Sosialurinarkiv
Sosialurin 2020-06-18, síða 6
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

hósdagur 18. juni 2020síða 6

‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›

Tekstur á síðuni

FRÍGGJADAGUR 19. JUNI 2020 SOSIALURIN 48 6 úr 46 til 48 vikuum og skal nýtast innan 52 vikur eftir barnsburð. Inga og Bogi Thomsen eru samd um, at hóast barsilsskipanin í Føroyum er góð, er hon ikki væl egnað til fleirburaforeldur. – Tað er munur á, at fáa eitt og at fáa fleiri børn. Nú fái eg trý børn í senn, og tað kann eg ikki gera við, men hevði eg fingið tey trý upp á trý ár, so høvdu tey fingið hvør sítt barsil. Nú fái eg eitt lítið ár, og eg haldi, at tað er alt ov stutt. Um alt gongur gott, so eiga vit fýra børn, tá summarið er av, men eg havi verið í barsil tvær ferðir, hóast eg havi goldið í skipanina í mong ár frammanundan, sigur Inga Thomsen. – Vit hava eina fanstastiska góða skipan í Føroyum, men hon hevur tíðiligar manglar, og tað er tí at hon er spreidd millum al­ment og kommunalt, leggur Bogi Thom­ sen aftrat. – Eg havi tosað við sosialu deild í Fuglafjarðar kommunu og greitt frá, hvat eg haldi vera størsti trupulleikin. Eg ynski okkum ikki tvey ella trý barsil. Eg sakni tó, at tað er møguligt at fáa praktiska hjálp, sum stuðlar okkum í at hava tamarhald av gerandisdegnum, greiðir Bogi ærliga frá. – Tað verður trupult hjá Ingu at vera heima hjá øllum trimum nýføðingunum alla barsilstíðina. Eg ivist ikki í, at hon megnar tað eina tíð, men til endans verður sál­arliga- og kropsliga trýstið ov stórt, sigur hann. – Í fyrstu atløgu sendi komm­ unan ábyrgdina víð­ari til Almanna­verkið, og Al­ manna­verkið segði, at tey hava eina tænastu, sum eitur Familju­ ískoyti, sum vit ikki hava rætt til, tí vit hava ogn, sum er hægri enn 30.000 krónur. Vit fingu tó at vita, at vit kundu søkja um stuðul til einstakar íløgur, sum til dømis stólar, klæðir ella líknandi. Hóast tað kann hjálpa, so er tað ikki tað, sum vit sakna. Vit sakna hjálpina til okkum sum foreldur og par, staðfestir hann. – Tann bólturin liggur hjá komm­ununi nú, og samskifti við tey eru í gongd. Vit hava ein fund við tey í næstum, og vit vóna, at komm­unan loftar hesum ítøkiliga og einkla málinum. Hetta krevur einki, men hetta kann hava ómeta­ liga stóra ávirkan á okkara lív, sig­ ur hann so. – Tað ber ikki til hjá eini mammu at ansa eftir trimum óhjálpnum børn­um í eitt so langt tíðarskeið. Allar mammur høvdu havt sama trupul­leika. Okkara ynski er, at vit kunnu fáa onkran at hjálpa Ingu, tá hon er einsamøll. Tað allarbesta hevði verið, um kommunan setti ein persón í ásetta tíð, tí tað kann eisini fyribyrgja, at Inga í barsils­tíðini verður ovbyrðað ella strongd, leggur hann aftrat. Hann greiðir víðari frá, at í Ing­ usa føri hevði mamma hennara kunna hugsað sær at hjálpt til, men hon hevur eisini eitt starv, sum hon má røkja. – Tað er óskipað í míni verð, um tað verður soleiðis, at eg má skaffa mær sjúkramelding í barsilstíðini. Tað er ikki í lagi, at eg potentielt seti mítt starv í vanda og missi inntøku, tá eg eri sjúkrameldaður, staðfestir hann. Serstakt brúdleyp Tað