týsdagur 21. januar 2020síða 15

15 Mikudagur 22. oktober 2014 · Nr. 120 Sosialurin Mikudagur 1. mai 2019 · Nr. 49 Mikudagur 22. januar 2020 · Nr. 9 YRKISROYND SUM MATERIALISTUR Røskva hevur yrkisroynd í The Body Shop 28/1-4/2. Hon er 25 ára gomul og er í læru hjá The Body Shop í SMS. Hon hevur verið í læru seinastu trý árini, og áðrenn hon byrjaði hevði hon framm­ an­und­an arbeitt trý ár í handlinum sum hjálparfólk. Røskva hevur altíð havt áhuga fyri sminku, og tí valdi hon upprunaliga at søkja ar­beiði í The Body Shop. Lærutíðin í handlinum hevur síðani veru­ liga vakt hennara áhuga fyri húðrøkt. Tí hevur hon valt at henn­ ara yrkisroynd skal snúgva seg um húðrøkt, og í samband við roynd­ina fer hon í eina viku at gera ókeypis húðtest. Røskva gongur á materialist skúlanum í Skåde í Danmark, har hon lærir nógv um húð, makeup, heilsu og vælveru sum heild. Har hevur hon fingið sær sera nógva og góða vitan um húð og húð­røkt, og hon gleðir seg at geva hesa vitan víðari. Hon skal niður at verja uppgávu sína 25. februar og kann síð­ ani kalla seg útlærda materialist 28. februar 2020. JACOB LINDENSKOV slokn­aði tann 18. august á Boð­a­nes­heim­inum, har hann var ta sein­astu tíðina, líka so still­is­liga, sum hann livdi. Hansara lívsskeið, sum byrj­aði í Havn 10. juni 1933, var nú endað, og hann hevði fing­ið nógv av skafti, og hetta uttan at gera nakran háva burtur úr sínum av­ rikum. Tú visti, hvar ið hann stóð politiskt, og tí hevði hann ikki fyri neyðini at end­ur­ taka hetta í práti. Og hann setti ikki onnur í bás, sum høvdu eina aðra politiska á­skoð­an. Jákup var útbúgvin skriv­stov­u­mað­ur, og táið pol­it­iska starv­ið loyvdi tí, starv­að­ist hann sum trygg­ ing­ar­mað­ur. Flokkurin og fólk vístu hon­um álit við alsamt at velja hann í dygg álitisstørv í yv­ir 40 ár. Fyrstu ferð hann varð valdur á ting var í 1958, ein­ans 25 ára gamal. Seinni ting­skriv­ari og ting­for­mað­ ur. Um­framt eini 10 ár limur í fólk­a­ting­i­num. Saman við Villa Sørensen var Ják­up blaðstjóri á Sosia­ l­i­n­um, og fólk minnast enn hans­ara greiðu og sámiligu minn­ing­ar­orð, táið onkur var far­in. Hann skrivaði bókina um Ell­is­heimið í Havn (1935- 2000). Jákup var alt lívið ein meg­in stuðul í frá­halds­virk­ semi losj­unn­ar og við til at stovna hond­bólts­fel­ag­ið Kynd­il og - saman við Inga Mohr - stovn­ari av Heil­brigd­ i­num á Vel­bastað – ið er við­ gerð­ar­stovn­ur fyri fólk við trega av rú­s­drekka. Minnist væl, hvussu hug­ að­ur og ágrýtin hann var fyri at fáa 100-ára minnisritið “Losj­an Støt Viljen” út í 2002 og fyri at finna fram til og skrá­seta, hvør ið var við á teim einstøku myndunum. Har kom hansara serstaka minni teimum til góðar. Hetta minnisrit losjunnar end­ar við teim sorgblíðu orð­ u­num: “... ein spurningur er, nú losj­an er farin um tey 100 ár­ini, um hon er komin á fall­ andi fót, ella um ein nýggj­ur aldukambur hómast í havs­ brúnni.” Jákup kundi sum ting­ for­mað­ur skera ígjøgnum. Ein dag­in (eg var har) var Óli Breck­mann á rokinum um Suð­ur-Afrika – júst aft­ur­ komin úr Namibia. Ein yngri part­a­maður Jákups svaraði Óla al­t­ráur aftur. Og hesir báð­ir kapp­aðust (sum yo-yo!) við vi­ð­merkingum. Haldið, tað var 6. ella 7. ferð, at partamaður Jákups rópti: “Hey formaðurin, eina við­merk­ing afturat!”