mikudagur 20. mai 2020síða 29

FRÍGGJADAGUR 22. MAI 2020 SOSIALURIN 42 29 Spyr og fá svar um útbúgvingar. Allar. Allastaðni. Tað er tú, sum tekur endaliga avgerð um tína útbúgving, men nú kanst tú fáa svar upp á spurningar um lestur her í Sosialinum. Útbúgvingarvegleiðarin á Vegleiðingarstovuni/Studna vegleiðir teg um tínar møguleikar innan útbúgving og um tey fíggjarligu viðurskiftini. Útbúgvingarvegleiðarin arbeiðir dagliga við at vegleiða fólki, sum ætla sær undir útbúgving í Føroyum ella uttanlands, antin tað er styttri ella longri útbúgving, verklig ella ástøðilig. Tú kanst senda spurningar um útbúgvingar til post@sosialurin.fo, og so kemur svarið her í Sosialinum. Spyr og fá svar um útbúgvingar. Allar. Allastaðni. FYRREIKA TEG! Øll eru meir ella minni fjáltrað, tá farið verður til próvtøku. Hag­tøl vísa, at fólk flest eru bangin fyri at leggja fram fyri øðrum. Men ber til at fyribyrgja ella gera nakað við henda óttan fyri próv­tøkuni og at bøta um úrs­ litið? JA! TAK TÆR AV LØTTUM DAGIN FYRI Legg tær fyrireikingartíðina soleiðis til rættis, at tú í minsta lagi hevur ein dag ella 1/2 dag frí undan próvtøkudegnum. Tak tær av løttum og ger okkurt, sum gevur tær hvíld. T.d. kanst tú hugna tær saman við familju og vin­fólki, hygg at filmi, spáka ein túr ella ger okkurt annað. Tú veitst, hvat tær dámar best at gera. GÓÐAN MAT OG - SVØVN Áðrenn tú fert til munnliga próv­ tøku et tá góðan mat. Til skriv­liga próvtøku tørvar tær meiri mat og drekka. Gott er at hava grovt rugbreyð við góðum viðskera, og drekkur tú te ella kaffi, tak eina termokannu við. Tak eisini nakrar munnbitar við sum t.d. nøtir, sjokuláta og rosin­ur ella annað. Svøvn­ur hevur somuleiðis stór­an týdn­ing, legg tær fyri­reik­ing­ina so væl til rættis, at tú fært stund­ ir til at fáa góðan svøvn. LÆN TÆR VITAN OG GÓÐ RÁÐ Nei, tað er ikki at svika til próv­ tøkuna, tað er bert ein máti at fyri­reika teg uppaftur betur. Tosa við lestrarfelagarnar um, hvussu tey fyrireika seg, og spyr eisini tey, sum fáa góð próv­tøkuúrslit. Kanska fært tú nøkur góð og gagnlig ráð. Til munnliga próvtøku ber til at spyrja onnur, sum hava verið til próvtøku, hvørjir spurn­ingar vóru, og hvat tey svar­aðu, og viðmerkingar frá lærara og próvdómara. Minst til at hjálpa øðrum eisini. Tú kanst eisini geva vitan og góð ráð víðari. HEILSA Tá ið tú kemur inn í próv­tøku­hølið, er tað ein fyrimunur, at tú ert rólig/ ur og vísir, at tú hevur sjálvsálit. Brett tær á og anda djúpt, áðrenn tú fert inn. Heilsa upp á læraran og próvdómaran og siga róliga og týðiliga, hvør tú ert. SKIL SPURNINGARNAR Tað hevur serliga stóran týdning til skrivligar próvtøkur, men eisini til munnligar próvtøkur. Les spurningarnar fleiri ferðir og tryggja tær, at tú skilir spurningin. Ein góður máti er, at skriva spurningin fyrst ovast og so svara honum. Á hendan hátt kanst tú støðugt lesa spurningarnar og tryggja tær, at tú svarar teimum. SPYR UPPAFTUR Skilir tú ikki spurningin, spyr so endiliga "Eg veit ikki, um eg havi skilt spurningin - kanst tú útgreina?". Minst til, at lærarin vil fegin, at tú skalt klára teg væl, tí so hevur undirvísingin helst verið á góðari leið. At spyrja soleiðis ger, at lærarin helst brúkar onnur og fleiri orð um spurningin og tú fært betri møguleika at skilja hvat enda­ málið er við spurninginum. Har­ um­framt fært tú betri stundir at hugsa teg um og fyrireika svarið. ØLL GERA MISTØK – HALT FRAM, UM TÚ SIGUR OKKURT SKEIVT Gert tú eitt mistak, ver rólig/ur. Rætta villuna, um neyðugt, og halt fram. Øll mis­taka seg. Er tað mesta, tú sigur rætt, so gongur tað. Lærarin vil, at tú stendur teg væl, gev læraranum og próvdómaranum møguleikan at gloyma villurnar og legg ikki dent á