hósdagur 28. mai 2020síða 5

FRÍGGJADAGUR 29. MAI 2020 SOSIALURIN 43 5 sama hátt og eru eisini ómetaliga troytt av óljóðinum. Eg fann út av, at nógvar klagur um óljóð eru sendar til kommununa, men at næstan einki er hent. Saman við nøkrum øðrum fólkum í bygdini skrivaðu vit eina frágreiðing, sum vit sendu til Tórshavnar kom­munu, Umhvørvisstovuna og til landsstýriskvinnuna, sum tá umsat umhvørvismál, Sirið Stenberg. Í frágreiðingini var eisini avrit av øllum klagunum. Til­samans var frágreiðingini og hjá­løgd skjøl yvir 300 síður, sigur Trina Eysturoy. Stovna á manna­ rættindadegnum Trina Eysturoy var tó ikki komin á mál, tá ið frágreiðingin varð skrivað. Hon vildi hava verulig úrslit at síggja, og tí helt hon á, saman við nøkrum fáum øðrum í Signa­bø, at gera vart við støðuna yvir fyri myndugleikunum. Fólk aðrastaðni í landinum gjørdu eisini vart við seg, og 10. desember 2018, á manna­ rætt­indadegnum, varð felagið Heima­friður stovnað. – Vit hildu tað vera upplagt at stovna felagið júst henda dagin, tí at tað er ein av teim­um grund­ leggjandi manna­rætt­ind­unum at hava frið í egnum heimi, sigur hon. Heimafriður hevur fýra limir, umframt tríggjar eykalimir. Limir­nir búgva ymsastaðni kring landið, tó er Suðuroyggin ikki umboðað í nevndini. Broyta hugburð – Vit vistu frammanundan, at vit fóru upp móti nøkrum sera sterkum kreftum. Vit hava ser­ liga tvey mál. Eitt er at broyta hug­burðin hjá fólki, at vit ikki bara skulu góðtaka at liva við óljóði. Hitt endamálið er at fáa lógar­ásettar avmarkingar, so at larm­in frá skipum hvørvur, og at tað aftur er liviligt í økjum, sum eru tætt við havnir, har nógv skip koma, sigur hon. Viðvíkjandi tí fyrra heldur hon, at hugburðurin partvís er broyttur. – Eg haldi, at fleiri nú spyrja, um vit skulu góðtaka, at fólk líða fyri tað, at onkur annar vinnur pen­ing. Eg haldi, at vit hava megnað at broytt hugburðin hjá fleiri fólkum, og tað er gleðiligt, sigur hon. Viðvíkjandi hinum partinum at fáa óljóðið burtur er ikki so nógv hent enn. – Nakrar smærri betringar eru hendar, men tað er langt eftir á mál, sigur hon. Politikarar niðurgera Felagið hevur sent nógvar klag­ur inn um larm, og hevur havt nógvar fundir við lands­ stýris­fólk, kommunur, Um­ hvørvis­stovu­na og aðrar myndugleikar. Í tveim­um umførum hevur hevur Løg­ tingsins Umboðsmaður givið felagnum viðhald í klagum. Klaks­víkar og Runavíkar kom­ mun­ur hava fingið átalu, tí tey ikki hava svarað felagnum ella verið ov sein at svara. – Tað er gott, at vit fáa við­ hald, men tað broytir ikki so nógv viðvíkjandi óljóði­num og hugburðinum hjá poli­tik­ arunum. Orðini hjá Løgtingsins Umboðsmanni viga einki. Kommunurnar koyra víðari sum tær hava gjørt frammanundan, sigur Trina Eysturoy. – Tað er niðurgerandi, tá ið Tór­bjørn Jacobsen á facebook skivar, at hetta eru burturspiltir pengar og ein tollut niðurstøða. Tað er júst tað at niðurgera, hann fær átalu fyri, men tað fær ongar avleiðingar fyri hann, sigur Trina Eysturoy. Hon heldur, at politikararnir mugu broyta hugburð. – Meiningin hjá fleiri politik­ ar­um um tilveruna er óhugnalig. Tað er undarligt, at miðlarnir ikki gera meir við hetta, sigur hon. Skylda upp á onnur Men hava tit í Heimafriði ikki verið órímilig í tykkara krøvum? – Tað var á einum fundi, vit vóru í Runavík, at vit fingu bjóðað koyripengar. Tað høvdu vit ikki torað at biðið um áður. Tá ið vit so fóru á fund í Klaksvík, bóðu vit eisini um koyripengar. Men tað var ikki væl móttikið, og teir vildu ikki. Vit halda okkum ikki hava vera órímilig yvir fyri kommunum. Vit klaga um óljóð, og vit biðja um fund, men í nøkrum førum fáa vit ikki svar. Tað er tað, vit hava klagað um til Løgtingsins Umboðsmann, sigur Trina Eysturoy. Hon heldur, at tað hendir ov lítið. – Tað eru nógvir staðbundnir politikarar, sum skjóta seg inn undir, at landið má seta eitt mark fyri ljóðdálking. Á henda hátt sleppa teir sær undan ábyrgd og skylda bara upp á onn­ur. Tá hendir einki, sigur Trina Eysturoy. Kroppurin er mørbenkaður Sambært Trinu Eysturoy er larmu­rin framvegis ein stórur trupul­leiki á Signabø. – Tað eru fleiri nætur, eg ikki fái sovið heima. Eisini henda síðsta mánaðin. Meðan eg var í barsil við soninum Rólant í 2017 var onkur nátt, har vit ikki svóvu heima. Í februar 2018 orkaðu vit ikki meira og máttu flyta úr húsinum vegna larm. Vit búðu ikki á Signabø í tíðarskeiðinum frá februar 2018 til mai 2019. Vit gjørdu ístand og bjálvaðu húsini fyri at royna at halda larminum úti, sigur Trina Eysturoy. Hon vísir á, at larmurin er ótolandi. – At hoyra hetta dunið og óljóðið allatíðina kann saman­ berast við, at kroppurin er mør­ benk­aður. Tá skal ikki nógv til. Bara onkur nertur við kroppin, fært tú ilt. Hetta er tað, vit liva í næstan hvønn dag, sigur hon. – Tá ið útstoytið á einum bili er farið, so larmar tað, og øll hoyra og halda tað vera ótolandi at hoyra hetta óljóðið. Tað verður ikki góðtikið, at viðkomandi bara heldur á at koyra. Tað má bøtast ella skiftast. Tað er tað sama við óljóðinum, ið vit liva í. Men kommunurnar gera einki fyri at seta avmarkingar, so at Trina Eysturoy, forkvinna í Heimafriði MYND: ÁLVUR HARALDSEN