hósdagur 6. februar 2020síða 7

FRÍGGJADAGUR 7. FEBRUAR 2020 SOSIALURIN 16 7 ing dekki eg alt Asia, og skuldi eitt­hvørt stungið seg upp í Vjetnam ella Singapor, so er tað eisini mítt øki, sigur hann frá. – Tí kendi eg eitt sindur til ar­beiði í Asia, so tað var ikki ókent. Og tað at stovna eina sendistovu og vita, um man kundi gera mun, tað tiltalaði meg, staðfestir hann. Handil knýtir londini Tað er í fyrstu syftu handils­við­urskifti, ið knýta Føroyar og Kina, tí Føroyar hava flutt nógvan laks til kinesiska marknaðin seinastu árini. Eisini er Kina nú eitt land, sum fyllir alsamt meir í heiminum – fyrst og fremst búskaparliga men eisini á øðrum økjum. – Fyrr kundi man velja at siga, at Kina einki hevði við ein at gera. Tað ber ikki til longur. Nú mugu vit fyrihalda okkum til Kina. Við­ur­skiftini verða meir fleir­táttað og týdningarmikil av sær sjálvum, sig­ur sendimaðurin. Hann greiðir frá, at tilknýti mill­ um londini – umframt út- og inn­ flutning – nú eisini fevnir um gransk­ ing, undirvísing, ferða­vinnu, mentan og tøkni. – Sambandið vaksur av natúr­lig­um orsøkum. Okkurt er longu í gongd, og nógvir møguleikar eru fyri menning, leggur hann aftrat. Gerandisdagurin kollveltur 25. januar var kinesiska nýggjárið hátíðarhildið – árið hjá rottuni. Ein dagur, sum plagar at seta sín dám á býin. Men á nýggjárinum vórðu bæði skúlar og barnagarðar lukkaðir – og Sigmund og familjan hava, sum restina av íbúgvunum í Beijing, í høvuðsheitunum hildið seg heima síðani. – Vit hava fingið at vita, at vit kunnu vænta, at skúlar og barna­garðar í øllum førum hava lukkað til 17. februar. Alt er fyribils útsett til 17. februar í Kina, sigur hann. Nú sita børnini og fáa undir­vís­ ing á netinum ístaðin fyri at fara í skúla. Lærarar senda teimum video við undirvísingartilfari, og so fáa tey uppgávur yvir netið eisini. – Tey kunnu sjálvandi ikki hitt­ast vegna smittuvanda, sigur Sig­mundur Ísfeld. Sjálvur er Sigmundur eisini nógv heima og arbeiðir um dag­arnar. Og heima eru tey um at sálast av innisetu. – Tað er keðiligt at skula vera inni í íbúðini so langa tíð. Men vit royna at fara so lítið út sum gjør­ligt, og tað gera øll hini eisini. Tað eru fá fólk úti. Tey sum fara út hava masku fyri andlitið, sigur hann og leggur aftrat, at tað er held­ur einki at fara út til. Alt liggur stilt. flestu matstøð, biografar og onnur almenn støð hava lukkað. Tað eru tó summir mat­vøru­handl­ar, ið hava opið og enn er ikki matvørutrot í býnum. – Tað hevur verið ein ótti fyri, at vit skuldu fáa matvørutrot, tí hava vit keypt inn undir okkum og fylt bæði Fyrr kundi man velja at siga, at Kina einki hevði við ein at gera. Tað ber ikki til longur. Nú mugu vit fyrihalda okkum til Kina. Viðurskiftini verða meir fleirtáttað og týdningarmikil av sær sjálvum Framhald á síðu 8 HVAT ER CORONA­VIRUS? Hetta er eitt nýtt coronavirus, ið ikki áður er funnið í menniskjum. Tað verður tí nevnt 2019 Novel cronavirus. Av tí at virusið er nýtt, so kunnu upplýsingar um virusið broytast, tá nýggj kunning kemur. Virusið varð staðfest fyrstu ferð í einum bólki av fólki í Wuhan, Kina, sum høvdu lungabruna. Hesi fólkini kundu øll verða sett í samband við ein marknað, ið selur sjógæti og livandi djór. Kinesisku myndugleikarnir komu fram á virusið gjøgnum eina eftirlitsskipan, ið leitar eftir óvanligum útbrotum av sjúkum í sjúkrahúsverkinum. Eftirlitisskipanin varð sett í verk eftir SARS-virusið breyt út í 2003. Fólk, ið fáa virusið verða sjúk í andaleiðini. Summi fáa mild sjúkueyðkenni, sum febur, nøs, ið rennur og hosta. Men onnur fáa lungabruna ella nýraviknan, og summi verða álvarsliga sjúk og doyggja av virusinum. Tað eru ikki øll, ið verða smittað, ið verða álvarsliga sjúk og doyggja av virusinum. Smittan verður vanliga flutt gjøgnum andaleiðina. Hetta kann henda, tá ein hostar ella nýsur. Ein kann eisini faa smittuna gjøgnum lutir, ið eru dálkaðir ella hava smittuna á. Millum menniskju flytir smittan seg, tá menniskju eru tætt upp at hvørjum øðrum. Serliga familjulimur hjá teimum smittaðu og starvsfólk í heilsuverkinum hava tí fingið virusið eftirfylgjandi. Enn verður kannað, hvør upprunin til virusið er. Sannlíkt er, at smittan kemur frá einum djóri. Djórið er enn ikki identifiserað, men coronavirus ferðast vanliga millum fleiri sløg av djórum, og viðhvørt verða menniskju smittað. Tað nevnist á einskum eitt spillover. Smittan kann staðfestast gjøgnum eina roynd, ið kallast PCR. Tað er enn eingin heiluvágur, ið kann basa virusinum, og tí verður bert tikið hond um sjúklingarnar. Viðmælt verður at munnur og nøs verða vard við boygdum alboga, pappíri ella masku, tá hostað og nýst verður, og at frástøða verður hildin frá teimum, sum eru smittað. (Kelda: World Health Organization) Sigmundur inni í føroysku sendistovuni í Beijing