hósdagur 16. desember 2004síða 5

Nr. 241 - 16. desember 2004 5 Mentunargrunnur Studentafelagsins gevur út »Móti Tøgnini« hjá Heðini Klein, sum er egnar yrkingar og týðingar eftir Olav H. Hauge ÚTGÁVA Tíðindaskriv Heðin Klein hevur nú giv- ið út sítt fimta yrkinga- savn, har fyrra helvtin er egnar yrkingar, meðan tann seinna er týðingar eftir gitna norska modern- istin Olav H. Hauge (1908-1994). Egnu yrk- ingar høvundans eru po- interaðar lívsroyndir blandaðar upp við spei- som prik til bæði Tórodd Poulsen og háfjallsól- mentanina. Ein kensla av at vera innilæstur eyð- kennir fleiri tekstir, og hon verður lýst við sam- ansjóðaðum orðum. Somuleiðis er íblástur javnan frá málningalist, og eitt ekkó av Janusi Djurhuus varnast við- hvørt. Olav H. Hauge fær størri og størri týdning í norðurlendskum skald- skapi, og tað er eitt lítið bragd at fáa hann í ein føroyskan ham. Stílurin er í høvuðsheitum stuttorð- aður, og tað er greidligur íblástur fra haiku-yrking. Eitt slag av poetiskari minimalismu. »Móti tøgnini« er løgd til rættis og prentað á Hestprent. Hon er 98 síður til longdar og kostar kr. 140. Bárður Jákupsson gjørdi permuna Mentun- argrunnur Studentafel- agsins gav út. Heðin Klein: Móti tøgnini Negativ tilflyting Hagtøl hjá Hagstovu Føroya vísa, at vend er við at koma í nettoflytingina til og úr Føroyum. Í 2004 hevur flytimynstrið yvirhøvur verið merkt av, at tilflytingin minkar, meðan fráflytingin veksur. Størsta tilflytingin var í 1998, tá 1.985 fólk fluttu til Føroya, meðan fráflytingin var minst í 2001, tá 1.208 fólk fluttu hiðani. Síðani 2001 er nettoflytingin støðugt mink- að, og fyrstu 10 mánaðirnar í ár vóru fráflytararnir 138 fleiri enn tilflytararnir, og nettoflytingin var sostatt negativ. Vanliga er tilflyt- ingin størri enn fráflytingin í november og desember, men seinastu 4 árini er munurin støðugt minkaður. Verður henda gongdin tann sama í ár, er líkt til, at netto- flytingin fyri alt árið verður negativ. Um hetta hendir, verður 2004 tað fyrsta árið síðani 1995, har fráflytingin er størri enn tilflytingin. -tn Færri sand- og suðuroyingar Hagtøl, sum Hagstova Før- oya hevur savnað, vísa nú, at fólkatalið minkar sunnan fyri Skopunarfjørð. Hinveg- in vísa tølini, at fólkatalið í Streymoynni og í Vágum er vaksandi, meðan tað í Eysturoynni og í Norð- oyggjum stendur í stað. Burðartøl vísa eisini, at bæði í Sandoynni og í Suð- uroynni verða lutfalsliga væl færri børn fødd enn í restini av landinum. Henda gongd við at fólkatalið er minkandi í Suðuroynni og Sandoynni er nakað, ið vit kenna aftur frá kreppuni í nítiárunum. -tn Færri sáttmálar Væntandi verða væl færri lærlingasáttmálar innan handverksvinnuna í ár í mun til undanfarin ár. 30. november í ár eru 149 læru- sáttmálar undirskrivaðir. Til samanberingar vóru í 2003 gjørdir 196 lærusáttmálar. Væntast kann ein lækking á eini 25%. Hetta má sigast at vera nógv, serliga tá ið hugsað verður um, at talið er lækkað fleiri ár á rað. Tað er serliga innan mask- insmíð, at færri lærlinga- sáttmálar eru gjørdir. Í 2003 vóru 43 nýggir lær- lingasáttmálar gjørdir, með- an talið tann 30. november 2004 var 23. Støðan í ali- vinnuni hevur uttan ivað gjørt støðuna trupla hjá smiðjunum, samstundis sum búskaparstøðan sum heild er versnað. Útlitini fyri framtíðina hava uttan ivað ávirkað tilgongdina soleiðis, at virki og meistarar atra seg við at seta lærlingar. Men endurgjaldið til meistarar og virki, tá ið lærlingur er í skúla, hevur mest sannlíkt eisini ávirkað gongdina skeiva vegin. Endurgjaldið lækkaði úr 100% niður í 75%, samstundis sum um- røtt hevur verið at lækka gjaldið enn meira. At gjald- ið fer upp og niður, er ikki serliga tryggjandi og er ikki við til at skapa eina javna gongd, skrivar Vinnuhúsið á heimasíðu sínari -tn Savna vinnusøgu Landsskjalasavnið er farið undir eina verkætlan sum skal tryggja, at søguligt tilfar um føroyskt vinnulív ikki verður burtur. Sum heild er alt ov lítið vinnusøguligt tilfar savnað og skrásett í Føroyum. Vandi er fyri, at søguliga sera áhugaverd vinnuskjøl, sum eru í privatari varð- veitslu, verða burturbeind ella farast av elli. Verða tey ikki varðveitt, fer ein týð- andi mentanarsøguligur táttur, søgan um privatan virkishug, vinnulív og arbeiðslív, at gleppa okkum úr hondunum. Føroya Landsskjalasavn er, saman við Borgarskjala- savninum í Reykjavík og Landsskjalasavninum í Grønlandi, farið undir eina verkætlan, nevnd "fíha". Heitið er ein stytting av orð- unum "fiskivinna", "ídn- aður", "handil" og "arbeiði". Verkætlanin er stuðlað av Nordisk Kulturfond og Mentamálaráðnum. Ætlanin er at staðfesta, varðveita og skráseta alt skjalatilfar viðvíkjandi fiskivinnu, ídnaði, handli og arbeiði, sum er í privatari varðveitslu. Endamálið við verkætlanini er at tryggja, at hesin týdningarmikli partur- in av føroyska mentunarar- vinum ikki verður burtur. -tn Jól hjá Kuffunum Dramabólkurin í KFUM & KFUK í Klaksvík er sera virk- in fyri tíðina. Fyri góðum 3 vikum síð- ani framførdu tey ein bíbliuleik í sunnu- dagsskúlanum, og nú hava tey fyrireikað seg til jóla TÍÐINDASKRIV KFUM og K Í hesum sambandinum bjóðar dramabólkurin til opið hús og jólahugna í KFUM & KFUK í Klaks- vík, hóskvøldið 16. des. kl 19.00 og fríggjakvøldið 17. des. kl 22.30. Dramabólkurin hevur vant jólaevangeliið, ið er klætt í nýggja búna. Tvey børn sita og droyma um, hvussu tað hevði gingið fyri seg, um Jesus bleiv føddur í 2004. Tað er øðr- vísið og hugvekjandi, siga tey, so nú er bara at koma at hyggja. Tiltakið er ætlað til alla familjuna, og tað er sjálv- andi ókeypis. Á skránni verða jólasangir, drama, prát og hugni, saman við jóla- søgu. Tiltakið fríggjakvøldið er eisini fyri alla familjuna, men er lagt kl 22.30, fyri serliga at royna at fanga ungdómin. Dramabólkurin framførir eisini í Havn, og verður hetta til stóru jólakonsert- ina á Hálsi leygarkvøldið. Meira fæst at vita, við at vitja www.kuff.fo