tær. MINST TIL STEÐGIR Ger tær eina lestrarætlan, so tú fært tíð at lesa tað, tú hevur sett tær fyri. Gleð teg um fram­ gongdina og steðga av og á. GULLKORN Hvat hevur lærarin lagt dent á? Skriva viðmerkingar til tað, ið dentur verður lagdur á, og legg tær tað í geyma. FYRREIKA TEG! Tað er eingin vegur uttanum. Einasti máti at kunna tryggja sær eitt gott próvtøkuúrslit er við at fyrireika seg. Læru­til­gongdin er vanliga undirvísing, bólka­ arbeiði, uppgávuloysn- og skriv­ ing, at lesa, lurta eftir ljóð­bókum og podcast og at skriva notatir, at finna sær vitan á neti­num, í ymsum miðlum v.m. Ymiskt er, hvussu arbeitt verður. Summi skriva sær við­merk­ ingar til tað, tey lesa við hond ella á teldu, sum samandráttir av tí, sum hevur størstan týdning og/ ella til tað, sum er torskilt. KELDA: UG.DK OG LES.FO. Góð ráð til próvtøkuna Framyvir verða karakterir fing­ nir umvegis gymnasial suppl­er­ ing partur av miðaltalinum frá tíni miðnámsskúlaútbúgving, um karakterurin frá suppler­ ings­fakinum hálar miðaltalið niður.  Gymnasial supplering er til tín, sum ert liðug/ur við tína mið­náms­útbúgving og síðani finnur út av, at tær manglar eitt fak ella eitt hægri stig. Tað kann til dømis vera, at tær mangl­ ar støddfrøði á A-stigi fyri at sleppa inn á eina ávísa hægri út­ búgv­ing. Tá kanst tú taka fakið sum gymnasial supplering (GS) ella sum stakgreinalestur á hf. Gev gætur: Nýggja reglan fyri endurútrokning av miðal­ tali­num orsakað av gymnasial suppler­ing eru útsett frá 1. mai 2020 til 1. mai 2021. Hvønn fevnir nýggja reglan um? Um tú ert liðug/ur við tína mið­ náms­útbúgving, áðrenn 1. mai 2021, ert tú ikki fevnd/ur av nýggju regluni. Tann nýggja reglan merkir, at um tað endurútroknaða miðal­talið er lægri enn tað upp­ runa­liga, verður tað tað nýggja miðaltalið, sum er gald­andi, tá tú skal søkja inn á eina hægri útbúgving. Um tað endur­út­ rokn­aða miðaltalið er hægri enn tað upprunaliga, broytist miðal­talið ikki. Tú kanst so statt ikki betra miðaltalið hjá tær við suppler­ing. KELDA: UG.DK Endur­ útrokning av miðal­talinum í Danmark Miðnám í Vestmanna skipar fyri nýggjum ferðaleiðaraskeiði, sum byrjar í seinnu helvt av august 2020 og endar í mai 2021. Endamálið við skeiðnum er, at lesandi eftir lokið skeið skulu kunna virka sjálvstøðugt sum ferðaleiðari og vera við í tvør­ fak­ligum samstarvi. Ferðaleiðaraskeiðið er sett saman av kravdum læru­ grein­um í skeiðspørtum um­ framt endaligari verkætlan. Undir­vísingin er skipað sum teoretisk og praktisk undir­ vísing í til samans umleið 200 undirvísingartímar. Trígg­ir fjórðingar er teoret­ isk undirvísing við floks­ undir­vísing, fyrilestrum og bólka­arbeiði, meðan seinasti fjórð­ingurin er skipaður sum praktisk undirvísing við vitjanum, útferðum og venj­ ingum. Undirvísingin verður á Miðnámi í Vestmanna, miku­ kvøld kl.18.00 - 21.15, meðan útferðir og vitjanir verða skip­ aðar í vikuskiftum. Skeiðs­lut­ takar­ar hava møtiskyldu, og skeið­ið endar við verkætlan og próvtøku. Treytin fyri upptøku er, at umsøkjari er fyltur 21 ár og hevur staðið gymnasialt mið­nám. Umframt hetta skal um­søkjari hava góðan máls­lig­an førleika í einum ella fleiri fremmandamálum í minsta lagi á B-stigi í gymnasialu miðnámsskipanini. Fremmanda­mál eru onnur mál enn tey skandinavisku málini. Í ávísum føri kann umsøkjari tó verða tikin inn við grundarlagi í eini upptøkusamtalu.  Skeiðskostnaðurin er kr. 4.000, sum skal rindast, áðrenn skeiðið byrjar. Freistin at søkja um upptøku er týsdagin 9. juni. Umsóknarblaðið er talgilt, og er at finna á hesum leinki:  www. inn­skriving.fo Nærri upplýsingar um skeiðið fáast við at venda sær til Anniku L. Black, út­búgv­ ingar­leiðara alb@miv.fo Ferðaleiðaraskeið