hósdagur 20. februar 2020síða 24

FRÍGGJADAGUR 21. FEBRUAR 2020 SOSIALURIN 22 24 Óli Jacobsen Óli Jacobsen 37. partur H óast valið var í januar skuldi tingið ikki taka við fyrr enn ólavsøkudag 1932. Gamla tingið helt fram til tá og kom saman í februar at viðgera truplu fíggjarligu støðuna í landi­num. Meirilutin var jú skift­ur, so vandi kundi vera fyri, at gamli meirilutan fór at gera okkurt óheppið tiltak uppá nakkan av komandi meiri­luta­ num. Men her hendi kortini ikki nakar skaði. Skúlaskip og loysing Finska skúlaskipið Soumen Jutsen kom á Tvøroyri í januar og var so óheppið at reka á land og gerast vrak. Skipið varð seinni sleipað til Hull av ein­um bretskum sleipibáti. Eftir hetta setti Finland ein vara­konsul í Føroyum, og tað bleiv Edward Mitens. Skiparin á skúlaskipinum fekk sekkin, tá ið hann kom heim aftur til Helsingfors. Eg haldi tó ikki, at hann kundi lastast fyri tað, sum hendi. Hetta var eitt hendiligt óhapp i samband við óhepnar hvirlur, tá ið hann skuldi sigla skipið út av fjørðinum. Men tað var neyðugt at finna ein synda­ bukk, og tá var skiparin tann nærm­asti. Skaldið Hans Andreas Djur­huus, sum var her sum próv­dómari, var ein ógvuliga skemtiligur maður at vera saman við. Á síðsta løgtingsvali var hann uppstillaður sum ”loys­ing­ar­maður”. Men tá ið ein kemur inn at honum, vísir tað seg, at hann í veruleikanum er hóv­ligur sambandsmaður. Heini, sum gjørdist “heini”. Á mínum embætisfundum, sum grannastevnur og líknandi hitti eg nógv áhugaverd fólk. Ein teirra var Heini Hansen úr Sandvík. Hann var ein hugnaligur og rask­ur maður, men hjá honum var tað púra fast at koma eitt kort­er ov seint til allar fundir, har hann skuldi møta. Tá ið hann ikki varð møttur til tíðina, og avgerðin tískil kundi takast, uttan at hann var við, fekk eg at vita, at Heini altíð helt seg til tað “akademiska” kvarterið. Hann fór uttan iva at møta 15 minuttir eftir ásettu tíðina. Tað gjørdi hann eisini. Tá ið hann kom inn, var hann róligur og fattur, sum um alt var í lagi. Tá ið eg eina ferð gjørdi hann varan við, at hann veru­liga hevði mist sín rætt at sleppa til orðanna, svaraði hann sann­førandi: ”Jú vælsignaður sýslu­maður. Tit, sum ungir eru, kunnu saktans møta til røttu tíð. Men míni bein er ikki so kvik longur, og eg havi ein fittan tein at ganga frá Sandvík. Men nú eri eg her, og tit hava jú ikki endað fundin. Eg biði fyrigeva, um eg óneyðuga havi spilt tykkara tíð.” Hetta tók eg sjálv­andi til eftirtektar, og vit við­gjørdu málið. Heini var tá 70 ára gamal, men sá framvegis gott út. Hár og skegg var kolasvart uttan eitt grátt hár. Tað segðist, at hann var ættaður frá eini av teimum fronsku kvinnunum, sum á sinni komu til Fámjin. Í sínum yngri døgum hevði hann siglt sum kokkur við slupp­um. Manningin ilskaðist ofta um, at hann ongantíð hevði matin lidnan til tíðina. Slíkir kokkar verða annars kallaðir “Heini”, og tað vist eftir honum. Tað sama var við proviant­er­ ing, tá ið farast skuldi avstað. Tá mátti eisini bíðast eftir Heina. Tá ið hann fylti 90 ár, vitjaði eg hann í hansara beskednu húsum. Hann lá í songini føð­ ingar­dagin, men enn var hann ikki eldur nakað serlig. Hár og skegg var framvegis kolasvart, og hann dugdi framvegis at skemta. Tað sama var við javn­ gomlu konu hansara, sum eisini var eitt skilafólk. Tey bæði doyðu eini tvey ár seinni. Tey vóru fleiri børn, og ein dóttir var gift við Sterk Óla. Tað var fátæksligt, sum hjá so mong­um, men tey høvdu tað øll gott saman. Blíður trolaraskipari Tað vóru nógvir bretskir trolar­ ar sum komu á Tvøroyri, og fleiri av manningunum komu vit at kenna rættiliga væl. Ein av hesum var skiparin George Double. Eina ferð bjóðaði hann mær og Margretu at kom við sínum nýggja trolara, Normann, til Bretlands at ferðast til Hull. Margretha helt tó, at tað bar ikki til hjá okk­um báðum at vera burtur, so Johan, sonurin, kom við í staðin fyri hana. Vit høvdu eina fína ferð, og blíð­skapurin var stórur. Double var væl kendur alla staðni í Føroyum og serliga á Tvør­oyri, her hann kom inn fleiri ferðir á hvørjum túri. Hann var við í fleiri bjarg­ing­ um á sjónum. Tað var hann, sum við sínum trolara hálaði finska skúlaskipið, Soumen Jutson, av aftur, tá ið skipið rak á land á Tvøroyri. Hann vildi einki gjald hava fyri hetta. Hann hevði annars bjargað bæði føroyskar og bretskar fiskimenn. Vit vóru vinir heilt fram til heimsbardagan. Eg frætti, at hann sjálvboðin var farin í krígs­tænastu, og bleiv skipari á einum minusveipara. Eg veit ikki, um hann yvirlivdi bar­dag­ an, tí eg frætti einki aftur frá hon­um ella um hann. Hann var fram­úr, bæði sum sjómaður og sum menniskja. Hann var annars fleiri ferðir um­røddur í Føroyatíðindi sum ein rokskipari. Hann varð millum manna kallaður “lucky George”. Eina ferð fekk hann bót fyri ólógligan fskiskap. Løgtingssetan 1932 Tá ið vit koma til ólavsøkuna er tað, at tingarbeiðið byrjar, og eg møti í tinginum. Eg var vinarliga móttikin ikki bara av mínum egnu floks­feløg­um men eisini av teim­um flestu av hinum ting­ monnunum. Millum hesar var fyrr­verandi sýslumaðurin, Gunnar Winther, av Sandi, sum var sjálvstýrismaður. Samstundis sum hann ynskti mær tillukku, legði hann afturat, at ”tá tygum einaferð er blivin gamal á tingi, minst tá til at finna løgtingshurðina út aftur, so ikki onnur skulu koma og vísa á hana. Teir flestu politik­arar duga ikki at sleppa sær burtur úr politikki í rættari tíð”. Hesar klóku viðmerkingar legði eg mær í geyma og vóru ein orsøkin til, at eg ikki stillaði upp í 1962. Ein onnur orsøk var innanhýsis viðurskifti í Sam­ bandsflokkinum, m.a. í sam­ band við portugalstrolaran Nú byrjar politiska søgan hjá Kristian Djurhuus. Her kemur uttan iva okkurt fram, sum ikki hevur verið kent frammanundan SIÐSØGA Kristian Djurhuus: Mikkjal í Vík var serligur og trúgvur Heini Hansen var ein rokari. Her hevur hann borið mjølsekkir, og er hvítur av mjøli