hósdagur 23. desember 2004síða 6

6 Nr. 246 - 23. desember 2004 – Eg hevði væl tímað verið skipari á einum føroyskum fiskiskipi, men tað verður helst ikki í mínari tíð. Tað verður onkur onnur, sum kemur at uppliva tað, sigur Lena Siv- ertsen, sum seinasta fríggjadag fekk prógv sum skipsførari. Lena hevur ikki gjørt av, hvat hon ætlar sær, men tað fyrsta málið, sum liggur fyri framman, er sjálvt vinnubrævið SAMRØÐA Solby A. Eliasen solby@sosialurin.fo Norðdepil: 28 ára gamla Malena Siv- ertsen, sum vanliga verður kallað Lena, tók skipsfør- araprógv seinasta fríggja- dag. Tað er ikki vanligt í Føroyum, at ein kvinna velur hesa lívsleið, men fyri Lenu hevur tað so at siga ongantíð verið nakað ivamál. Longu sum 11 ára gomul skrivaði hon í eina »Mine bedste venner« bók hjá ein- ari vinkonu, at hon ætlaði sær at vera skipari, tá hon bleiv stór. – Eg havi altíð ætlað mær at verða skipari. Eg veit ikki rættiliga, hví eg havi verið so avgjørd, men áhug- in er í øllum førum tilstað- ar, sigur Lena og setur seg niður við borðið í stovuni í barndómsheiminum í Norðdepli. Pápi hennara er skipari, og tað eru fleiri aðrir skip- arar í familjuni. Lena minn- ist aftur á nógv prát um bátar, skip og fisk. Eisini nógva pátrúgv viðvíkjandi kvinnum og fiskiskapi. – Eg minnist til dømis, at eitt konufólk mátti ikki nerta við línuna, áðrenn teir fóru, tí so fingu teir onki, greiðir Lena flennandi frá. Hon heldur fram, at um teir møttu einum konufólki á veg til fiskiskap, so vendu teir aftur, tí tað merkti óhepni. Lena heldur, at føroy- ingar eru komnar langan veg síðani hasa tíðina, men samstundis tykist hon vera púra greið yvir, at hon neyvan verður skipari á einum føroyskum fiskifari. – Tað finnast neyvan nógvir føroyskir fiskimenn, sum høvdu siglt undir einum kvinnuligum skip- ara, sigur hon púra avgjørd, men leggur so afturat, at tað er so hennara egna uppfat- an. Lena greiðir frá, at hon hevur møtt mongum mannfólki, sum hava róst henni fyri hennara avrik á Sjómansskúlanum, men sum í sama andadrátti hava sagt, at teir høvdu farið av, um ein kvinna var skipari, tí tað heilt einfalt ikki kann lata seg gera at sigla undir einum kvinnuligum skip- ara. Lena tekur tó ikki hesar útsøgnirnar serliga tungt ella stoytandi. – Tað er nakað forferdil- igt vrøvl, tí kvinnur eru minst líka dugnaligar sum menn, slær hon fast og leggur ivaleys afturat, at fekk hon møguleikan, so tók hon av. Eg gangi bara í skúla At tað er sjáldsamt, at ein kvinna tekur skipsføraraút- búgving hevur Lena merkt ofta. So ofta, at tá hon varð spurd, hvat hon gjørdi, so svaraði hon bara, at hon gekk í skúla. Ikki uttan so at fólk spurdu, hvat fyri skúla, segði hon teimum tað. – Eg tímdi ikki, tí so fór alt prátið bara at snúgva seg um tað. Hví eg hevði valt tað og so framvegis, sigur hon lítillátin. At ganga í flokki saman við bara mannfólki, hevði Lena onki ímóti. Hon sigur, at tað hevur sínar avgjørdu fyrimunir. Flokkurin hjá henni var fyrimyndarligur, og saman- haldið var sera gott. Ong- antíð merkti hon nakað til, at tað varð gjørdur munur á, tí hon var konufólk, og tað heldur hon er deiligt. Men hon viðgongur, at viðhvørt kundi tað vera dekan ov stuttligt bara at práta um skip og bátar. – Eg haldi, at eg dugi allan skipalistan uttanat, sigur hon flennandi. So gerst