hósdagur 5. desember 2019síða 24

FRÍGGJADAGUR 6. DESEMBER 2019 SOSIALURIN 141 24 Óli Jacobsen Óli Jacobsen S einast í november var ein stevna í Føroyum fyri fólk, sum týða føroyskan tekst til onnur mál. Vit kunnu umrøða ein av lut­tak­ar­un­ um, russaran Andrei Melnikov. Tað merkisverda við Andrei er, at hann hevur týtt bókina hjá Sigert Patursson ”Á ferð í Siberia” til russiskt. Hetta hevur hann verið førur fyri at gera, tí hann dugur væl føroyskt. Eisini dugur hann millum fleiri onnur mál eisini danskt. Upprunaliga er bókin skrivað á donskum, so Andrei hevur kunnað týtt bæði úr føroysku og upprunaligu donsku útgávuni. Henda útgávan kom út sum bók í 1901, men í 1994 kom hon út á føroyskum, týdd av Sigrið av Skarði Joensen. Ein slík bók hevur sjálvandi áhuga fyri ein russara, tí Siberia er ein týðandi partur av Russlandi. Her er nógv áhugavert tilfar um lívið í Siberia. Sigert kom víða um, og henda ferðin má sigast at vera um eitt rætti­ligt avrik, tá ið hugsað verður um um­støðurnar tá í tíðini. Tað verður sagt í ættini, at hansara skriving um Siberia hevur verið brúkt sum undirvísingartilfar í Europa, har lítil vitan var um hetta veldiga økið. Andrei fór fyri nøkrum árum síðani undir at týða bókina, og tann 26. august í ár kom hon út á russiska forlagnum Paulsen. Hon varð løgd fram á eini bókamessu í Irkutsk í Siberia. Í bókini hevur Andrei skrivað eitt fororð, har hann eisini greiðir frá føroyskum viðurskiftum og um Patursson fólkini. Sigert var heimsborgari Tað er nokk so nógv skrivað um Sigert, ser­liga í samband við Siberiaferðina. Tá ið før­oyska týðingin kom út í 1994 skrivaði Turið Sigurðardóttir, dóttir Sigrið, eina bók um umfatandi virksemið og ferðingina hjá Sigert, eisini nógva aðra staðni enn í Siberia. Sigert var føddur í 1869 í Kirkjubø. Hann var beiggi Jóannes bónda. Tað fyrsta sum frættist alment um hann er í Dimmalætting 15.juni 1889, har tað stendur: Postdampskibet Thyra ankom i Tors­ dags her til fra Island via Klaksvig og af­sejlede samme dag til Kjøbenhavn via Trangis­vaag og Granton. Som passagerer til Leith medfulgte besætningen fra den sunkne Brig Lawrence og til Kjøbenhavn hr. Sigert Pat­urs­ son. Sigert hevur tí­ skil verið ein­asta ferðafólk úr Før­ oy­um. Men hann fór í land í Leith og fór til Keyp­ manna­havn­ar eina viku seinni. Tað er hansara Sibiriuferð, sum serliga hevur gjørt Sigert kendan. Men tað er minni kent, at í 1907 kom út hansara bók Gennom Ryssland under revolutionen. Hetta er kollveltingin frá 1905-1907. Hetta er ikki minni forvitnislig bók, men hon er ikki so lættlisin sum Siberiu­ bókin. Hon er 139 síður út í eitt uttan inni­haldsyvirlit ella yvirskriftir og uttan mynd­ir. So er hon á svenskum, sum er tyngri at lesa enn danskt. Tað er løgið at ongar myndir eru í hesi bók, tá ið hugsað verð­ur um allar tær myndir, hann annars hev­ur tikið. Henda bókin er eisini á russiskum,Tað kundi verið áhugavert at fingið hana á før­oysk­um. Í komandi parti verður greitt nærri frá hesi bók. Ferðin til Føroya í 1925. Sigert var tríggjar ferðir aftur í Føroyum. Tann eina ferðin var í 1925. Tá varð nokk so nógv skrivað í bløðunum, sum eisini lýsir hann sum persón. Tann 2. september verður lýst í bløðunum: Sigert í Kirkjubø greiðir frá ferðum sínum í Marokko og aðrastaðni í Havnar Bio hósdagin 3.september kl. 9. s.p. Entré 1 kr. børn 0,50. Tann 5. september greiðir Tingakrossur frá hesum fundi: Til fyrilesturin hjá Sigert í Kirkjubø var ein slík trokan av fólki, at nógv máttu rýma avstað aftur, tí tey sluppu ikki inn. Javnliga varð avbrotin av fólki, sum stuttleikaði sær, tá ið hann greiddi frá forvitnisligum ferðum í 44 ár, hann hevði ferðast um mestan partin av heiminum. Hann segði frá sínum lívi millum heidningarnar uppi norðast í Sibirien, har ið frysti upp til 70 gradir um veturin, har summarið vardi 3 mánaðir og veturin 9. Mesta føðin var ráur fiskur og rátt kjøt. Eisini greiddi hann frá sínum ferðum suður gjøgnum alt Europa, Asiu og Norð­ ur­afrika undir gløðandi sól og endaði við frásøgnum úr Marokko. Forvitnisligt var at hoyra, at ein part­ur av fólkinum í Afrika strondini er ljósleitt og bláoygt og líkt germanskum og norð­ urlendskum fólki. Hann helt tað koma av, at norðurlendskir víkingar í forum høvdu vitjað strendurnar har á leið. Tingakrossur spyr, um hetta ikki munnu vera eftirkomarar hjá teimum lands­monnum, sum sjórænarar tóku við sær á sínum ránsferðum. Um drúsarnar segði Sigert, at tað fólkið kundi ikki roknast fyri eina tjóð á nakran hátt. Tað er tað reina røvarapakk. Røðarin greiddi frá, at hansara starv var at fáa alt politiskt stríð og trúnaðarstríð niðurlagt. Hann hevði vitjað Folkenes Forbund í Geneve, talað við menninar har og lurtað eftir røðum. Men hann vænt­ aði ikki, at veraldarfriðurin kom við tí grund­arlagi, teir vildu leggja undir friðin, nevni­liga tað, at rætturin skuldi gjalda. Tað skuldi ikki vera so, tí hvat var rættur? Grundarlagið fyri friði og sameining mátti vera skylda (plikt), ta plikt, hvør kendi innan í sær at gera tað rætta. Hann rósti danskarum, sum hann hevði hitt úti um heimin. Men hann segði seg at vera sjálvstýrismann, og at tað nú var tíð hjá føroyingum at koma sær undan danska formyndaraskapinum. Lógvaklappanin var hvøll, tá ið talarin endaði sina røðu, sum hevði vart tað mesta av tveimum tímum. 26. september stendur í Tingakrossi: Sigert í Kirkjubø greiðir frá ferðum sínum í ymiskum londum sunnudagin 27. september kl 4 sp í Havnar Bio. Gjald 1 kr. Mánakvøldið 28. september kl.8 røðar hann í Avhaldshúsinum yvir evnið: Langabbi Andrei var við sovjetiska herinum við til at vinna á týska herinum við Stalingrad í 1943. Og so dugur hann føroyskt og hevur týtt Sigert í Kirkjubø til russiskt SIÐSØGA Russiski Andrei: FRÁ BARDAGAN VIÐ STALINGRAD Í 1943 TIL SIGERT Í KIRKJUBØ Heiti á bókini er “Ot Farer do Sibiri”, sum lætt at skilja Amdrei við bókini, hann hevur týtt.