hósdagur 19. mars 2020síða 6

FRÍGGJADAGUR 20. MARS 2020 SOSIALURIN 34 6 PERSÓNSSØGA um. Tá ræður um ikki at lata tína egnu meining skína ígjøgnum, sig­ ur kommunustjórin. Tað er tó ikki altíð so lætt at koma í hesa støðuna. – Onkuntíð er okkurt kærumál komið til kommununa. Eg veit, at mín ráðgeving ikki er fylgd, tá ið politikarar hava tikið avgerð. Men tað má eg bara lata fara. Eg má á frægasta hátt verja hesa av­gerð. Hetta er ein partur av ”game’inum”. Fólk kunnu annars van­liga fáa alment innlit í málini, sig­ur Jákup Frants Larsen. Næstan túsund arbeiðspláss Nógv er hent hesi 45 árini, Jákup Frants Larsen hevur sitið á post­ inum sum kommunustjóri. – Arne Nørrevang gjørdi ein film um Fuglafjørð í 1971. Haldi at Kringvarpið hevur filmin. Tað er stuttligt at síggja munin á Fugla­ firði og Kambsdali tá og so í dag. Tað var púrt einki á Kambsdali og sera nógv er broytt í Fuglafirði. Fuglafjørður hevur í nógv ár verið ein vinnubýur, og tað sæst enn í dag. – Tað búgva umleið 1600 fólk í komm­ununi, og her eru fleiri enn 900 arbeiðspláss. Millum 600 og 700 av teimum eru innan vinnu­ lívið, sigur hann. Fyritøkur sum Havsbrún, Pelag­os, Vónin, KJ, JT Electric, Effo Bunkers, Petur Larsen, Fram­ herji og fleiri aðrar hava skaffa nógv arbeiðspláss til komm­un­ una. Nakað av almennum arbeiðs­ pláss­um eru eisini, og tað størsta er Miðnámsskúlin á Kambsdali. – Her koma fólk allastaðni frá at arbeiða. Tað koma nógv fleiri til kommununa at arbeiða enn tey, sum fara úr kommununi, sigur hann. Tvey fólk í umsitingini Men hvussu bar tað til, at Jákup Frants Larsen longu sum 22 ára gamal gjørdist kommunuskrivari. – Eg byrjaði sum skrivstovufólk. Tá vóru bara tvey fólk á skriv­ stov­uni hjá kommununi. Eg og Obert Eliasen, sum var komm­ unu­skrivari. Eg byrjaði 1. juni 1974 og skuldi gera eina nýggja komm­ unu­stýrisskipan fyri Fuglafjarðar kommunu. Tann uppgávan var lið­ugt 8. mai í 1975. Eg fór í feriu í juni í 1975. Men tá gjørdist Obert Elia­sen sjúkur, og eg varð biðin um at koma aftur til arbeiðis sum fyribilssettur kommunuskrivari. Eg byrjaði 1. juli 1975. Á heysti í 1976 varð eg settur í fast starv, sigur Jákup Frants Larsen. Hendingar, politiskar avgerðir, tøl og árstøl sita fast í minninum hjá kommunustjóranum, og hann nevnir tey uttan at eftirkanna í skjølum. Fyrstu tíðina, tá ið Jákup Frants byrjaði, vóru bara 12 fólk í starvi í kommununi. Í dag starvast 120 fólk í kommununi, og av teimum eru 13 í umsitingini. Kravdi nógv av ungum manni – Sannleikin er, at eg visti ikki heilt, hvat arbeiði innibar. Eg tók helst ov nógv á meg. Tað, sum eg ikki væntaði, tað hendi. Fleiri stórar verkætlanir fóru í gongd. Fuglafjarðar havn varð útbygd við 140 metrum niðanfyri Handils- & Frystivirkið. Tann verkætlanini kostaði kommununi 5,5 milliónir krónur, minnist meg rætt. Tofta­ bøurin varð eisini keyptur, og har fór ein stór útstykking fram. Hesar verkætlanir vóru spennandi, men tær kravdu sera nógv hjá einum ungum manni. Vit høvdu onga tekniska deild tá, og vit nýttu Lands­byggifelagið sum ráðgeva. Men vit komu ígjøgnum tað, sigur Jákup Frants Larsen. Við tíðini komu fleiri fólk í um­sitingina. Verkfrøðingur kom í starv 1. desember í 1978. Kommunuskrivarin hevði tikið student og handilsskúla framm­ an­undan, og hann hevði eisini starv­ast í tvey ár sum vikarur í Fugla­fjarðar skúla. Í áttatiárunum tók hann kommunubúskap og kommunujura gjøgnum komm­ un­ala háskúlan í Danmark. Síðani hevur hann tikið fleiri skeið. Angrar at hann gavst við fótbóltinum – Arbeiðið kravdi sera nógv, og eg hevði drúgvar arbeiðsdagar, ofta frá tíðliga á morgni til seint á kvøldi. Tá var tað eisini arbeiði við líkningarnevndini um kvøldarnar. Synirnir hava onkuntíð sagt, at teir sóu meg næstan ongantíð sum smádreingir. So eg royndi at nýta feriutíð saman við teimum, og vit gjørdu ofta útferðir um vikuskiftið, sigur hann. Sum ungur spældi Jákup Frants Larsen nógv fótbólt, og hann var á besta liðnum hjá ÍF. Men arbeiði kravdi so nógv, at hann mátti gevast við fótbóltinum í 1978, árið fyri ÍF gjørdist føroyameistarar. – Eg elskaði at spæla fótbólt. Og eg angri enn, at eg gavst við fótbóltinum so ungur. Men arbeiði kravdi ov nógv, so tað bar ikki til. Eg átti helst at spælt nøkur ár afturat, tí eg var væl fyri. Men eg mátti raðfesta, sigur hann. Hesa tíðina var hann eisini eykapolitistur í nøkur ár. Hetta var serliga um vikuskiftini. – Nú eru tað batnað sera nógv viðvíkjandi arbeiðstíð, sigur hann. 150 milliónir til kai Nógv er hent í kommununi, øll hesi árini Jákup Frants Larsen hev­ur verið kommunustjóri. Serliga er nógv hent á havn­ ar­lagnum. Nógvar havna­út­bygg­ ing­ar hava verið, og Fugla­fjørð­ur hevur nú ein kaikant, sum er um­ leið 1000 metrar, og sum hevur eina dýpd frá 6 til 13 metrar. Fleiri virki eru bygd á havn­ ar­lagnum, og fleiri eru eisini á Kambs­dali. Fuglafjørður hevur eisini sum einasta kommuna í land­inum fimm frystitunlar. Komm­una gjørdi teir av fyrstan tíð, men í dag eigur Bergfrost. Havs­brún hevur eisini goymslu­ tunl­ar í fjallinum. – Kommunan hevur nýtt um­ leið 150 milliónir krónur upp á kaiina síðani ár 2000. Tað er ein stór íløga. Men vit uppliva eisini, at íløgurnar geva fitt av peningi til Fuglafjarðar havn og annars í parta­felagsskatti. Íløgurnar koma inn aftur við tíðini, sigur Jákup Frants Larsen. Í fjør hevði kommunan 131 milli­ónir krónur í inntøku til­ sam­ans. Samanbera vit við fyrsta árið, Jákup Frants Larsen ar­beiddi sum býráðsskrivari, so vóru inn­ tøk­urnar tá tilsamans 4,2 milli­ónir krónur. Av inntøkunum, sum komm­ unan hevði í fjør, vóru 67,8 milliónir krónur í A og B skatti, Fuglafjarðar havn hevði 20,7 milliónir krónur í inntøku, og 19,2 milliónir krónur komu inn sum partafelagsskattur. Restin, 23,3 milliónir krónur, vóru inntøkur av vørum og tænastum og endurgjald og studningur. Útstykking á Kambsdali Fleiri útstykkingar eru eisini gjørdar í kommununi. – Í 1982 fóru vit í gongd við at út­stykkja á Kambsdali. Vit gjørdu eina avtalu við Gjógvarahaga, har kommunan keypti 400.000 fer­ metrar av lendi. Hagin var sera samstarvssinnaður. Tað, sum kommunan gjørdi rætt tá bein­an­ vegin, var, at tað varð stykkja út bein­anvegin bæði til sethúsaøki, vinnu­øki, handilsøki, ítróttarøki og skúlaøki, sigur Jákup Frants Larsen. Í dag eru nakrar smærri út­ stykk­ingar í gongd í kommununi. Men tað er avmarkað, hvussu nógv øki kann nýtast til byggilendi afturat. Nýggjur skúli Nógv annað er eisini hent. Báta­ hyl­ur er gjørdur, fótbóltsvøllur eru breiðkaður, tveir barnagarðar eru komnir, eldrasambýli er bygt, skúlin er partvís útbygdur, Ment­ anarhúsið er keypt og í løt­uni Næstsíðsta summar, tá ið eg var niðri, keypti eg fimm bilar Eg angri enn, at eg gavst við fótbóltinum so ungur. Men arbeiði kravdi ov nógv, so tað bar ikki til. Eg átti helst at spælt nøkur ár afturat, tí eg var væl fyri Eitt av stóru áhugamálunum hjá Jákup Frants Larsen eru bilar. Hann hevur umleið 840 bilar heima við hús. Her við einum av yndisbilinum, ein Volvo Amazon. Mynd: Frants Jensen