hósdagur 19. november 2020síða 7

FRÍGGJADAGUR 20. NOVEMBER 2020 SOSIALURIN 82 7 TERJI NIELSEN T eir tríggir ákærdu í rús­evnamálinum hava leyg­ar­dagin sitið varð­ halds­fongslaðir í eitt heilt ár, um teir ikki verða leys­ latnir á rættarfundinum fríggja­ morgunin. Hetta er drúgv tíð, og tað skerst ikki burtur, at fólk ofta hava sitið varðhaldsfongslað í rættiliga drúgva tíð í Føroyum. Teir tríggir hava eisini sitið ein part av tíðini avbyrgdir, og um vit hyggja eftir hagtølunum, so sæst týðiliga, at vit í Føroyum brúka avbyrging í lutfalsliga nógv størri mun, enn hvat man til dømis ger í Danmark. Til dømis vóru tað í 2017 bara 17 persónar, sum blivu varð­haldsfongslaðir og av­ byrgdir, meðan talið í Før­oy­um sama ár var 13 per­sónar. Ein av orsøkunum til høga talið í Føroyum er, at fongsuls­um­ støð­urnar í Føroyum eru av­ markaðar, og tí hevur man brúkt varðhaldsfongsling til at halda fangar atskildar, meðan man í Danmark ístaðin hevði kunna koyrt fangarnar í hvør sítt fongsul heldur at avbyrgja teir. Skal vera góða grund Amnesty International í Før­oy­ um hevur serliga seinastu tíð­ina gjørt nógv burtur úr fongsuls­ viður­skift­un­um í Føroyum, og spurn­ing­in um varð­halds­ fongsling og av­byrg­ing. Vit taka sum so ikki støðu til einstøk mál, men kunnu ístaðin tosa um spurningin sum heild. Men tað sigur seg sjálvt, at tá ið man skal varðhaldsfongsla, so skal tað vera við eini góðari grund, sigur Katrin á Neystabø, aðal­skrivari í Amnesty Inter­ national í Føroyum. Hon sigur, at Amnesty International í Føroyum hevur fyrihildið løgregluni tølini fyri Føroyar, serliga í mun til av­ byrging, og at løgreglan hevur tikið hetta til eftirtektar. Fútin hevur eisini verið al­ ment úti og sagt, at tølini fyri av­byrging skulu niður, og tað kunnu vit bara fegnast um, sigur Katrin á Neystabø. Hon vísir eisini á, at fongsuls­ um­støð­urnar í Føroyum eru av­ markaðar, og tað hevur við sær, at fangar ikki altíð hava tær um­støður og tey rættindi, ið tey hava krav uppá. Harafturat hevur Amnesty fleiri ferðir víst á, at tað er órógvandi, at vit senda fangar at sita dóm í Danmark. At sita dóm í Danmark er á nógvar hættir ein nógv harðari revsing. - Heimsyvirlýsingin um mann­a­rættindi staðfestur í grein 9: "Ongin hevur rætt at fongsla okkum uttan eina góða grund, at halda okkum í varðhaldi ella at senda okkum av landinum." Og tað er m.a. henda ásetingin, sum vit eiga at hava í huga og virða høgt sum framkomið fólkaræði, vísir Katrin á Neystabø á. Brúka varðhaldsfongsling nógv í Føroyum Hagtøl vísa, at vit í Føroyum ofta hava fólk sitandi varðhaldsfongslað í rættiliga drúgva tíð, og at vit brúka avbyrging í nógv størri mun enn til dømis í Danmark TERJI NIELSEN Í eina góða viku hevur helst størsta rúsevnamál í før­ oyskari rættarsøgu koyrt sum nevningating í Føroya Rætti. Tríggir mans, tveir danir og ein føroyingur, eru ákærdir, og verða teir funnir sekir, kunnu teir fáa fleiri ára treyta­leysa fongsulsrevsing. Men nú er málið útsett. Kann ikki verja seg fyri sjúku Henrik Møller, dómari, váttar, at rús­evnamálið er blivið útsett. Vit hava verið noydd til at út­ seta teir rættarfundirnar, ið vóru ásettir hesa vikuna, orsaka av sjúku. Tað er sjálvandi harmiligt, men sjúku fær man ikki vart seg fyri, sigur Henrik Møller. Hann greiðir frá, at av ti at so nógv fólk eru partur av málinum anna­ðhvørt sum verjar, ákæri, nevn­ingar og annað, so er trupult at finna eitt tíðspunkt, har málið kann takast uppaftur. So fyrsti møguleikin hjá okkum at halda fram við máli­ num er ikki fyrr enn í fyrstu viku í februar, sigur hann. Henrik Møller sigur, at sam­ bært lógini so skal málið av­ greiðast soleiðis, at tað er sami dóm­ari og somu nevningar, ið fylgja málinum allatíðina, og at tað av praktiskum orsøkum eisini er trupult at skifta antin verjar ella ákæra út. Teir tríggir menninir, sum eru ákærdir í málinum, hava kom­ andi leygardag sitið varð­halds­ fongslaðir í eitt ár, og spurn­ing­ urin er so, um teir nú skulu sita nærum tríggjar mánaðar afturat varðhaldsfongslaðir av íkomnu støðuni. Tað er so tað næsta, sum vit skulu umrøða í málinum, og tí er rættarfundur ásettur fríggja­ morgunin, har rætturin skal taka støðu til, um teir framhaldandi skulu sita varðhaldsfongslaðir, sigur Henrik Møller. Verjin fer at krevja leyslating Tann 28 ára gamli føroyingurin, sum er ákærdur í málinum, hevur danskan verja, og verji hans­ara, Mira Tøfting, sigur í stuttari viðmerking, at hon fer at krevja, at føroyingurin verður leys­latin, tá ið rættarfundur verður fríggjamorgunin. Tað er stutta svarið. Eg fari ikki at siga her og nú, hvørja grund­geving eg fari at hava fyri at fáa hann leyslatnan. Fyri at hoyra tað, mást tú vera til staðar í rætti­num, sigur Mira Tøfting. Jógvan Páll Lassen er verji hjá tí eina dananum, og hesin hevur játtað seg sekan í at hava roynt at smugla eitt kilo av amfetamin til Føroya í fjør. Eg skal tosa við hann aftur áðrenn rættarfundin fríggja­ morgun­in, og so taka vit støðu til, hvat vit fara at føra fram í rættinum, sigur Jógvan Páll Lass­en. RÚSEVNAMÁLIÐ ÚTSETT Stóra rúsevnamálið, sum hevur koyrt sum nevningating farnu vikuna, er nú blivið útsett til í februar. Spurningurin nú er, um teir tríggir ákærdu framhaldandi skulu sita varðhaldsfongslaðir