mánadagur 16. desember 2019síða 6

Mánadagur 16. desember 2019 · Nr. 145 6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 TÍÐINDI Frants Jensen – Eg havi arbeitt við hesum ætlanum í nógv ár. Fyrst var tað eg og synirnir, sum fyri átta árum síðani arbeiddu við at fáa eitt tílíkt fjós. So tosaði eg við ein annan bónda um ætlanirnar. Men ætlanirnar eru broyttar nakrar ferðir. Fyri seks árum síðani komu Rói og Esmar við í ætlanini. Teir høvdu ikki mjólkakvotur, men vóru seyðabóndur og áttu bø. Nú er stuttligt at síggja, at fyrstu neytini eru komin inn í fjósið, og at tað riggar. Hetta verður munandi lættari, enn tað hevur verið, sigur Nils Absalonsen, bóndi á Viðareiði. Mjólkað meðan bøndurnir sova Nýggja fjósið á Viðareiði er eitt tað mest nýmótans fjósið í Føroyum. Tað minnir um fjósini í Havnardali, har tað eru 120 neyt og tað á Vatna­ skørð­um við 60 neytum, og tað í Syðradali á Streym­oynni, har tað eru um­leið 40 neyt. Í øll­um hes­um fjósunum ganga neyt­ini leys, og alt er auto­matiskt. Útgerðin í nýggja fjósi­ num á Viðareiði er eitt sindur nýggjari í mun til hini fjósini. – Tá ið alt fer at koyra, sum tað skal, so verður tað munandi lættari. Ta einu náttina, meðan vit svóvu, høvdu 17 kýr mjólk­að. Klokkan 6 um morgunin fekk eg ein alarm á telefonina, men tað var ikki nakað álvar­ samt, so neyðugt var ikki at fara í fjósið, sigur Rói Matras Absalonsen. Alt automatiskt – Vit fingu fyrstu neytini inn í fjósið leygardagin í næstseinastu viku. Tey skulu eisini venja seg við nýggju umstøðurnar, at tað verður mjólkað auto­ matiskt, men eg haldi, at tað hevur gingið sera væl higartil. Vit hava havt nakrar barnasjúkur, men tær hava ikki verið so nógvar, sigur Rói Matras Absalonsen. Í nýggja fjósinum koyr­ir alt meira ella min­ ni automatiskt. Bæði fórð­ing, mjólking, skrá­ set­ing og sóping er auto­ mat­isk. Bøndurnir kunnu sita heima aftan fyri skermin og fylgja við, nær hvør kúgv hevur mjólkað, hvussu nógv hon hevur mjólkað, umframt at teir fáa nógvar aðrar aðrar upp­lýsingar. Er okkurt galið, so fer alarmur í gongd, og teir mugu fara at loysa trupulleikan. – Alt koyrir ikki so væl enn, at vit bara kunna sita heima og fylgja við á skíggjanum. Hetta er nýtt fyri okkum, og tað er nýtt fyri neytini, so vit og neytini skulu venja okkum við nýggju um­ støðurnar. Men tá ið vit hava vant okkum við tað, so verður tað munandi lættari, sigur Rói Matras Absalonsen. Tólmenni mjólkar Neytini ganga leys inni í fjósinum. Tá ið tey skulu mjólka, fara tey gjøgnum eitt portur. Teldan av­ lesur út frá kips’inum í oyra­num, hvussu long tíð er gingin, síðani tann ein­staka kúgvin seinast mjólk­aði. Um tað er langt síðani seinast, fer portrið inn til mjólkimaskinuna upp. Um ikki, so fer portr­ ið upp til básarnar. Tá ið kúgvin gongur inn í rúmið, har tað verður mjólkað, fær hon kraftfóður at eta, út­ roknað í mun til stødd, og hvussu nógv hon mjólkar. Teldan roknar út, hvussu nógv tann einstaka kúgv­ in skal fáa. Tólmenni vaskar júgurið á kúnni, áðrenn tað setur slangur upp undir tær fýra boppurnar, og mjólkin fer gjøgnum slangurnar út í stóra tangan. Á teldu­skerminum sæst, hvussu nógv væntað verður, at tann einstaka kúgv­in mjólkar, hvussu nógv hvør boppa í veru­ leikanum mjólkar, um­ framt at ymiskt annað verður skrásett. Tá ið liðugt er at mjólka, verður júgurið reins­að við jodi. Eisini tað Nýmótans stórfjós á Viðareiði 59 neyt eru nú komin inn í nýggja stórfjósið eysturi á Heiðum á Viðareiði. Tað eru teir tríggir bøndurnir Nils Absalonsen, Rói Matras Absalonsen og Esmar Sørensen, ið eru saman um fjósið. Ætlandi verða 120 neyt í fjósinum, og tá verður tað eitt av størstu fjósinum í landinum Teir tríggir bøndurnir á Viðareiði Esmar Sørensen, Nils Absalonsen og Rói Matras Absalonsen í nýggja fjósinum Mynd: Frants Jensen Nýggja stórfjósið eysturi á Heiðum á Viðareiði Mynd: Frants Jensen