. Men tá var hvassa svar Jákups stutt: “NEI!”. Øll sótu púra paff og síð­ani skellilátur(!). Og so varð. Tann, sum í løtum tekst við ætt­ar­kor og lokalsøgu, renn­ur seg tíðum fastan í tað tíðarskeiðið, táið kirkj­ u­bøk­urnar ikki alment eru tøk­ar (frá uml. 1910 og fram). Eitt spenni strekt yvir fleiri mannaminni. Tann skriv­andi má tí í tørvi leita upp til­kom­ in fólk við góðum minni. Jákup visti so nógv og min­tist væl. Eg plagdi at møta honum á gøtuhornum ella í svimj­i­høllini. Hetta eina mest í sam­bandi við bókina um “Fólkini Úti á Bø”, og tá var Ják­u­p frálíkur at leita til við­víkj­andi gomlu Havnini, har ið so mangir leysir endar eru. Og stóð tað onkuntíð á, so segði hann smílandi: “Ja, her má eg held­ur spyrja Jónu. Hon veit! – hóast hon er ætt­ að úr Fuglafirði (!).” JOHN PETERSEN var kend­ ur um landið sum ar­beiðs­ tak­ari og politikari. Føddur í Skop­un 7. september 1948 og var staddur eysturi í Turk­ a­landi, táið boðini, tann 12. sep­tem­ber, knappliga vórðu eft­ir honum, har ið hann var stadd­ur saman við familjuni í sam­bandi við 70-ára føð­ing­ ar­dags­hald sítt. John var framúr roka­ ligur frá ungum av, væl­hýrd­ ur við áræði og av rask­astu monnum. Hann fór til skips 14 ára gamal, lærdi til jarn­ smið á Skála skipasmiðju, ar­beiddi á Norðfjørðinum í Ís­landi, á maskinskúla, mask­ in­meist­ari, og fór undir p/f. J. & K. Petersen saman við beiggj­a­num, eitt byggifelag sum í dag telist millum tey fremstu í landinum. Umframt hetta var hann bygd­a­ráðslimur í 16 ár, løg­ tings­limur í 10 ár og lands­ stýr­is­maður í fisk­i­vinnu­mál­ um í 4 ár. John og Ragnhild (Gugg­ an) kendust frá ungum av, funnu saman og hava havt sín­ar royndir í lívinum. Eldri son­ur teirra, Karl Andrias (Kalle), fall í bakkanum bara 15 ára gamal. Eg kom at kenna John væl í SEV- stýrinum (1985- 1991), táið tað alla tíðina rak sera hart á kíkin. Áhaldandi ágangur frá ó­frið­ar­lig­um frið­ing­ar­fólk­ um. Meðan lands­mynd­ug­ leik­ar­nir kendu seg vera við svið­u­soð í dagsins meldri í hes­um ovurhonds og grøna út­bygg­ingarátakinum av vatn­orku, sum felagið tá var í, og sum framtakshugað fólk í komm­unum landsins aleina áttu og drivu fram úr ongum. Jú, ert tú ikki við í átøkum, ja, so ber tó til at leggja teg tvør­an - eitt fyribrigdi, ið ikki er ókent í politiskum talvi. Hetta óansæð lit. Til alla lukku fekst ikki knívs­blað ímillum av ósemju inni í stýrinum, sum tá hevði verið um ein háls, um so varð. Tað var heppið fyri SEV og stýrið, ið annars var samansett úr ymsum pol­ it­isk­um flokkum, og tess lim­ir kundu verða (ella vórðu) útsettir fyri vanligt partapolitiskt trýst. Men her tó til fánýtis. Og her var John ein ser­ sta­kur álitismaður. Skjótur at seta seg inn í torskild mál og at taka greiða støðu undir gald­andi umstøðum, og eftir tað var hann ikki til at vika. JOEN H. ANDREASEN, sor­in­skriv­arin ella Jógvan dóm­a­rin, sum hann vanliga varð nevndur, var føddur á Strond­um 30. september 