hósdagur 5. desember 2019síða 25

FRÍGGJADAGUR 6. DESEMBER 2019 SOSIALURIN 141 25 Komandi partur Komandi partur verður enn ein partur úr gamla kirkjugarðinum undir Svínaryggi. Um tvær vikur kemur seinni partur um Sigert í Kirkjubø Onga partípolitiska agitatíón í Føroyum, ongar politiskar, ongar teologiskar sektir uttan ein sameind Føroya tjóð. Gjald 50 oyru. Tann 4. november verður lýst í Tingakrossi Sigert í Kirkjubø røðar um Føroya frælsi í nánd í teatursalinum í Tórshavn tann 5. november 1925 kl. 8 s.p. Fyri at stundin skal eiga serstakan hátíðardám verður røðan umgird við songi við musikakkkompagnement, har í millum Føroya Ríkis marchi og ljómum til Føroyar, ið røðarin hevur yrkt og sett tónleik til. Atgongd 1,50 og 1. Billetkassin við inngongdina verður upplatin kl. 7. Sigert I. Her tykist Sigert at vera komin á eitt hægri støði. Spurningurin er hví hann nú undirskrivar seg Sigert I. Um hann sær seg sjálvan sum fyrsta drott í einum føroyskum ríki! Tann 21.oktober boðar Tingakrossur frá: Nýtt blað Mánadagin kom út nýtt føroyskt blað Føroyar, leiðandi blað fyri Føroya Ríki, Føroya tjóð, Føroya Ríkisstjórn. Blaðstýrari og útgevari er Sigert Patursson í Kirkjubø. Blaðið er til støddar gott og væl sum FF, blaðið hjá Føroya Fiskimannafelag, men einki er sagt frá, hvussu ofta tað er ætlað at koma út. Innihaldið í hesum fyrsta nr. er ymiskt: Stutt uppskot til stjórnarliga grundlóg fyri Føroyar, Til sjálvstýrismenninar, Til kvinnuna í Føroyum, Føroya skúli, Føroysk vakurleikahøll, Føroya flagg, Danmarks norðasta amt, Føroya peningur, Myndir av Føroyum, Vøruhús Føroya o.a. Nú sær út til at ferðin er komin at enda og tann 7. november er henda lýsing í Tingakrossi: Sigert í Kirkjubø fer í hesum mánað at ferðast til Stocholm, Leningrad, Kina, Japan, Am­erika. Hann skal síggja seg um, hann skal tosa við fólk og greiða frá Føroyum. Áðrenn hann fer avstað, røðar Sigert í Kirkjubø í Tórshavnar Teatursali leyg­ar­ dag­in tann 7. november kl. 8 s.p. um sínar ferðir í Palestina millum jødar, arabar, nest­irianar, munkar, pílagrímar, drusar, beduinar. Hann tosar um lívið í Jerusalem og um lívið millum turkar og persar. Seinasta fyridrag í Tórshavn fyri hesu ferð heldur Sigert I. sunnudagin tann 8. nov. Kl. 4. s.p. í teatursalinum. Evnið er: Stór­politikk í Føroyum og útheiminum við­víkjandi. Atgongukort kosta 1 kr. fyri hvørt fyri­ dragi. Bæði fyrri og seinni partur av hesum fundi lýsa ein mann á einum serligum støði. Bara tað, at ”Stórpolitikkur í Føroyum” verður tikið upp á tungu í 1925 er heilt serligt. Hansara hugsjónir munnu hava verið væl meintar men nokk so veruleikafjarar. Sigert var aftur í Føroyum í 1928, men tá er ikki eitt orð um hann í bløðunum. Andrei fekk ungur áhuga fyri Føroyum Spurningurin er, hvussu ein vanligur russari í Moskva kann fáa ein slíkan áhuga fyri Føroyum, at hann lærir seg málið og síðani fer at týða føroyska bók til russiskt. Hetta byrjaði við, at hann sum smá­ drongur fekk áhuga fyri Íslandi, kanska tí hann hevði hoyrt um gomlu víkingarnar. Hann fekk hendur á ein íslendska orða­ bók og fór at læra seg íslendskt. Tískil kom hann at duga íslendskt, tá ið hann var 13 ára gamal. Sum fráleið fekk hann eisini áhuga fyri Føroyum, kanska eisini tí hann frætti um tiltikna fótbóltsdystin í Landskrona á sinni. Tá avgjørdi hann, at hann skuldi eisini fara at læra seg føroyskt og fekk fatur í eini lærubók í føroyskum. Tað var ikki lætt at finna tilfar um Føroyar