hósdagur 9. juli 2020síða 16

FRÍGGJADAGUR 10. JULI 2020 SOSIALURIN 54 16 PÆTUR HJALMAR EVENSSON Í Føroyum skulu før­oy­ ing­ar ráða. Hetta gjør­di Jørgen Niclasen greitt fyri amerikansku sendi­kvinnu­ ni í Danmark, Carlu Sands, tá tey bæði fundaðust týsdagin, nú sendikvinnan var á vitjan í Før­oyum. Her meinar hann við, at hvørki USA ella Danmark eiga at bestemma, hvat vit gera í Før­oyum. – Vit finna okkum ikki í, at onnur skulu taka avgerðir her. Tað ræður um at handla civiliserað, men ikki leggja seg undir nakran. Har legði eg ikki fingrarnar ímillum, sig­ ur Jørgen Niclasen, sum m.a. fortaldi sendikvinnuni um síni sjónarmið viðvíkjandi 5G-neti­ num í Føroyum, har danir royna at gera sína ávirkan galdandi. – Danir eru byrjaðir at um­ definera trygdarpolitikk. Nú hevur Mette Frederiksen boðað frá, at fjarskifti knappliga skal blíva trygdarpolitikkur. Eg greid­di amerikanarunum frá, at tað finni eg meg ikki í. Nú hava vit í Føroyum yvirtikið málsøkir síðan 1948. At danir nú byrja at um­definera politikk, soleiðis at danir yvirtaka málsøkini aftur, tað góðtaka vit ikki. Fjarskifti er eitt føroyskt málsøki, og longri er tann diskussiónin ikki, sigur Jørgen Niclasen. – Mette Frederiksen hevur meld­að út, at hon skal hava løg­ mann á fund til at gera tað til eitt danskt málsøki. Tað er ikki í lagi. Hatta er ein avgerð, sum vit í Føroyum mugu taka, men vit mugu sjálvandi taka hana við á­byrgd. Og vit mugu eisini sjálvi taka avleiðingarnar av teimum av­gerðunum, sum vit taka, sigur hann. Landsstýrismaðurin fortaldi í sama sambandi sendikvinnuni um síni sjónarmið um kópa­lóg­ ina, har amerikanarar vilja hava, at alarar ikki skulu drepa kóp.  – Eg segði við hana, at tá rakti hon okkum øgiliga nær við hjartað. Málið bleiv avgreitt í Før­oyum, tí alararnir staðiliga bóðu um tað. Men um kravið var, at vit føroyingar skuldu for­ bjóðast at drepa kóp, so kundi eg gott fortelja henni, at so hevði svarið verið bums-nei. Tí tað verða ikki amerikanarar, sum koma at bestemma í Føroyum. Hóast vit slett ikki drepa kóp, sigur Jørgen Niclasen og tekur sam­an um: Hann dugir ikki at siga, um Carla Sands skilti síni sjónarmið, og sum skilst hevði hon ikki tær stóru viðmerkingarnar til júst hetta. – Eg havi so sagt henni mítt sjónar­mið. Rættiliga týðiligt, sigur Jørgen Niclasen. Snakkaði um loysing Tað er ein sannroynd, at áhugin hjá USA fyri Føroyum er nógv størri í dag, enn hann var fyri nøkr­um árum síðani. Áhugin kemur serliga av, at Føroyar liggja geografiskt væl fyri í tí, sum amerikanarar kalla fyri "portr­ið til Arktis". Í fjør ætlaði Trump sær at keypa Grønland, og fyri kort­ um hevur USA bjóðað sær til at hjálpa føroyingum í korona­ kreppuni. Tað er nær­liggj­andi at hugsa, at har eru størri áhuga­ mál uppá spæl hjá USA enn eitt vanligt samstarv um vísind, gransk­ing og handil. Mann kann tí spyrja seg sjálvan, hvørjar veru­ligu ætlanirnar hjá USA eru við Føroyum. Jørgen Niclasen heldur ikki, at mann skal stúra fyri, at USA trokar seg for nógv fram í Føroyum. – Tað eri eg ikki bangin fyri, nei. Tey ynskja bara eitt ganska civili­serað samstarv. Tað er tað, sum lond vanliga tosa um. Innan fyri mentan, gransking og íverksetan. Og eg segði greitt við hana, at okkara mál er, at í Føroyum skulu føroyingar ráða, sigur hann. Segði tú henni, at tú vilt loysa frá Danmark? – Eg segði, at eg hoyri til tann vong­in í Føroyum, sum er fyri loysing. Og at eg í løtuni eri í samgongu við einum sam­bands­ løg­manni. Eisini fortaldi eg, at politikkur í Føroyum seinastu nógvu árini hevur snúð seg um høgra-vinstra, og um mann vildi hava balladu millum Føroyar og Danmark, so fer alt at snúgva seg um loysing-samband. Men tað ger tað bara ikki í løtuni, sigur Jørgen Niclasen. – Vit hava brúk fyri USA Carla Sands fortaldi í Sosialinum miku­dagin, at ætlanirnar við framtíðarsamstarvinum snúgva seg um vísind, gransk­ing, mentan og eitt økt handils­sam­ band. Jenis av Rana, uttan­ríkis­ ráð­harri, fortaldi eisini um ein nýggjan maritiman depil, sum amerikanarar sambært honum vóru áhugaðir í at sleppa at brúka til síni skip, tá tey koma hendan vegin. Jørgen Niclasen heldur, at vit kunnu fáa nógv burturúr einum tætt­ari samstarvi við USA. – USA er ikki so nógv øðrvísi JØRGEN NICLASEN: – VIT HAVA BRÚK – Vit eru nokk tað landið í verðini, sum hevur mest brúk fyri umheiminum, harvið eisini USA, sigur Jørgen Niclasen, landsstýrismaður í fíggjarmálum, sum hevur greitt amerikansku sendikvinnuni í Danmark frá nøkrum av sínum sjonarmiðum um eitt nú fríhandilsavtalu og loysing