hon álvarsom aftur og sigur, at tað góða við mann- fólki er, at teir klika seg ikki saman. Ei heldur sita teir og tosa aftan fyri rygg- in á hvørjum øðrum. – Mannfólk siga sína meining beint út við hvønn- annan, og so er tað úti av verðini. Ikki so fornermis- ligir sum nógv konufólk eru, sigur hon við einum skeivum smíli. Ring av sjóverki Fyri at sleppa á skipara- skúla, krevst siglingstíð. Lena fór við Nærabergi, men tað var ikki júst við tí fyri eyga at fáa siglingstíð til skiparaskúlan. – Eg hevði slettis ikki gjørt av at fara á skipara- skúla, tá eg fór við Næra- bergi, greiðir Lena frá. Dreymurin um at gerast skipari fánaði eitt sindur, tá hon í 9. flokki fór í starvs- venjing umborð á Tjaldrin- um. Hon legðist við sjó- verki, og hon minnist ilt aftur á, hvussu ringt tað var. Hetta gjørdi, at hon sló tankan um at gerast skipari út úr høvdinum í eina tíð. Men eftir at hon hevði vant seg við sjólívið við Næra- bergi, byrjaði tankin aftur at spíra. – Eg eri ræðuliga ring av sjóverki, men nú veit eg, hvussu skjótt tað er at venja seg við tað, so tí stúri eg ikki fyri longur, sigur hon og smílist. Aftaná knapt tvey ár við Nærabergi hevði hon fingið neyðugu siglingstíðina, og hon byrjaði so á sjófarts- skúla í Klaksvík. Dugnalig Lena er ein dugnalig kvinna. Hon hevur klárað hvørt stigið á vegnum til sína útbúgving sum skips- førari við rós. Tað gjørdi hon eisini hesa seinastu ferð. Hon fekk eitt penna- sett saman við skipsførara- prógvinum. Afturat tí eigur hon eisini tveir kikarar og barometur og klokku, sum hon fekk frá hinum útbúgv- ingunum. Útbúgvingin til skipsfør- ara er long, og nógvar royndir eru. Hvørt hálvár fara tey upp til millum tíggju og trettan royndir. Síðani hon byrjaði á sjó- fartsskúlanum hevur hon verið upp til nærum 60 royndir tilsamans. Ongan- tíð dumpaði hon nakra roynd, og miðaltalið á próvnum talar fyri seg um, hvussu dugnaliga kvinnu vit her tosa við. – Eg haldi, at hendan útbúgvingin hóskar sera væl til mín, tí mær dámar so øgiliga væl støddfrøði. Og tað er nógv støddfrøði í útbúgvingini. Sjálvandi eru eisini aðrar lærugreinar, men so nógv mest stødd- frøði, greiðir Lena frá. Hon ætlar sær fyrst og fremst at fáa vinnubrævið nú. Til tað krevst siglingstíð við einum farmaskipi, men hon veit ikki, hvussu lætt tað er at fáa tað í Føroyum í dag. Men hon fer so at leita, tá høgtíðin er farin afturum. Lena valdi tilvitað at fara allan vegin til skipsførara, tí hon hevur ikki ætlanir um at sigla restina av sínum lívi. Tað kann eisini vera torført hjá einari kvinnu eftir at hon hevur fingið børn, men tað er ikki aktuelt fyri Lenu Sivertsen fyribils. Hon sigur, at hon kundi væl hugsað sær at ført eitt bingjuskip ella ferða- mannaskip, men kemur so aftur inn á hetta, at hon eisini kundi hugsað sær at ført eitt føroyskt fiskiskip. – Tað er spenningurin við, hvussu fiskiskapurin eydnast, sum er so lokkandi við einum fiskiskipi, men sum sagt, so tori eg ikki at gera mær nakrar stórvegis vónir um at gerast skipari á einum føroyskum fiski- skipi, sigur Lena Sivertsen, nýklakti skipsførarin, úr Norðdepli. Lena bjóðar seg fram sum skipara Lena Sivertsen úr Norðdepli hevur allar hurðar opnar, tá tað kemur til framtíðarstørv. Men hon dylir ikki fyri, at hon væl kundi hugsað sær at ført ein føroyskan trolara