hósdagur 9. januar 2020síða 9

FRÍGGJADAGUR 10. JANUAR 2020 SOSIALURIN 4 9 Hoyvíkssátt­málin undirskrivaður í vár Afturtøkan av uppsøgnini av Hoyvíkssáttmálanum ger, at avtalað er at gera broytingar í sáttmálanum - tað verður í vár ÁRNI GREGERSEN H andilssáttmálin mill­ um Føroyar um sína­ millum handils­við­ur­ skifti var uppsagdur at fara úr gildi 1.januar í ár. Táverandi landsstýrismaðurin við uttanríkismálum, Poul Mich­ elsen, segði sáttmálan upp við 12 mánaðar uppsagnarfreist. Orsøkin var, at í undanfarma sam­gonguskeiði var lógin um fyri­ siting av sjófeingi samtykt og sam­ svar var ikki millum nýggju lógina og handilssáttmálan við Ísland, sum vanliga verður nevndur Hoy­ víks­sáttmálin. Uppsøgnin var eitt tingmál og tí var tað aftur fyri í tinginum fyri jól, tá ið núverandi landsstýrismaður við uttanríkismálum skeyt upp, at upp­søgnin var tikin aftur. Løgtingið samtykti at taka upp­søgnina aftur og samstudis hava samráðingar verið millum ís­lendingar og føroyingar um tilag­ingar í sáttmálanum. - Tað verður framvegis arbeitt við tillagingunum, men vit hava und­irskrivað eitt skjal um, hvørjar broyt­ingar vit eru samdir um, sigur Jenis av Rana, landsstýrismaður við uttanríkismálum. Viðvíkjandi ognarrlutinum hjá íslendingum í føroysku fiski­ vinn­uni, so er tað longt til 12 ár eft­ir teimum broytingum, sum eru gjørdar í lógini um sjófeingi, men onki er sum forðar fyri, at ís­ lendingar framvegis sleppa at eiga í føroysku fiskivinnuni, eftir at 12 ár eru liðin. Hetta tí at Hoyvíks-sáttmálin hevur størri tyngd enn føroysk lóg, tí talan er umaltjóða avtalu. Broytingar Føroyingar hava gjørt avtalur við íslendingar um nakrar broytingar í sáttmálanum. Millum annað hava føroyingar ikki kunnað selt apotekaravørur til Íslands, tí hesum forðar íslendsk lóg fyri. Fyri at hetta kann gerast, so er neyðugt, at íslendska Altingi ger nakrar lóggarbroytingar. - Tað eru teir í ferð við nú. Al­ tingið viðger málið og væntandi verða lógarbroytinganar gjørdar í hesum mánaðinum, sigur Jenis av Rana. Ein onnur broyting, sum før­ oysk vinnulív hevur eftirlýst, er at føroyingar mugu sleppa at selja víðarivirkaðar vørur úr triðja­ londum til Ísalands. - Hetta er komið við. Fyribils kunnu vit virka og selja 40 tons av triðjalands-vørum og selja tær til Íslands. Hetta er ein stórur møgu­ leiki, sum vit nú fáa at síggja um før­oyskt vinnuív tekur til sín, sig­ ur hann. Landsstýrismaðurin heldur, at hetta er ein byrjan. - Hurðin er gloppað, so nú kunnu vit arbeiða víðari við tí, legg­ur hann afturat. Fyri Havsbrún, sum selir fóður til Íslands, er tað avgerandi at sátt­ málin er í gildi og at hann virkar. - Var sáttmálin uppsagdur, so noyddust vit at gevst at selja fóð­ ur til Íslands. So hevði tollurin verið 55 prosent, so tað sigur seg næst­an sjálvt, sigur Odd Eliasen, stjóri á Havsabrún. Fiskivinnan Íslendingar eiga sum er partar av føroysku fiskivinnuni. Broytingarnar í lógini um sjó­ feingi, sum vóru gjørdar fyri jól, forða heldur ikki fyri at hetta kann halda fram. Altjóða sáttmálan viga meira enn føroysk lóg og tí er onki í broyt­ingini í lógini, sum tving­ar ís­ lendigar úr føroysku fiski­vinnuni. Hinvegin, so hevur føroyingar sama møguleika at luttaka í ís­ lendsku fiskivinnuni. Undir orðaskiftinum um upp­ søgnina av Hoyvíks-sáttmálanum vóru tað fleiri tingfólk, sum mæltu til, at hetta var gjørt um til eitt uppskot til samtyktar heldur enn til lóg. Fleiri søgdu, at varð hetta gjørt, so fór sáttmálin við Ísland ikki at yvirtrumfa føroysku lógina um fyrisiting av sjófeingi. Hetta vann tó ikki frama og tí er framvegis talan um eina lóg. - Vit hava nú eina avtalu og vit ætla at hon skal skrivast und­ ir í seinasta lagi 1.juni í ár, sig­ur landsstýrismaðurin við utt­an­ rík­ismálum. POLITIKKUR Føringar vilja sleppa at selja apoteksvørur til Íslands. Jenis av Rana, landsstýrismaður við uttanríkismálum.