1933. Hann var staddur í Kjøp­in­havn og vitjaði fam­ilj­ una har, táið hansara tíma­ glas brádliga var runnið, tann 2. november, 85 ára gam­al. Jógvan var við í tí evn­a­ liga flokkinum, ið tók stud­ ents­prógv á VBV í Havn 1952, sum sæst á myndini her á síðuni sum finst í serstøku bók Birg­ars um Havnina (1940-1969). Jógvan varð cand. jur. í 1958 og starvaðist nøkur ár niðri, til hann í 1964 kom heim­aftur og helt fram í Før­oya Rætti sum dóm­a­ra­ f­ulltrúi og seinni sum sor­ inskrivari frá 1977 til 2001, táið hann bleiv fyrsti Løg­ tings­ins Umboðsmaður - fram til 2005. Ein kundi møta honum við høvi ella í rættinum, sum ein virðiligan, orðfiman og dugn­a­ligan dómara, hvørs úr­skurðir eisini hildu á hægri rætt­ar­stigum. Persónar í Jógvans e­m­ bæti ella yrki práta vanliga ikki nógv millum fólk og vanda sær vitiliga um orðini í tí dagliga. Tað er íbygt og fat­i­ligt. Men Jógvan var í fleiri ár við í fim­leiki býráðsins fyri eldri í Bad­min­ton­høll­ini, sum er góð­ur fyri kroppin og hent­ur til mangt hugfarsligt prát við tey ymsu fólkini í løtum. Hetta tí, at vanliga ar­ beiðs­lív alra teirra er far­ið aftan tvørs, og øll onk­urs­ vegna kunnu kenna seg meiri eins. Tá ber betur til at práta um mangt og hvat. Og við tað, at tað er gilt av ættarfólkum av Strond­um, ið eru búsett í Klaks­vík, dámdi Jógvani væl, og vit­andi sum hann var, at hug­leiða søguliga um ætt, fólk og býarlívið har norðuri. Jógvan hevði havt dr. jur. Isi Foighel (1927-2007) sum lærara á Kjøpinhavns Uni­versiteti­, fortaldi hann, og hon­um dámdi bøkur Foig­hels, so sum: “Kend din menn­es­k­e­ret” og “Jura er ikke nok”. Og tá ein purraði hann við spurn­ingum sum hesum: “ Hvar man rætturin í heila tikið koma frá – hetta at døma fólk – og hava sín upp­ runa og sínar heimildir frá? Og hvat er rættur og jura í veruleikanum fyri nak­að?”. Tá svaraði Jógvan hug­fars­ liga og stutt: “Jura er bara sunn fornuft (!)”. At Jógvan Andreasen var fram­úr á sínum øki er eing­ in loyna. Og táið prátið kom inn á tað føroyska em­bæt­is­ verkið sum heild, segði hann: “Føroyar hava átt tveir fyr­is­ it­ingarligar gigantar: Jó­han Djurhuus og Mikkjal Helm­s­ dal, sum fluttu landið úr ein­ ari “miðøld” og inn í okkara tíð”. Og í hesum ber illa til at vera ósamdur. Arnstein Niclasen A. f. v.: Absalon Djurhuus, Jóhan Hendrik Winther Poulsen, Jákup Dahl Olsen, Einar Kallsberg, Peter Martin Rasmussen, Joen H. Andreasen og Tórmóður Djurhuus. (Jóhan Hendrik Winther Poulsen Petur Martin og Tórmóður eru enn á lívi). F. f. v: Jacob Bærentsen, Jens Pauli Heinesen, Thomas Nygaard (lærari), Margreta Mohr (gift Balle), Steingrímur Weihe og Andrias Reinert 2. partur av greinarøði hjá Arn­stein Nicla­sen, har hann skriv­ar um fólk, sum doyðu í 2018 Jákup Lindenskov, fyrr­ verandi løgtings-, lands­ stýris- og fólkatingsmaður and­aðist 18. august í 2018 John Peternsen, fyrr­ver­andi løgtings- og lands­stýr­is­ maður, bygdarráðslimur og arbeiðstakari andaðist 12. september í 2018 Joen H. Andreasen, fyrr­ ver­andi sorinskrivari og Løg­tingsins umboðsmaður and­að­ist 30. september í 2018 Fellisárið 2018 – 2. partur