hósdagur 12. desember 2019síða 19

FRÍGGJADAGUR 13. DESEMBER 2019 SOSIALURIN 144 19 Sammett við grannalondini er tal­ið av børnum fødd uttan fyri hjún­ar­lag ógvuliga høgt í Før­oy­ um og støðugt vaksandi. Seinasta ár vórðu fødd 110 børn uttan fyri hjúnarlag í Før­ oyum. Hetta er reiðiliga nógv, men – hóast p-pillararnar – fram­ hald av tí mannagongd, ið verið hev­ur seinastu árini. Í 1959 vóru 6,9 prosent av øll­ um børnum fødd uttan fyri hjún­ ar­lag. Tølini fyri 5 tey seinastu árini eru hesi: 1964 9,9% 1965 10,6% 1966 9,9% 1967 11,7% 1968 12,4% Fleiri og fleiri leysingabørn Nú kem­ ur hon so endiliga Fleiri ferðir hevur ver­ ið upp á tal, at Stud­ent­ a­felagið átti at smiðað plátu vi bestu tættum frá Stud­en­t­ak­aba­r­ettunum. Stundentarnir sjálv­ir, men serstakliga væl­nøgd­ir áskoðarar hava heitt á ka­ bar­ett­l­eikararnar og stu­ denta­fela­gs­nevndir um at geva út plátu, men einki er reið­iliga komið burturúr – fyrr enn nú. Saman við ljómliði, ið nevn­ir seg Harkaliðið (Jasp­ur Petersen, Kári Mour­itsen, Annika Hoydal, Jógv­an Joensen og Jógvan Dahl), hevur Stud­ent­a­fel­ ag­ið savnað nakrar fáar tætt­ir saman á plátu, ið kem­ur til Føroya stutt fyri jól. Fyrsta plátan av vón­ andi fleiri. 12 doyðu av van­ lukku í 1968 Seinasta árið doyðu 12 fólk av vanlukku: 7 druknaðu. Ein 2 ára gam­al drongur, sum datt á sjógv­in, 2 menn, sum um­ kom­ust við báti og 1 maður, sum datt yvir borð á mot­ or­báti. Hinir 3 duttu nið­ur­ fyri og druknaðu. 2 av bilvanlukku. 1 mað­ ur kvaldur undir traktori, með­an 1 maður doyði or­ sak­að av kraniubroti eftir at vera yvirkoyrdur av last­ bili. 2 menn doyðu aftan á fall við stórskaða. 1 maður datt oman und­ ir haru­skjóting. 50 ár síðani: Esmar undirbjóðar Sildasøluna Afturhvarv úr SOSIALINNUM 1969 Er farin uttanlands at útbjóða sild til munandi lægri prís enn Sildasølan hevur lagt út til B laðið skrivaði soleiðis 13. desember í 1969: »Í hesum døgum er Esm­ ar Fuglø í Tjekkoslovakínum og í Eyst­u­r­týsklandi, har hann bjóð­a­r ein­a­innf­lytarunum í hesum lond­ um sild til munandi minni prís enn tað, sum Sildasølan hevur boð­ið út á hesum marknaðum. Sildasølan hevur havt sáttmála við he­sar marknaðir í 20 ár, men nú kann tað henda, at teir ongan sát­t­mála fáa fyri 10.000 tunnur, sum kemur at týða, at prísurin ,vit fáa fyri hesa sild, verður munandi minni, enn Sildasølan kundi fingið. Ikki ráð at klandrast Tað má vera greitt, at tað ber ikki til, at sølurnar fara tilvildarliga fram, tá tað ræður um at selja til utt­an­ lands­markn­aðin. Vit hava ikki ráð til at standa spjaddir, og vit hava lítið gott í væntu, um klandursemi skal ráða í útflutningsliðnum. – Í september hevði landstýrið fund við allar útflytarar av saltfiski, upp­lýsir Jákup Lindenskov, lands­ stýr­is­maður fyri okkum – og varð gjørd tann avtala, at eingin søla mátta fara fram, uttan so at all­ir partar vóru orienteraðir um sølu­ prís­ir­nar. Hetta bjargaði okkum í heyst, soleiðis at útflytararnir ikki komu at standa spjaddir og soleiðis fingu frítt spæl. Harmuligt er tað, at Esmar Fuglø undirbjóðar Sildasøluna á ein­ um gomlum marknaði. Í fjør tók Sild­a­søl­an seg burtur úr pólska markn­að­i­num, tí Esmar fekk betri sáttmála, tí er tað mikið meira harmuligt, at hann í ár fer til ein gaml­an marknað hjá Sildasøluni at und­irbjóða sildasøluna Hetta kem­ ur einans at týða tað, at inntøkan fyri søluna verður hálva miljón minni enn annars. Í Íslandi og í Noreg fer eingin ú­tflutn­ingur av fiskaúrdrátti fram utt­an so, at allir partar eru samdir. Í hesum føri, har talan er um, at bert ein innkeypari er, svitast tað ikki, at Esmar Fuglø hevur und­ir­ bjóðað og harvið lækkað út­flutn­ ings­virðið á sildini. Sildasølan hevur í ár selt til góð­ an prís, frá kr. 330 kr fyri tunnuna til 707 kr fyri tunnuna, tó her er tal­ an um sildaflak eisini. Seldar eru í ár 20.000 tunnur. Utt­an um Sildasøluna er bert Esm­ ar Fuglø, sum hevur selt 13.000 tunn­ur til lægri prísir.« Hóast p-pillarin var komin vóru 110 børn fødd uttan fyri hjúnarbarnd í 1968,, skrivaði Sosialurin