hósdagur 12. november 2020síða 7

FRÍGGJADAGUR 13. NOVEMBER 2020 SOSIALURIN 80 7 STEINAR PATURSSON S íðan Vangin og Samleikin vórðu tiknir í nýtslu 27. oktober, eru tað heilt nógv, ið hava roynt nýggju funkuna at blaða í síni egnu fortíð. Í appuni Vangin sæst ætt­ ar­bandsskráin hjá okkum før­ oyingum, og áhugin hevur verið heilt stórur at síggja, hvaðani vit eru, og hvørjir okkara forfedrar vóru. Higartil hava 5000 fólk tikið fing­ið sær Samleikan, og 4300 eru skrásettir sum brúkarar, kunnar Talgildu Føroyar. Hóast Vangin hevur fleiri funk­ur, og skal hava enn fleiri sum frálíður, er tað serliga ættar­bandsskráin, ið hevur fingið góða móttøku. – Vit eru ovurfegin um góðu móttøkuna, og tað er gott at síggja, at fólk taka so væl ímóti hes­um, sigur Durita Hansen, sam­skiftisfólk hjá Talgildu Før­ oyum og leggur aftrat, at tað stend­ur fólki frítt í boði at taka niður appuna. Fyrstu dagarnir var so stórur áhugi at fáa sær Samleikan, at Talgildu Føroyar megnaðu ikki at fylgja við eftirspurninginum, men fleiri fólk vórðu sett at skráseta og avgreiða um­sókn­ irnar, og nú eru Talgildu Føroyar kom­in ajour aftur, sigur Durita Han­sen. Øll vilja síggja ættarbandsskránna STEINAR PATURSSON F øroyska ætt­ar­bands­ skráin varð g jørd í sambandi við við arbeiðið hjá Ílegu­savni­ num at grans­ka í før­oyskum ílegum. Sum síðu­vinn­ingur er ættar­bands­skráin nú vorðin tøk hjá almenninginum umvegis appuna Vangin, og seinastu vikurnar eru ættar­bandsskráin nógv vitjað. – Tá tann nýggja dátu­vernd­ arlógin kemur, hava fólk rætt til at vita, hvat er skrásett um tey. Tí hildu vit tað vera eitt ótrúliga gott høvi, tá talgildi samleikin kom, at vit brúktu tað at kunna fólk um, hvat var skrásett um tey í ættarbandsskránni, sigur Guðrið Andorsdóttir, stjóri í Ílegu­savninum. Tað er kortini avmarkað, hvat einstaklingurin sleppur at síggja í skránni. Nýggjasta tilfarið í al­ ment atkomuligu skránni er 100 ára gamalt, og tað er bert í beinari linju, at fólk fáa atgongd at síggja sínar forfedrar. – Grundin til, at tú ikki sært tað, sum er yngri enn 100 ár, er, at Dátueftirlitið vildi ikki loyva tí. Vit kunnu gott út­ flýgg­ja upplýsingar um ein per­són, men vit kunnu ikki út­ flýggja upplýsingar um liv­andi persónar, tí tey hava ikki sam­ tykt tað, sigur Guðrið Andors­ dóttir, sum leggur aftrat, at tað ber ikki til at síggja systkin hjá omm­um og abbum, langommum og langabbum og so framvegis. Tøkni­liga er hetta ein møguleiki, men í løtuni ber hetta ikki til. Áhugin millum fólk at síggja ættina út í síðurnar er kort­ini til staðar, sigur Guðrið Andors­dóttir. – Tað eru eisini summi, ið hava spurt um tað. Eg havi eisini hoyrt um fólk, ið hava sett seg sam­an við teimum og trimum teldum, sum eru farin inn hvør sær, har tey so royna at finna felags forfedrar. So tað er stórur áhugi í hesum. Hevur hjálpt nógv Upp­gávan hjá Ílegusavninum er at granska í føroysku ílegunum, og í tí sambandi er tað komið væl við hjá Ílegusavninum, at van­ligu føroyingarnir nú hava fing­ið atgongd til teirra egnu ættar­bandsskrá, tí rættingarnar koma væl við. – Vit hava fingið fleiri aftur­ meld­ingar, og tað eru vit glað fyri. Vit hava onkrar størri feilir, har fólk eru knýtt at skeiva ættartrænum. Og vit eru øgi­ liga glað fyri at fáa rættað tað, tí tað er nakað, sum kann hava týdning í sambandi við ílegu­ gransking, sigur Guðrið Andors­ dóttir. Harumframt lættir tað eisini um arbeiðið hjá Ílegusavninum, at ættarskráin nú er knýtt at tal­ gilda samleikanum, tí so kann stovnurin vera vísur í, at upp­ lýs­ingarnar koma á rætt stað. – Vit eru ein pinkalítil stovnur, og vit hava ikki møguleika fyri at útflýggja ættarbandsskráir so langt aftur til fólk, tá tey venda sær til okkara at spyrja, sigur Guðrið Andorsdóttir og sipar til teirra, ið seta seg í samband við Ílegu­stovnin fyri at vita, hvaðani tey koma. – Okkara skipan loyvir bert at fara fýra aftarlið aft­ur. Tú fært ikki tað sama burtur­úr sum við skipanini við tal­gilda samleikanum. Talgildi sam­leikin ger, at vit eru trygg í, at við­ komandi, sum biður um at fáa upplýsingar, er rætti per­són­ur­in og hevur rætt til at síggja upp­ lýsingarnar. – Eg vil siga, at vit hava sæð fram til, at hetta varð sett í verk, sig­ur Guðrið Andorsdóttir. Ættarbandsskráin ein síðuvinningur frá ílegugransking Tá Tjóðskjalasavnið upprunaliga gjørdi ættarbandsskránna, var tað til Ílegusavnið at granska í. Nú tilfarið er atkomuligt hjá vanliga føroyinginum, hevur hetta gjørt arbeiðið hjá Ílegusavninum betri