hósdagur 12. desember 2019síða 16

FRÍGGJADAGUR 13. DESEMBER 2019 SOSIALURIN 144 16 Mentan EYÐUN KLAKSTEIN K inesararnir koma. Nýggja krimi­skald­ søg­an hjá Jógvani Is­ak­sen snýr seg um stór­pol­it­iska spælið í Arktis, har lítlu Før­oyar og stóra Kina spæla høv­uðs­leiklutir. – At bókin fór at verða so aktu­ ell, sum hon er vorðin, hevði eg ikki roknað við. Kanska hevur bókin størri hugflog enn veruleikin, men hendingarnar í bókini kundu saktans verið veruligar, sigur Jógvan Isaksen. Hann hevur nú útgivið sættu bókina um sonevndu Skansa­ deild­ina hjá løgregluni. Tað er ein deild við meira og minni út­ hýst­um løgreglufólkum, sum tó loysa morðgátur og sam­an­svørj­ ingar. Í nýggju bókini, sum kall­ast »Arktis«, eru loyniligar sam­ráð­ ingar millum landsstýrið og Kina. Ein fjøld av kinesarum vitjar í Før­ oy­um, men hvørki løgregla, ferða­ vinna ella tíðindafólk vita nakað um hesa vitjan, og myndug­leik­ arnir eru sum farnir undir heilt. William Hammer, sum er leiðari fyri Skansadeildina, fær illgruna um, at alt ikki ruggar rætt, og sam­ an við starvsfeløgunum Dejan og Gunn­leyg fer hann at sneyta í viður­skiftunum. – Standurin er ikki tann besti á Skansadeildini. Húsini hjá teimum eru sprongd, og bæði Dejan og Gunnleyg hava ligið á sjúkrahúsi. Nú hevur leiðslan hjá løgregluni sent øll trý í farloyvi, tí leiðslan veit ikki, hvat hon skal gera við tey, men tá ið eitt kinesiskt par kemur til William og tey at biða um hjálp, kemur aftur lív í Skansadeildina, sigur Jógvan Isaksen. Kina liggur framvið Jógvan Isaksen fekk fyrst hug­ skotið um at brúka Kina í einari krimibók, tá ið Sprotin í fjør gav út kinesiskt-føroyska orðabók. – Eg fór at lesa um Kina og kin­esisk viðurskifti, og tá fann eg fram til, hvussu Kina roynir at kroysta seg framat á okkara leið­ um. Teir brúka milliardir fyri at sleppa upp at í Arktis og her á leið. Teir hava bjóðað sær til at gera flog­vøllir í Grønlandi, men tað varð steðgað, og teir skulu eitt nú gera ein undirsjóvartunnil undir finsku víkini. Kinesarar byggja sendi­støðir í norðurlondum, teir byggja ísbrótarar fyri milliardir, teir ætla at gera eina nýggja tok­ leið úr Kina beinleiðis til Eur­opa og heilt til norðara enda av norð­ ur­lond­um, og seinastu av­dúk­ing­ arnar hava víst, at kinesarar hava stóran áhuga fyri Føroyum eisini. – Siglingarleiðin norður um Russland styttir farleiðina úr Kina til Europa við eini 40 pro­sent­um, og á leiðini úr Kina, norð­ur um Russland og til havnir sum Rott­ er­dam, Antwerpen og Ham­burg skulu skipini sigla framvið Føroy­ um. Bæði í tí sambandi, og tá tað kem­ur til hernaðaráhugamál, liggja Føroyar sera væl fyri í hug­ an­um hjá kinesarum, sigur Jógvan Isak­sen. Hesi viðurskifti eru uppløgd at brúka í einari krimibók, og sjáld­ an má útgáva hjá Jógvani Isaksen hava verið so akutell sum hendan, nú fjølmiðlar um allan heim við­ gera viðurskiftini millum Kina og Før­oyar. Ymisk skriving Jógvan Isaksen skrivaði tvær krimibøkur í 1990’unum, og eftir ein langan steðg frá krimiskriving, tók hann av álvara skrivingina upp­aftur í 2005 og hevur skrivað krimi­bók á mest sum hvørjum ári. Tíggju av bókunum hava verið um blað­mannin Hannis Martinsson, sum var fyrsta føroyska krimi­ hejt­an, og nú er sætta bókin um Willi­am Hammer komin. – Tá ið eg byrji at skriva, havi eg eitt hugskot, og eg havi gjørt re­ search. Við tí í huga fari eg í gongd við at skriva, og eg havi eina hóm­ ing av, hvat eg ætli mær at skriva, men ofta tekur skrivingin yvir, og eg endi eitt heilt annað stað, enn eg hugsaði, sigur Jógvan Isaksen. – Summar bøkur eru lættari at skriva enn aðrar. Viðhvørt skriva bøk­urnar seg mest sum sjálvar –  til dømis var tað eitt spæl at skriva Anathema – men hendan bók­in var meira stríggin at skriva. Tað veldst nógv um, hvussu um­ støð­urnar hjá mær eru. Kann eg sita dag um dag og skriva, er tað nógv lættari, men verði eg ov nógv órógv­aður og má burturfrá fleiri dag­ar, so er tað næstan sum at byrja umaftur, tá ið eg seti meg aft­ur, sigur Jógvan Isaksen. Føroyski útisetin í Danmark er millum okkara virknastu rit­høv­ und­ar, og hann hevur nú út­givið 52 bøkur av ymsum slagi – ser­liga krimi­bøkur og bøkur um skald­ skap og list. Men hann dugir illa at njóta eina útgávu. – Tá ið eg eri liðugur at skriva, bók­in er umbrotin og farin til prent, eri eg liðugur við hana, og tá ið hon kemur út, eri eg farin víðari til aðra skriving, sigur Jógvan Isak­sen. Umframt bókaskriving er Jógv­an Isaksen eisini sera virkin sum ummælari, og hann arbeiðir í løt­uni við einum størri verki á donsk­um máli um føroyska bók­ menta­søgu. Jógvan Isaksen er 69 ára gamal og úr Havn – bæði foreldrini vóru ættað úr Gøtu – og síðani 1970 hevur Jógvan verið búsitandi í Danmark. Síðani 1986 hevur hann verið lektari í føroyskum bókmentum og máli á Københavns Universitet. Jógvan Isaksen hevur síðani sjeyti árini skrivað bøkur – nógvar um bókmentir og list – og samanlagt hevur hann skrivað 52 bøkur higartil. Síðan 1990 hevur Jógvan Isaksen verið kendur sum krimihøvundur og hevur nú skrivað 16 krimibøkur um Hannis Martinsson og um William Hammer. KINESARAR GERA INNRÁS Í KRIMIBÓK – At bókin fór at verða so aktuell, sum hon er vorðin, hevði eg ikki roknað við, sigur rithøvundin Jógvan Isaksen, sum í nýggju krimibókini »Arktis« skrivar um stórpolitiska spælið hjá Kina í Føroyum