hósdagur 6. februar 2020síða 12

FRÍGGJADAGUR 7. FEBRUAR 2020 SOSIALURIN 16 12 TEMA: Brennistøðir Brennistøðir FRANTS JENSEN R ambøl er ein stór donsku fyritøku, ið ar­beið­ir við bygging og ráð­geving, millum annað tá ið brennistøðir skulu projekterast og byggjast. Og Ram­bøl og Jørgen Haukohl hava øll árini ráðgivið teimum før­oysku brennistøðunum. Fyritøkan hevur eisini ráð­ givið, nú kanningar eru gjørdar og uppskot er frammi um at leggja báðar brennistøðirnar saman í eina. – Tað ber til bæði at hava tvær brennistøðir, sum tað er nú, ella at leggja saman til eina brennistøð. Men tað er upp til politikararnar at avgera, hvussu tað skal gerast. Eg blandi meg ikki upp í tað, sigur Jørgen Hau­ kohl. Ráðgeva kring heimin Rambøl ráðgevur allastaðni kring heimin. – Vit hava í síðstuni verið við í ætlanunum at gera nýggjar brenni­støðir í Grønlandi og Kanada. Vit arbeiða ymsastaðni í Evropa, men eisini í Miðeystri og í Asia, sigur danski verk­ ætlan­a­rleiðarin. Hann vísir á, at í Danmark eru brennistøðir í ymiskum stødd­ um. – Í Hjørring, Thisted og í Frederiks­havn eru brennistøðir, ið minna um støddina á brenni­ støðunum í Føroyum. Men tað eru eisini brennistøðir í Keyp­ mannahavn, ið eru væl størri. Brennistøðirnar verða van­liga gjørdar í eini stødd, sum svarar til, hvussu nógvan fjarhita tær skulu lata, og hvussu fólkaríkt tað økið er, sigur hann. Brennistøðin ov lítil Um tað er bíligari vil einari ella tveimum brennistøðum í Før­oyum, vil Jørgen Haukohl heldur ikki siga so nógv um. – Tað er tengt at, hvat er við, og hvussu roknistykkið er sett upp, sigur hann. Verkætlanarleiðarin hevur sum sagt verið við næstan frá byrjanini, tá ið fyrsta brenni­ støðin kom í Føroyum, og hann hevur eisini verið við í teimum útbyggingum, ið hava verið. – Trupulleikin við brenni­støð­ ini í Havn er, at hon klárar ikki at brenna meira, enn hon longu ger. Brennistøðin í Leirvík er stuttsíðani útbygd, so hon klárar nøkur ár fram í tíðina. Tað, sum ræður um, er at skipa so fyri, at avlopshitin verður endurnýttur, sigur hann. Ruskmongdirnar sera stórar í Føroyum Jørgen Haukoul vísir á, at tað gongur sera væl í Føroyum. – Rusknøgdirnar í Føroyum eru vaksnar sera nógv. Tær eru dupult so stórar í dag sum tær vóru í áttatiárunum. Føroyar eru eitt av ríkastu lond­unum í Evropa; tað síggja vit á burtur­ kastnøgdinum, sigur Jørgen Haukohl. Hann vísir á, at eisini aðra­ staðni í Evropa eru vaksa burtur­kastnøgdirnar. – Tað er ikki nógva aðrastaðni, at vøksturin í burturkast hevur verið so stórur sum í Føroyum. Men tit hava eisini megna at hava landið reint. Eg minnist aftur í áttatiárini, tá ið rusk lá og sløgdist ymsastaðni kring land­ið. Tað er tað ikki í dag. Nú er reint. Útlendingarnir síggja tað eisini. Eg havi hoyrt fleiri út­ lend­ingar nevnt, hvussu ruddi­ ligt tað er í Føroyum, sigur hann. FRANTS@SOSIALURIN POLITIKARARNIR