hósdagur 6. februar 2020síða 22

FRÍGGJADAGUR 7. FEBRUAR 2020 SOSIALURIN 16 22 NØVN Havnin uttan Rasmus Hann eigur at verða partur av havnarmyndum, egnar seg ikki til at vera deyður, og nú er hann brádliga ikki longur. Deyðsboðini av Rasmusi R. Rasmussen (Ras­ mus hjá Rigmor) komu fyri meg óvæntað Tað var í 1960 eg kom til Havnar á Studentaskúla. 4 ferðir dagliga til gongu ígjøgnum miðbýin út á VBV, heim til døgurð og aftur í skúla. Har vóru stundum at síggja tríggir javnaldrar: Poul hjá Verlandi, Helgi hjá Annfinni Ny­holm Debes og Rasmus hjá Rigmor. Umframt at vera hand­ verks­lærlingar, vóru allir eisini spæli­menn. Teir høvdu eina ser­ liga sjarmu. Í míni verð hoyrdu teir onkursvegna allir til universið hjá Williami Heinesen, sum teir vóru í ætt við. Foreldrini hjá øllum hoyrdu eisini til musiklívið í Havn frá Musikskúlanum yvir Havnar Hornorkestur og til Gogguna. Á studentaskúlanum høvdu vit eitt sangkór sum sang til konsertir hjá musikskúlanum, og á tann hátt gjørdist vit ein lítil partur av tónleikalívinum í Havn. Haldi meg eisini minnast Rasmus bæði frá Havnar Hornorkestri og frá solotrompetspæli í Havnar Kirkju til høgtíðir. Á ólavsøku Í 1969 flytir ein blaðung familja úr Keyp­manna­ havn inn í læknaíbúð á Lands­ sjúkra­húsinum. Verðin lá fyri føt­ ur okkara. Útbúgvingin var liðug, og vit høvdu bæði fingið starv í Havn. Næsti grannar eru Rigmor og Ólavur Rasmussen. Sama dag doyr Ólavur óvæntað, og tað kom onkursvegna at binda húskini saman. Rasmus og Elin Bjørg vóru inngift og áttu børnini Ólav og Maibritt, fødd í 1968 og 1969. Tey itu bara Beiggi og Didda og vit áttu Brynhild, javngomul við Ólav. Lívið helt fram og Rasmus arbeiddi á verkstaðnum hjá páp­anum í Hornabø. Eg skuldi byggja tað, sum tá var Statens Ånd­svageforsorg upp í Føroyum og byrjaði við starvsstaði heima. Skjótt var eg greið yvir, at Rasmus hevði rættan hugburð og serligan førleika til at geva onkrum av mínum viðskiftadrongjum nakað at arbeiða við. Tveir sluppu í prakt­ikk at ganga Rasmussi til handa. Teir lærdu nakað og ikki minst eg lærdi nakað, sum fylgdi mær alt lívið í sosialum arbeiði, tá eg skuldi royna at finna praktikmøguleikar á vanliga arbeiðsmarknaðinum til teirra, ið høvdu ilt við at sleppa framat. Umframt at duga at seta fólk í sving, so var Rasmus stuttligur og undirhaldandi, og unglingarnir trivust hjá honum. Stundum spældi hann trompet fyri teimum, og tað elskaðu teir - og eisini eg, sum hoyrdi tað yvirum vegin. Grannalagið var gott, og ikki minst Rigmor var ein fittur og stuttligur granni. Eingin endi var á søgunum hjá Rigmor og Rasmussi. Eisini dugdu tey at grína at sær sjálvum. Hugnaligt var at ganga uttanfyri og hoyra klaverspælið hjá henni, sum annaðhvørt spældi sjálv ella hevði næmingar. í 1971 fór Elin Bjørg til Danmarkar at útbúgva seg til frítíðarheimslærara. Tað gekst væl og Rasmus valdi at fara seinni. Tá var lag á manni at koma í starv í Statens Åndsvageforsorg í Danmark. Tey vónaðu, at hann fór at fara aftur til Føroyar og vera við til at byggja upp ein verk­stað til menningartarnað í Før­oyum. Árini í útlegd búðu vit eitt hanagleiv frá hvør øðrum. Børnini høvdu nógv samband og Elin Bjørg arbeiddi á dagstovni teirra. Elin Bjørg var tiltikin við sangi og gittari, og eg var ikki sørt errin, tá hon sat og spældi og sang við børnunum, tá eg kom at heinta míni. Serlig er søgan, tá vit á heysti í 1973 høvdu fingið ein son, ið skuldi doypast, áðrenn hann fór til Føroyar at verða vístur fyri fam­iljuni á jólum. Ommur hans­ ara gjørdu vart við, at farast átti ikki yvir hav við ódoyptum barni. Dópurin fór fram í Sam­uels­ kirkju eitt sunnukvøld til Guðs­ tæn­astuna, har Salomon Joensen var prestur. Eg hevði við mær í ryggsekkinum eitt pylsuyndur til prest, sum hann fekk, tá dópurin Minningarorð um Rasmus So standi eg og baki smákakur til eitt ervi, og tað er ófatiligt fyri meg, at hetta ervið er eftir Ras­ mus, systkinabarn mítt, sum eg havi kent alt lívið. Lívið er dýrabært. Tú merkir tað ongantíð so væl, sum tá ið tú sært lívið fjara úr einum av tínum nærm­astu. Vit vuksu upp saman, næstan sum systkin. Vit vóru fýra tey elstu av ommubørnunum: Poul, Eva, Rasmus og eg sjálv. Vit upp­ livdu undurfulla heimin, langt áðr­enn øll hini systkinabørnini komu í verðina og høvdu ommu fyri okkum sjálvi á Skálatrøð. Rasmus sá dagsins ljós niðri í Conradsbrekku, í húsinum hjá oldur­abba okkara, Gamla Jørgen Frands Jacobsen, har systrarnar Jacob­sen góvu Rasmusi stórt upp­ merk­semi og nógvan kærleika. Økið her var ein bráðpanna av aktiviteti: bakari, smiðjur, grót­ høgg­ari, damulingeri og tónleikur, og eitt hanagleiv longri var fjøran og Vágs­botnur. Í tí lítlu kjallaraíbúðini stóð heims­ins fyrsta klaver, har mostir undir­vísti sínum næmingum, men kortini hevði stundir og humør til at lata okkum órudda stovuna til ókenniligheit. Mostir bleiv og var mín eykamamma. Vit fýra vuksu upp við nátthúsi og køldum vatni í krananum, mús­ um á loftinum, margarini upp á breyð, grind, spiki og fiski. Havnin var lítil, og vit settu aldr­in okkara bein í tí fremmandu verð­ini, sum æt Rabarbukvarterið ella Abbatrøð. Rasmus og tey fluttu í nýggj hús í Hornabø, og tá ið hann fylti 10 ár hendi nakað stórt: abbi hansara og navnin gav hon­ um eina bláa skínandi blanka “dreingja­súkklu” við stong, og børn tustu út í Hornabø at síggja og royna hetta undrið. Her í Hornabø var tá tann