hósdagur 13. februar 2020síða 3

FRÍGGJADAGUR 14. FEBRUAR 2020 SOSIALURIN 19 3 Greiðari reglur reglur um hvør hevur ábyrgdina Síðani eldraøkið var lagt til kommunurnar í 2015 hevur markamótanevndin tikið nógvar avgerðir – nú skulu reglurnar gerast greiðari ARNI GREGERSERN Í 2015 var eldrarøktin løgd út til kommunurnar. Í kjalarvørrinum komu fleiri støður, har tað var ógreitt, hvør hevði ábyrgd­ina av ávís­um persónum – komm­un­ur­ nar ella landið. Serliga vísti tað seg, at tað var trupult at taka hesar avgerðir, tá ið talan var um persónar undir 67 ár, sum høvdu tørv á hjálp og stuðli. Samgongan arbeiðir við væl­ ferðarlógini í løtuni og ætlar at gera ávísar broytingar. Men teir báðir Aksel V. Johannesen, og Høgni Hoy­dal, hava fyri ávikavist Javnað­ar­flokk­ in og Tjóðveldi, lagt eitt uppskot fyri tingið, sum broytir ávísar áset­ing­ar í lógini og ger reglurnar greið­ari. Uppskotið, sum í løtuni er til við­gerðar í trivnaðarnevndini hjá Løg­tinginum, ger uppgávubýtið mill­um land og kommunur greið­ ari. Millum annað staðfestir upp­ skotið, at kommunurnar um­ framt at taka ábyrgdina av fólka­ pensjonistum við ellisbreki ella varandi sjúku, eisini skulu hava ábyrgd­ina av borgarum undir pen­sjónsaldri og sum hava var­ andi sjúku. Tað vil siga sjúkur sum versna. Tey skulu hava pláss á ellis- ella røktarheimi. Málbólkurin er millum annað fólk við Alzheimers, demens og sclerosu á øðrum stigi, sum eru sjúk­ur sum í so máta elva til, at per­sónur gerst óafturvendiliga og al­samt meira røktarkrevjandi Ein annar trupulleiki er, at fólk, sum hava búð í vardum bú­støð­um, ger­ast eldri og meira røkt­ar­krevj­ andi. Tá vardi bústaðurin ikki long­ur kann veita borgaranum eina nøkt­ andi tænastu, so kann borg­ar­in fáa pláss á einum ellis- og røkt­ ar­heimi ella eldrasambýli eins og aðrir borgarar, sum eru fólka­pen­ sjón­istar og hava tørv á hjálp og røkt alt samdøgrið. Í slíkum føri yvirtekur komm­ un­an ábyrgdina av borgaranum. Talan verður um eina ítkøliliga meting í hvørjum einstøkum máli. Tað eru eisini nógvir persónar, sum hava týðandi likamligt ella sálarligt brek ella víðfevndar sosialar trupulleikar, sum búgva leingi í egnari íbúð við tænastum frá Almannaverkinum og heima­ tænastu frá kommununi. Seinheilaskaði Almannaverkið hevur stórar avbjóðingar við at veita bústað til eitt nú fólk við seinheilaskaða, og hóast ætlanir eru um at byggja fleiri bústaðir til henda málbólk, so verður neyvan talan um at byggja bústaðir kring landið. Borgarar, sum hava sein­heil­ skaða og hava tørv á einum vardum bústaði frá Almannaverkinum, eru úr øllum landinum. Tað er ein avbjóðing hjá Al­ manna­verkinum at veita teimum bústað í nærum­hvørvinum, og verða tey tískil noydd at flyta. Møguleiki er nú sambært hes­ um uppskoti fyri, at Almanna­ verkið kann keypa búpláss á ein­um røktarheimi ella einum eldra­sambýli og harvið geva borg­ ar­anum møguleika fyri at búgva so tætt familju og tí umhvørvi, sum hann var partur av, áðrenn hann fekk heilaskaða. Skal ásetingin virka í praksis, er alneyðugt, at land og kommunur semjast um ein kostnað fyri bú­ pláss, hvør frá øðrum. Uppskotið hevur fleiri brot har reglurnar verða nágreinaðar so at ábyrgdarnýti millum land og kommunur er greiðari - bæði viðvíkjandi endurvenjing, heimatænastu og annað. Stórur pakki Uppskotið frá andstøðuflokunum er tikið við í pakkan rundanum nýggju vælferðarlógina, sum samgongan arbeiðir við. Uppskotið um vælferðarlógina var lagt fram í farn valskeiði, men var ikki endaliga avgreity. Í løtuni arbeiðir lands­stýris­ kvinnan við almannamálum, Else­ beth Mercedes Gunnleygcsdóttu, rvið ávísum broytingum. - Í komandi viku fæ trivn­ að­arnevndin eina kunning frá lands­stýriskvinnuni um hvussu langt hon er komin og hvørjar broytingar hon ætlar at gera, sigur Uni Rasmussen, formaður í trivnaðarnevndini. Trivnaðarnevndin hevur fingið tíðarfreistina at koma til tingið við einum áliti longda. - Tað er tí, at vit síggja hetta sum ein part av vælferðarlógini og viðgera alt meira ella minni saman, sigur Uni Rasmussen. Høgni Hoydal, Tjóðveldi Aksel V. Johannesen, Javnaðarflokkurin Uni Rasmussen, formaður í trivnaðarnevndini Eksebeth M.Gunnleygsdóttur, landsstýriskvinna