hósdagur 23. januar 2020síða 22

FRÍGGJADAGUR 24. JANUAR 2020 SOSIALURIN 10 22 KJAK Kann tað loysa seg? Jóan Pauli Poulsen Í BREDDANUM týsdagin fóru Marita Ras­mussen úr Vinnihúsinum og Sonja Jógv­ansdóttir rættiliga í hornatøkur um spurningin at lata upp fyri meiri arbeiðsfólki úr útlondum, nú at kalla einki arbeiðsloysi er í landinum , alt meðan arbeiðsgevarar fáa ikki fólk. Sum tað ljóðaði, samdist tær um, at komandi útlendingar skuldu ikki vera verri fyri á arbeiðsmarknaðinum enn før­ oy­ingar, tí skuldi Marita syrgja fyri, með­ an hesir seinru tó ikki fingu játtaðar tær sømdir, sum Sonja kravdi. Men her er annað og meir at frykta fyri, ið hvørgin bar upp á mál. Sjálvandi er bráðneyðugt í verandi støðu hjá limunum í Vinnuhúsinum at fáa ar­beiðsmegi úr útlondum, tá nógv er um at vera, og ongar tómar hendur eru. Líta vit at tilgongdini sum heild út frá hagtølunum fram til 2018, sæst, at tað ikki bara eru tey ar­beiðsleysu, men eisini fólk, sum vanliga ikki hava verið arbeiðssøkjandi , ið nú teljast millum arbeiðsvirkin. Í aldursbólkinum 15-74 ár vóru í 2018 samfull 30888 av 36522 til arbeiðis, ella sløk 85%, og tað eru 5360 fleiri til arbeiðis enn í 2011. So, hví hevur vinnu­lívið eftir hetta enn meiri tørv á arbeiðsfólki? Svarið liggur í samfelagsbúskapinum. Hesi gott 5000 fleiri arbeiðsfólkini hava skapt ein framleiðsluvøkstur upp á einar 6-7 milliardir við tilhoyrandi inntøkuvøkstri hjá húshaldum, fyritøkum, landi og komm­ unum. Inntøkuvøksturin leggur seg eftir fleiri nýtsluvørum , húsasmíði, tunnils- og havnagerð og soleiðis uppaftur meiri ar­ beiði hjá vinnulívinum at fara undir. Og enn­tá er okkara búskapur opin fyri keypi av al­skyns vørum og tænastum úr útlondum, inn­til vinnulívið nú eisini vil bjóða fleiri út­ lend­ingum at taka upp arbeiði her heima. Leysliga kunnu vit meta, at fyri hvørjar 100 útlendingar, vinnulívið setir í arbeiði aftr­at, kann væntast ein eykatørvur á 85 arbeiðsfólk so títt og knapt nevndi inn­tøku­ vøkst­ur kemur fyri seg, umframt góðar 86 mill.kr. í meirinnflutningi. Meðan tað fyri út­flutningsvinnuna meira er talan um at halda tørn undir hesi støðugu kappingini um arbeiðsmegina. Hetta er dømi um, at tað sum loysir seg vinnubúskaparliga hjá nøkrum kann verða samfelagsbúskapinum at bága. At inn­ flyta arbeiðsmegi skapar bara meiri tørv á arbeiðsmegi (um enn avtakandi) og før­ir út í eitt bygnaðarligt gjaldsjavnahall, har bara ein eftirspurningstálmandi bú­skap­ar­ politikkur loysir seg. Fritleiv Joensen 22.03.1931 - 14.01.2020 in memoriam Nú lot er kalt um Halgadal, nú Fritleiv hann er farin, í verki vignaðist hann væl, hann sat so væl um garðin. Hann bygdi hús og setti búgv til leik á lívsins scenu, tá hann við kærleika og trúgv sær festi føgru Lenu, Tey vóru bæði tvey sum eitt, har forløg fylgju førdi, og brátt við børnum væl var reitt við ætt, sum alskur nørdi. Ja, verkið vignaðist um vøll, tað gróð um góðar hendur, har Fritleiv fekst við ítriv øll og brátt var víðakendur. Ja, viðgitin um land várt vítt for dygdir og for dugnað, har hann við hegni gjørdi sítt, sum altíð mundi muna. Tú sást hann sjáldan binda frið í sínum dagsins yrki, har hann við hegni steig mong stig, sum sýndu hansar styrki. Har vitur hann kleiv ups og bjørg, hann ruddi mannagøtur um brattan stíggj, um hól og hørg, sum styttu stravnar løtur. Hans hugur stóð til eitt og alt í verki og í vinnu, har hann sær lívsleið hevði valt, hann fermur flutti finnu. Men lívsins talv er manni fjalt, eitt lagnuspæl á scenu, har finnuleik tú ei fekk valt: tá Fritleif misti Lenu. Hann sat í dagar og í ár, har miss hann mundi sakna, og tó sum tíðahjólið gár, úr sút hann mundi vakna. Hann leitaði á mannafund, har vin hann átti mangan, og vann av nýggjum lív í lund at virka dagin langan. Og brátt hann átti nýggjan dag, hann flutti aftur finnu, hann velti og fekk alt í lag, hann fann sær nýggja kvinnu. Í somu støðu møttust tey, tey kendu lívsins kostir, tí giftust tey brátt bæði tvey og løgdu saman ástir. ----- Nú árini tey løgdust til, vit leygarmorgnar flutu sum unglingar í svimjihyl, har dýrdarstund vit nutu. Har Fritleiv oftani var tann, sum átti besta orðið, tá hann á morgni stól sín fann við morgunmatarborðið. Til jóla helt hann gamlan sið við kleynum av Guds náði, og Poula, sat við hansar lið við vøkrum kærleiksbrái. ----- Nú ert tú farin vinur vár um evsta lívsins liðið, men eftir stórur varði stár: Vár vinur hvíl í friði pmp DREYMASTARVIÐ FINNUR TÚ Á