í Russlandi, men hann fekk tó hendur á skaldsøgur hjá William Heinesen á russiskum. Alt hetta skapti so aftur áhuga at fáa sær eina útbúgving í Íslandi, hagar hann fór 21 ára gamal. Andrei fekk so áhuga fyri at koma at kenna føroyingar. Hann byrjar eis­ini at læra føroyskt. Hann skrivar til Fróð­skap­ar­ setrið og spyr um tey kundu skaffa honum ein føroying at samskifta við. Tann fyrsti, hann frætti frá, var ein russ­ari! Hetta var tann í Føroyum kendi Ivan Moskalenko, nú Eysturland, sum tá var komin til Føroyar, og sum eisini dugdi føroyskt. Hetta førdi so til, at eg sjálvur kom at kenna Andrei. Hann kom fyrstu ferð til Føroya í 1999, og tá dugdi hann longu at tosa føroyskt. Hann búði hjá okkum í Havn og vit komu tá rættuliga at kenna henda sera gløgga og dámliga mannin. Umframt føroyskt og íslendskt, so skilir hann eisini grønlendskt og onnur forkunnug mál. Her fekk hann eisini fleiri føroyskar vinir og koma eisini víða hvar í landinum. Aftaná sína útbúgving í Íslandi hev­ur Andrei eisini arbeitt á russisku sendi­stov­ uni í Reykjavík, og her kom hann eisini í sam­band við føroyingar. Seinni er Andrei tó fluttur aftur til Russ­ lands, og hann arbeiddi eitt skifti í russiska uttanríkisráðnum. Andrei: Langabbi bardist við Stalingrad! Ein tann ræðuligasti bardagin í nýggjari tíð var  týska innrásina í Sovjet í 1941, og ser­liga var hetta galdandi fyri bardagan um Stalin­grad, sum rættuliga var byrjanin til endan hjá Hitler. Omanfyri tvær milliónir doyðu antin beinleiðis ella óbeinleiðis í tí ræðuliga bar­daganum við Stalingrad. Fyri flestar før­oyingar er hetta bert ein partur av heims­søguni sum so nógv annað. Men tað er tað ikki fyri Andrei, tí langabbi hansara var í sovjetiska herinum øll árini, har hann millum annað var í bardaganum við Stalin­ grad. Langabbi sníkti seg í kríggj Tá kríggið brast á í Russlandi í 1941, var lang­abbi í móðurætt 37 ára gamal, og hann var tískil so gamal, at hann varð ikki innkallaður í herin. Ein morgunin langomma vaknaði, legði hon til merkis, at maðurin  ikki lá í songini. Hon undraðist yvir, hvar hann mundi vera farin so tíðliga á morgni, so hon lat seg í klæðir og fór upp. Maðurin var hvørki til at síggja ella at hoyra, og komin innar í køkin fekk hon eyga á ein seðil, sum lá á køksborðinum. Hon tók hann upp og byrjaði at lesa. Tá vísti tað seg, at hetta var eitt bræv frá langabba, har hann greiddi frá, at hann hevði avgjørt at melda seg til herin. Kærleikin til móðurlandið og familjuna búði so sterkur innan í honum, at hann vildi geva lívið, um tað kravdist. Hann sá sær ongan annan máta at fara uttan at sníkja seg, tí langomma vildi á ongan hátt givið honum loyvi at fara. Langabbi arbeiddi sum telefonmaður øll fýra krígsárini. Hetta var sera vanda­ mikið, tí hann og hansara herdeild skuldu ofta fara yvir frontlinjuna fyri at leggja tele­fonkaðalar. Tá russarnir so gjørdi álop á týska herin, máttu teir longu hava telefonsamband á týska økinum. Ikki sjáldan skuldi hetta gerast, meðan bar­ dag­arnir vóru harðastir, so hann skuldi sníkja seg yvir frontlinjuna undan skot­ um frá báðum síðunum.  Hetta var so eis­ ini hansara uppgáva í bardaganum um Stal­ingrad. Hóast hann varð særdur, so yvir­livdi hann tíbetur kríggið. Henda mynd er á baksíðuni av bókini. Hetta er Sigert við knøttinum í hondini. Mynd hjá Siggert úr Sibiriu Andrei saman við langabbanum, sum var við til at geva Hitler mønustingin. Langabbin doyði í 1982, 82 ára gamal.