MUGU AVGERA: EIN ELLA TVÆR BRENNISTØÐIR – Eg blandi meg ikki upp í, hvørja avgerð politikaranir taka. Men tað er møguligt bæði við einari og við tveimum brennistøðum, sigur Jørgen Haukohl, verkætlanarleiðari hjá Rambøl, sum hevur ráðgivið báðum brennistøðunum í Føroyum síðani mitt í áttatiárunum Jørgen Haukohl, verkætlanarleiðari hjá Rambøl H er eru høvuðs­punk­ tini í ætlaðu saman­ legg­ingar­avtaluni mill­um IRF og Tórs­ havn­ar kommunu (TK) Viðtøkur: At Tórshavnar kommuna gerst lim­ur í IRF á jøvnum føti við hin­ ar kommunurnar. Á aðalfundi verða øll mál avgjørd við vanligum atkvøðumeiriluta, og á aðalfundi hava limirnir atkvøður sum íbúgv­ar, tó í mesta lagi 45% av samlaðu atkvøðunum. Nevndin hevur 7 limir, harav Tórshavnar kommuna ein lim. Á nevndarfundi hava limirnir hvør sína atkvøðu. Staðseting: Høvuðssætið hjá IRF fer framhaldandi at vera i Leirvík. Komandi nýggj brennistøð fyri alt landið verður bygd í Tórs­havnar kommunu á Hjalla. Endurnýtslurnar, sum vit kenna tær í dag, vera fram­hald­ andi hjá kommunum. Verandi høvuðsendurnýtsla/ skilji­høll verður framhaldandi í Leir­vík. Tyrving, slamsúgving og við­ gerð av rottangaevju verður í Kvívík. Eftir hjá Tórshavnar kommunu: • Mold og avgrevstrarpláss • Endurnýtslan á Hjalla og onnur endurnýtslupláss • Annað innan “grøna leiðin” IRF yvirtekur: • Brennistøðina, jarnplássið og alt annað hjá Kommunalu Brennistøðini (KB) • Skyldur mótvegis Dugna sam­bært avtalu • Skyldur mótivegis inn­savn­ ara av húsar­halds­burt­ur­ kasti sambært galdandi avtalu Fjarhitafelagið: IRF veitir fjarhita til P/F Fjarhitafelagið eftir verandi treyt­um. Tá ið brennistøðin í Leirvík verður niðurløgd, verða hósk­ andi gjald avtalað. TK og IRF kanna møguleikan fyri at gerast kapitaleigari í P/F Fjarhitafelagnum. Avtala um ognir: Tórshavnar kommuna varð­ veit­ir endurnýtslurnar og mold­ plássið, íroknað matriklar, bygn­ ingar, amboð, maskinur, útgerð o.a. umframt starvsfólk, sum eru knýtt at hesum. IRF yvirtekur alt annað virksemið, írokna matriklar, bygningar, amboð, maskinur, útgerð o.a. umframt starvsfólk, sum eru knýtt at hesum. Gjald fyri ognir: Fyri bygningar rindar IRF 60 milliónir krónur til Tórshavnar kom­munu – hetta verður mót­ roknað limagjaldi við 5 millión­ um hvørt ár í 12 ár. Fyri grundlendið rindar IRF 10 milliónir krónur kontant til Tórs­havnar kommunu. Fíggjarligt: Um TK gerst limur í IRF, so verður gjaldið, sum TK skal gjalda til IRF, ásett eftir fólka­ tali­num, eins og hjá hinum kommununum. Í 2020 verður árliga gjaldið 1.140 kr uttan mvg pr. borgara. Roknað verður við at gjaldið hækk­ar umleið 20 krónur um árið. Um samanleggingin verður framt, verður limagjaldið hjá Tórs­havnar kommunu til IRF 20.921.000 krónur í 2020. Í langtíðarfíggjarætlanini hjá IRF er roknað við, at TK skal gjalda limagjald. Samanleggingaravtalan millum IRF og Tórshavnar kommunu