mánadagur 9. mars 2020síða 7

7 Mánadagur 6. januar 2014 · Nr. 2 Sosialurin Hugskot og viðmerkingar – send sms til 225000 Mánadagur 9. mars 2020 · Nr. 29 TÍÐINDI Finna politiska semju um bústaðarbygging – Tað eru nógv uppskot í frágreiðingini. Nú er tað mín avbjóðing, at fáa politiska semju, so at ferð kann koma á bygging, sigur Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur Frants Jensen frants@sosialurin.fo – Tað kom greitt til sjóndar undir framløguni, at tað er ósemja í arbeiðsbólkinum, men samstundis havi eg fingið ymisk sjónarmið lýst. Vit skulu minnast til, at tey, sum settu arbeiðsbólkin, umboða ymisk øki, eg má siga, at eg við opnum sinni lesi uppskotini. Vónandi verður tað ikki alt ov leingi, til vit koma við eini loysn, sigur Elsebeth Mercedis Gunnleygs­ dóttur. Sum landsstýriskvinna við bústaðarmálum, hvat fert tú at gera? – Eg fari at gera alt, hvat eg kann, fyri at vit kunnu gerast samd innan hetta øki. Tað snýr seg um at fáa ferð á, soleiðis at tað verða íbúðir bygdar, so at tey, sum bíða, kunnu fáa ein møguleika at fáa eina íbúð, sigur hon. Hvønn leiklut skulu ­staðir hava, og hvønn leiklut skulu tey privatu hava á bústað­ar­ økinum í framtíðini? – Tað eru ymiskt uppskot nevnd í hesum sambandi, og tað er tað, sum vit skulu fáa eina semju um politiskt, sigur landsstýriskvinnan. Bústaðir er bara eitt klípi á byggi­ marknaðinum – Vanligi føroyingurin hugsar ikki um, um tað er Bústaðir ella tað eru privat, ið standa fyri verkætlanunum. Tey vilja bara hava møguleika at fáa eitt stað at búgva í teirra nærumhvørvi fyri ein rímiligan prís, sigur Bill Justinussen Frants Jensen frants@sosialurin.fo Løgtingsmaður fyri Mið­ flokkin hevur ikki enn lisið frágreiðingina frá arbeiðs­ bólkinum, men hann heldur tó ikki, at tað er javnseting millum Bústaðir og tað privata, ið eigur at fylla so nógv í kjakinum. – Bústaðir hevur bygt um­leið 300 bústaðir, men tilsamans eru umleið 18.000 bú­staðir í Føroyum. Tí eru Bú­staðir bara eitt klípi á byggimarknaðinum. Tað, sum vit heldur eiga at seta ljóskastaran á, eru fígging­ ar­leistir, um møguleiki er at lata upp fyri betri fígg­ing­ artilboðum, og um til ber at fáa somu møguleikar til bygg­ing kring landið sum tað eru í Havn, sigur Bill Just­inussen. Enn veit hann ikki, hvørja loysn, samgongan kemur til. – Vit hava ikki viðgjørt hetta uppskotið í samgong­ uni enn, tí vit hava bíðað eft­ir hesi frágreiðingini. Hvat vit koma til, veit eg ikki, sigur hann. Sjálvt um freistin at lata uppskot inn í hesi tingsetuni er farin, so heldur ting­mað­ ur­in tað ikki vera nakran trupul­leika. – Við 17 undirskriftum frá samgongutingfólkunum ber til at fáa lagt eitt upp­skot fram, sigur Bill Justinussen. Arbeiðsbólkurin býtir seg í tvey NIÐURSTØÐA: Arbeiðsbólkurin, sum hevur skrivað frágreiðingina um bústaðarpolitisk átøk, hevur býtt seg í tvey, tá ið talan er um at javnseta treytir hjá Bústøðum og privatum feløgum. Her eru partar av niðurstøðuni í frágreiðingini Eitt av høvuðspunktunum í arbeiðinum hjá arbeiðs­bólk­in­ um hevur verið at hugt eftir, hvussu treytirnar hjá Bú­ støðum og privatum feløgum kunnu verða meira javnsettar. Í frágreiðingini skrivar ar­ beiðsbólkurin millum annað soleiðis: – Vit hava hugsavnað okk­ um um, hvussu Bústaðir for­ rent­ar sínar íløgur samanborið við, hvussu ein privatur for­ rent­ar sínar íløgur, umframt at­gongdina til kommunal grund­økir. Víðari stendur: – Ósemja er í arbeiðs­bólk­ inum um hesar spurningar, og ein partur av arbeiðsbólkinum mælir beinleiðis frá at javn­ seta. Hin parturin av arbeiðs­ bólkinum hevur tvey uppskot til, hvussu treytirnar hjá Bú­ støðum og tí privata kunnu javn­setast, stendur í frágreið­ ing­ini. Bústaðir býtt í tvey Fyrra uppskotið snýr seg um, at Bústaðir frameftir verður býtt sundur í ein meira avkast­ gevandi part og ein minni av­ kastgevandi part. Meira av­ kast­gevandi parturin fevnir um verkætlanir í miðstað­a­økj­ un­um, meðan minni avkast­ gev­andi parturin fevnir um verkætlanir aðrastaðni í land­ inum, umframt vardar bú­stað­ ir. Fyri meira avkastgevandi partin verður eitt avkastkrav upp á 4-6 % galdandi, meðan avkastkravið upp á 1,925 % framvegis verður galdandi fyri minni avkastgevandi partin. Víðkað til privat feløg Seinna uppskotið snýr seg um, at heimildin hjá kommunun­ um at selja Bústøðum komm­ unal grundøkir uttanum al­ ment útboð verður víðkað til privat feløg, ella at Bústaðir frameftir heldur seg til at keypa kommunal grundøkir á almennum útboði. Mangla semjur tvørturum samgongu og andstøðu Arbeiðsbólkurin vísir har­aft­ urat á, at tað í løtuni eru nógvir grundleggjandi bústaða­polit­ isk­ir spurningar, har tað mangla semjur tvørturum sam­gongur og andstøður. – Tað manglar ein yvir­ skipað politisk støðutakan á øk­inum. Tørvur er á at fáa yvirskipaða politiska greiðu á spurningum sum til dømis hvønn leiklut skal tað almenna gjøgnum Bústaðir hava, hvønn leiklut skal tað privata hava, hvussu stórt skal tað almenna bústaðafelagið vera, og hvør skal kommunali leikluturin vera. Arbeiðsbólkurin mælir at enda til, at tað í næstum verð­ ur skipað fyri einum aðal­orða­ skifti á løgtingi um bústaða­ politikk – og um leiklutin hjá Bústøðum frameftir. Arbeiðsbólkurin Í arbeiðsbólkinum hava sitið: Regin D. Hammer, formaður, Al­mannamálaráðið, Tórir Mich­elsen, Fíggjarmálaráðið, Andras Róin, Bústaðir, Elin Hentze, áhugafelagið Búgva, Rune Nørregaard, Felagið Pen­ ingastovnar, Niels Winther, Vinnuhúsið, Jóhan Lamhauge, Kommunufelagið, og Gordon Rajani, Mark. Jákup Andrias Kristiansen, Almannamálaráðið, hevur verið knýttur at arbeiðs­bólk­in­ um sum skrivari. Samgonguskjalið um bústaðarmál Fjølbroyttir bústaðarmøguleikar til allar føroyingar Tað er ein grundleggjandi tørv­ur hjá øllum at hava ein bústað, og eitt framkomið samfelag eigur at tryggja sínum borgarum henda møgu­leikan. Málið er at økja útboðið av leiguíbúðum til privat og av almennum bústøðum til fólk við serligum tørvi. Ferð skal fáast á aftur bygging av vardum bústøðum, sambýl­ um, bústovnum v.m. til fólk við serligum tørvi. Almenn og privat bústað­ ar­bygging skulu javnsetast. Bústaðarmarknaðurin eigur at verða fjøltáttaður við møguleika fyri set­hús­ um, eigara-, luta- og leigu­ búð­støðum. Ein loysn skal finnast á vantandi fígging til bygging kring alt landið. Alternativir fíggingar­møgu­ leikar til bú­staðarbygging verða kannaðir t.d. eitt sam­ spæl millum pensjónsfeløg, bankar, privat feløg, Bú­stað­ ir vm. Tinglýsingargjaldið verð­ ur lækkað aftur. Bill Justinussen, løgtingsmaður fyri Miðflokkin Mynd: Álvur Haraldsen Elsebeth Mercedis Gunnleygsdóttur, landsstýriskvinna við bústaðarmálum Mynd: Álvur Haraldsen