mánadagur 10. februar 2020síða 6

6 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 10. februar 2020 · Nr. 17 TÍÐINDI Møguleikarnir at leingja lív og linna andaliga og likamliga pínu hjá sjúkum Ætlanin er at skapa eina palliativ deild fyri allar føroyingar – landsstýrimaðaurin hevur fingið eitt tilmæli Árni Gregersen Fólk við lívshóttandi sjúkum eiga at kunna vera á einari ser­ ligari deild nærindis Lands­ sjúkra­húsinum. Ein slík deild verður í fak­ máli nevnd ein palliativ ddeild. Ein slíkl lítil deild finst á medisinku deild á Lands­sjúkra­ húsinum, har fólk við lívs­ hóttandi sjúkum hava fingið pláss síðani henddan deild­in fór at virka í 2005. Fleiri ferðir er gjørt vart við, at arbeiðið á deildini og deildin sum heild, eigur at verða eft­ irmett, men tað var ikki fyrr enn fyrrverandi lands­stýris­ kvinn­an við heilsumálum, Sirið Stenberg, setti ein arbeiðs­bólk, at ferð kom á málið. Tá ið núverandi samgonga tók við og skipaði landsstýrið spurdi hesin arbeiðsbólkur, sum hevði Bjarna á Steig, yvir­ lækna, sum formann, nýggja landsstýrismannin, Kaj Leo Holm Johannesen, um bólk­ur­ in skuldi gera arbeiðið liðugt. Tað segði landsstýris­mað­ur­ in ja til og arbeiðsbólkurin end­aði arbeiðaði sítt ar og hand­aði landsstýrismanninum tilmæli móti ársenda í fjør. - Hetta er eitt gott álit, sum vit nú hyggja at og meta um, hvat nú skal gerast, sigur lands­ ­stýrismaðurin. Staðsetingin Tað er ikki so stórur munur á einari palliativari deild og ein­ um hospice. Fyri einum 20 árum síðani hugdi ein arbeiðs­ bólkur eftir, um møguleikar eru at gera eitt hospice í Før­oy­ um. Í mun til eina palliativa deild hevur eitt hospice fleiri fyri­munir: sjúklingurin liggur í einum optimalum røktar­um­ hvørvi við starvsfólki, sum hava servitan og royndir, tað kann liggja á einum frið­ar­lig­ um og náttúruvøkrum øki burt­urfrá sjúkrahúsøki og av­ varðandi kunnu vera um sjúk­ lingin alt samdøgrið og gista á staðnum. Bólkurin, sum nú hevur latið landsstýrismanninum til­ mæli, heldur tó ikki tíðin er til at gera hospice júst nú og vil held­ur gera eina palliativa deild, sum er staðsett á ella við lands­sjúkrahúsið. Arbeiðsbólkurin sigur, at ein partur av palliativu sjúkl­ ing­unum fara altíð at hava tørv á at koma á sjúkrahús til við­gerð, sum einans verður veitt á sjúkrahúsi. Hetta merkir, at hóast sjálv­ støðugt hospice er uttanfyri sjúkrahúsøkið, verður altíð tørv­ ur á ávísari palliativari við­gerð og røkt á sjúkra­hús­in­um eisini. Arbeiðsbólkurin metir, at fólka­grundarlagið í Føroyum ikki er nóg stórt til bæði palli­ at­iva eind á sjúkrahúsi og sjálv­støðugt hospice burtur frá sjúkrahúsinum. Tá ið palliativa deildin var sett á stovn á medisinsku deild, var tað í stóran mun í sam­ band við fólk, sum vóru rakt av krabbameini. Hetta er síðani broytt nakað. Av teimum tilboðum, sum eru á palliativa økinum í dag, er palliativa eindin eitt gott tilboð til doyggjandi sjúklingar og teirra avvarðandi. Sambært Krabbameinsfelagnum, eru avvarðandi sera glað og takk­ som fyri tilboðið. Tó er breið semja um, at tilboðið ikki eigur at vera á eini almennari medis­ insk­ari sjúkrahúsdeild. Tilboðið hóskar best at vera skipað á einari deild fyri seg. Palliativa tænastan á Klaks­ víkar sjúkrahúsi og Suðuroyar sjúkrahúsi virka nøktandi, og sjúklingar og avvarðandi eru takksom fyri møguleikan at vera á einum sjúkrahúsi nærri at teirra heimi og familju. Í primera helsugeiranum eru ábendingar um, at tørvur er á tættari samstarvi millum palliativa toymið og komm­ unu­læknarnar. Ábyrgdarbýtið Kommunulækni kann tíðum kenna tað ivasamt við ábyrgd­ arbýtinum av palliativari við­ gerð. Tað er ikki nøkur manna­ gongd fyri, at kommunulæknar skula fáa kunning um, at nú er sjúklingur knýttur at palliativa toyminum. Ofta venda sjúklingar sær til kommunulækna fyri at fáa útskrivað reseptneyðugan heili­ vág, sum palliativa toymið hevur ávíst. Tá liggur ábyrgdin hjá kommunulæknanum, hó­ ast palliativa toymið hevur fyri­skipað viðgerðina. Á hes­ um øki eru viðurskifti, sum kunnu bøtast um. Afturmeldingarnar til Krabba­ meinsfelagið um tilboðið við palliativa toyminum eru sera positivar. Tænastan frá palliativa toym­ inum er eitt gott tilboð til sjúklingar og avvarðandi, tó er tilboðið als ikki nøktandi í verandi líki. Aðrir sjúkubólkar eiga í framtíðini at verða fevndir av palliativu tæn­ast­ uni. Her kann millum annað verða nevnt neurologiskar sjúk­ur, lungnasjúkur og hjarta­ sjúkur. Kaj Leo Holm Johannesen, landsstýriszmaður við heilsumálum, hevur fingið eitt álit, sum hann saman við umsitingini viðger nú. Tað var Sirið Stenberg, landsstýriskvinna við