hósdagur 20. februar 2020síða 19

FRÍGGJADAGUR 21. FEBRUAR 2020 SOSIALURIN 22 19 henn­ara kann vera búgvandi heima við dóttrini og taka eina mast­er­útbúgving uttanlands takkað verið sambandinum. Vit skapa samanhald í Grøn­ landi við at knýta tjóðina saman við nýggjum sambondum, men sam­stundis við at knýta eina bygd sam­an við restina komm­u­ nuni og landinum, so knýta vit eis­ini í altjóða netverkið av møgu­leik­um og broytingum. Talgilda øldin Talgilda øldin letur upp ein nýggj­an heim av møguleikum og av­bjóð­ing­um. Tað gevur børnum og ungum í bygdaskúlum møgu­ leika fyri at knýta seg í restina av heim­i­num beinleiðis úr floks­ høl­u­num, eins og tað ger at lær­ ar­ar teirra kunnu samstarva í tvør­fak­li­gum toymum í allari komm­un­uni, landinum og taka on­line útbúgvingar í bæði heima og í út­londum. Samstundis við møg­u­leikar koma eisini hóttanir sum happ­ing netinum og cyper­ trygd. Veruleikin er, at vit nú hava bygt eitt undirstøðukervi, sum knýt­ir Grønland til restina av al­ tjóða talgildu alduni. Men vilja vit tryggja talgildu framtíðina hjá Grøn­landi, so krevur tað, at vit bæði halda við líka og menna und­ir­støð­u­kervið, so vit kunnu nøkta tørvin, sum núverandi og kom­andi ættarlið hava brúk fyri, bæði úti og heima eru við til at seta Grøn­land á heimskortið, og tað er vit í TELE-POST errin av at hava verið ein partur av. Tøkni fyri næsta ættarlið Vit byggja og tryggja netverk við fylg­isveinum, sjókaðalum, rad­i­o­ ket­um og tøkni, og sum verk­ frøð­ingur er hetta spennandi, men tað, sum fær meg til at ar­ beiða ein eyka seinan tíma ella at fara tíðiga upp og ferðast kring fyri at byggja hetta upp er tank­in um tann mun, sum hend­ an tøkn­in kann gera fyri okkum menn­iskju. Tað hevur drivið meg bæði í Føroyum, Grønlandi og líka mik­ið, hvar á klótuni vit eru í dag, so kannu vit í dag vera bund­in saman. Sum Margrethe Vest­ager, ES kommiserur segði í røðu síni um at »Sameina Tal­ gilda Evropa«, so skal talgildingin ikki bara geva okkum nýtt leik­u­ toy, men skal eisini hjálpa okk­ um at gera lívið betri. Tí eri eg púra samdur í. Tær avgerðir vit taka nú, taka vit eisini fyri børn okkara, abba­ børn og vit mugu tryggja okkum, at næsta ættarliðið gongur fremst í talgildu øldini. FAKTA  Grønland er heimsins størsta oyggj, sum landafrøðiliga liggur í Arktis. Samlaða víddin á Grønlandi er 2.166.086 ferkilometrar. Til samanberingar er Grønland 22 ferðir størri enn Ísland og 52 ferðir størri enn Danmark. Føroyar eru 1.393 ferkilometrar, sum merkir, at Grønland í veruleikanum er fleiri enn 1500 ferðir størri enn Føroyar. Tað búgva ikki nógv fleiri fólk í Grønlandi, enn í føroyum, og at byggja undirstøðukervi í einum kørgum og sera arktiskum verðurlagi frá fjallatindi og gjøgnum firðir og sund krevur nakað heilt serligt. Kristian Reinert Davidsen er aðalstjóri hjá TELE-POST í Grønlandi, sum er grønlendska postverkið og telefonverkið. Tað hevur nú eydnaðst TELE-POST at geva næstan øllum í Grønlandi talgilt internetsamband, sum nú røkkur 92 prosent av risastóra landinum. Tað er ein sonn kollvelting fyri Grønland