absalon Matras. Pólland, Ukreina og Moldova Seinnu árini hevur hevur hann eis­ini verið í fleiri øðrum londum við klædnahjálp úr Føroyum. Fleiri túrar eru gjørdir til Póllands og Moldova. Hann hevur eisini verið í krígsherjaða Ukreina við hjálp. – Tað er stórur tørvur á hjálp eisini í hesum londunum. Eina­ ferð koyrdi eg eisini ein buss við klæðum frá brøðrunum í Før­ oyum. Tann hjálpin fór til Týsk­ land, og so víðari harfrá til Russ­ lands, sigur Absalon. Ógvusligt at síggja neyðina fyrstu ferð Men hvussu byrjaði arbeiðið fyri 30 árum síðani? – Eg kendi einki til støðuna í Rumenia, tá ið eg byrjaði at savna brúkt klæði inn og senda tey avstað í bingjum til Rumenia. Hetta gjørdi eg í samstarvi við dansk­arar í nøkur ár. Immanuel í Hoy­vík var tá byrjað at koyra við hjálp til Rumenia. Eg varð spurdur, um teir kundu fáa klæðir, ið eg hevði savnað inn, og koyra tað til Rumenia. Tó slapp eg ikki sjálvur við. Tá ið teir spurdu aftur, segði eg, at teir kundu fáa klæðini, um eg sjálvur slapp við at koyra bussin til Rumenia. Soleiðis byrjaði tað, sigur Absalon Matras. – Eg hevði hoyrt frá øðrum um støðuna í Rumenia, men tað var ikki fyrr enn eg hevði verið fyrsta túrin, at eg sá, hvussu stór neyðin var. Tað kom ein trongd á meg, at eg mátti avstað aftur. Soleiðis hevur tað verið øll árini. Og eg havi framvegis hesa trongdina í mær. Fyri mær er tað eitt kall, sigur Absalon Matras. Sjálvt um hann er farin væl upp um pensjónsaldur, hugsar hann ikki um at slakka av. – Eg hugsi als ikki um tað, og eg eri væl fyri likamliga. Tá ið trongd­ in kemur á meg, má eg fara avstað, sigur Absalon Matras. 22.000 krónur At hann hevur kunna farið øll hesi árini til Rumenia, er bara tí at hann hevur fingið nógva sjálvbodna hjálp og stuðul ymsastaðni frá. – Eg eri sera takksamur fyri alla ta hjálp og tann stuðul, eg fái. Í nógv ár hava tað verið tríggjar konur, ið hava skilt og pakkað klæðini í kjallaranum í Christianskirkjuni. Tann eina er far­in, og nú eru tvær eftir. Tær gera eitt sera stórt arbeiði, sum eg eri sera takksamur fyri. Eg havi fleiri ferðir bjóðað teimum at komið við til Rumenia, so tær eis­ini síggja, hvar klæðini enda, men tær hava ikki hætta sær. – Men tað eru eisini nógv onn­ ur, ið stuðla á ymiskan hátt, og nógv biðja fyri arbeiðinum. Eg eri teim­um øllum sera takksamur, sigur Absalon Matras. Ein túrur til Rumenia hjá Absa­ lon Matras kostar umleið 22.000 krónur. Hann hevur avtalu við Smyril Line um at fáa ein lastvogn við klæðum ókeypis (sum annars hevði farið tómur avstað). Áðrenn tað fylti hann ein buss og koyrdi hann allanvegin til Rumenia. Men tað var nógv dýrari. Nú rindar hann fyri lítla vørubilin og fyri seg sjálvan. Annars eru útreiðslurnar fyri flutning av klæðunum úr Dan­mark til Rumenia, bensin, mat, uppihald og annað. – Eg havi nakrar stuðlar, ið flyta pengar á konto hjá Rumenia­ hjálpini. Eg royni at ansa væl eftir pengunum, so at tað ikki fer ov nógv út. Onkuntíð hava tað ikki verið nógvir pengar á konto, og tá havi eg selt vørubilin, fyri at hava pengar, so at eg havi kunna farið avstað. Tá ið eg eri komin heim­aftur, havi eg roynt at fingið hendur á einum nýggjum vørubili. Onkuntíð hevur Rumeniahjálpin fingið størri peningaupphæddir, sigur Absalon Matras. 900 tons Hesi 30 árini, Absalon Matras hev­ ur hjálpt í Rumenia og í øðrum fá­ tøkum londum í Evropa, eru nógv tons av klæðum og øðrum tilfari farin avstað. Umleið seks tons av vøru eru við í hvørjari sending, og við 150 túrum svarar tað til umleið 900 tons. Í stóran mun er talan um end­ ur­nýtslu av góðum klæðum og øðrum tingum, men eisini av bundn­um vørum. Rumenar í Føroyum Við árunum eru fleiri rumenar og onnur, ið hava fingið hjálp. Nakrir fáir av rumenunum, ið Absalon eru komin í samband við, hava verið í Føroyum. – Onkur hevur verið í stutta tíð, og onkur hevur eisini verið í longri tíð. Daniella og Calin Gabor, sum nú búgva í Vestmanna, hava búð her í fleiri ár. Tey bóðu um at sleppa við mær til Føroya. Eg setti bara sum treyt, at tey skuldu hava øll loyvi upp á pláss. So komu tey við mær í bussinum á heimvegnum. Tey hava lært føroyskt og børnini ganga í skúla her, sigur Absalon Matras. Alina – ein fosturdóttir í Rumenia Fyrstu ferð Absalon Matras kom til Rumenia, kom hann at kenna tað tá seks ára gomlu Alinu. Pápin var skotin, og mamman var stutt frammanundan deyð av krabbameini. Nú tók omman sær av henni. Absalon hevur stuðlað henni á ein serligan hátt øll árini, og kallar hana fosturdótturina – Tað var fyrstu ferð, eg kom til Rumenia, at eg møtti Alinu. Hon hevði eina mynd av mammu hennara í hondini. Húsini vóru so vánalig, og tey høvdu næstan einki. Eg gav teimum pengar, so at tey kundu keypa timbur, so tey kundu fáa benni fyri at fáa hita í húsið. Brennið rakk til tvey ár, sigur Absalon Matras. Flestu ferðirnar Absalon Matras hevur verið aftur í Rumenia, hevur hann vitjað Alinu. – Omman var sálarliga sjúk, og Alina hevði tað ikki altíð so lætt. Vit royndu at geva allastaðni, har tørvur var á hjálp, men eg royndi altíð at hava okkurt eyka við til hennara. Vit hava havt samband øll árini, sigur hann. Alina hevði eisini ein hálvbeiggja, sum eitur Simi, men hann búði á einum øðrum staði. Nú er Alina 30 ára gomul. Hon er gift við einum rumena, og tey eru flutt til Del Grappa í Italia, har maður hennara arbeiðir sum møblasnikkari. Hjúnini eiga ein drong og eina gentu. – Nú síggi eg ikki Alinu so ofta. Eg havi tó verið og vitjað tey í Del Grappa. Vit tosa eisini regluliga í telefon ella á facetime. Hon spyr ofta nær eg fari til Rumenia, og um tað passar, so møtast vit har, sigur Absalon Matras. Klæðini verða blakað í stóra lastvognin, sum førir klæðini til Danmarkar Mynd: Álvur Haraldsen Absalon Matras saman við fosturdótturini, Alinu, og soni hennara, Alin Mynd: Jóhannes Danielsen