gekk ikki long tíð, áðrenn nærm­asta familjan fekk gleði­boð­ ini um, at Inga gekk við tríburum. Familjan visti, at hon var farin at bløða og var farin til kanningar. Tí fingu tey eisini nýggju tíð­ind­ini, eftir at Inga hevði verið í skann­ ar­anum. Hetta var somu viku, sum Inga og Bogi Thomsen skuldu giftast, men tilmælini um at savnast í stór­um bólkum vórðu herd, og brúd­leypið varð eisini merkt av hesum. Brúdleypsdagurin var leyg­ ar­dagin 14. mars. Ætlanin var, at tey skuldu hava á leið 200 gestir til brúdleypið. – Vit høvdu glett okkum í langa tíð, og tað var so spennandi. Men vit fingu at vita fýra dagar fyri brúdleypið, at vit skulu hava trillingar. Tá fingu vit ikki hug­ savnað okkum um nakað annað, hóast vit gleddu okkum til brúd­ leypið, siga tey bæði tíðiliga spent. – Týsdagin, eftir at vit høvdu fingið gleðiboðini um tríburarnar, var líka við, at tað var líkamikið við brúdleypinum, tí tað fylti so mikið nógv, sigur Bogi Thomsen. – Alt varð broytt. Ístaðin fyri ætl­aðu 200 gestirnir, komu 23 fólk í brúdleyp. Vit høvdu leigað Bygda­húsið í Leirvík, og tey vóru fram­úr og skiltu broyttu støðuna, siga hjúnini. – Tað var torført at koma til nið­urstøðuna, at vit máttu skera talið so mikið nógv niður. Tað vóru vit hørm um, men vit fingu eitt fantastiskt kvøld, hóast broyttu umstøðurnar, siga tey bæði. – Fleiri høvdu hug at rógva upp undir, hví vit ikki útsettu brúd­leypið. Tað vóru jú serstakar um­støður, sum gjørdu, at vit ikki kundu tað, sigur Bogi Thomsen smílandi. Tríburar eru sera sjáldsamir Statistiskt sæð skalt tú vera sera heppin, um tú fært tríburar. Kanning kunngjørd av Multiples of Amerika, sum Centers for Disease Control  (CDC) hevur gjørt, vísti, at í 2015 vóru bert 4123 av 3.978.497 føðingum í Amerika tríburar. Tað er 0,1 prosent. Tvíburar eru alsamt vanligari – ja, heili 32 ferðir vanligari enn tríburar. Møguleikin fyri fleirburum vaksur við feritelitetsviðgerum, vísir kanningin á. Tey flestu vita, at tvíburar kunnu vera ein- ella tvíeggjaðir. Somuleiðis kunnu tríburar vera bæði eineggjaðir og tvíeggjaðir. Tað er gjørligt, at eitt gitið egg fer í trý, og at tríburarnir tí allir eru eineggjaðir, men tað er eisini gjørligt, at trý egg verða gitin av trimum ymiskum sáðkyknum, og tá hava tríburarnir ikki meir DNA til felags enn vanlig systkin, mótsett eineggjaðum tríburum, sum hava mestsum sama DNA. Tað er eisini møguligt, at tvey av tríburunum eru eineggjað, meðan tað triðja ikki er tað. Tað er munur á, at fáa eitt og at fáa fleiri børn. Nú fái eg trý børn í senn, og tað kann eg ikki gera við, men hevði eg fingið tey trý upp á trý ár, so høvdu tey fingið hvør sítt barsil Eg ynski okkum ikki tvey ella trý barsil. Eg sakni tó, at tað er møguligt at fáa praktiska hjálp, sum stuðlar okkum í at hava tamarhald á gerandisdegnum Framhald frá síðu 5 PERSÓNSØGA 14. apríl legði Inga hesa myndina á Facebook við tekstinum "Um alt gongur væl, so er Talita so heldig, at hon far ikki minni enn trý systkin einaferð seint í summar. Vit eru sera spent og sera takksom!" Visti tú? Í danmark er 60.000 barnsburðar um árið. Bert 10 eru tríburar