týsdagur 29. desember 2020síða 24

Mikudagur 30. desember 2020 24 Sosialurin Brot og bitar úr árinum, ið fór Føroysk uppfinning drepur koronu Í hølunum hjá Inova hevur Regin W. Dalsgaard seinastu tíðina arbeitt við at framleiða ein UV-reinsara, ið skal gera tað lættari at halda gott reinføri í hesum koronatíðum. Tankin hjá Regini Dalsgaard er at nýta UV- perur -ultraviolett ljós - í einum skápi, har millum annað leikur og aðrir lutir kunnu leggjast á hillar. UV-ljósið lýsir frá øllum síðum í skápinum, soleiðis at allar flatur á øllum lutunum verða lýstar, og allar bakteriur - og vira - verða dripin. UV-reinsarin hevur fingið navnið Viola. Føðingardagstiltøk avlýst 16. apríl 2020 varð hennara hátign Margreta II drotning 80 ára gomul. Vanligt er, at fólk á føðingardegnum hjá drotning­ini savnast í slotsgarðinum í Amalienborg og veitra til føðing­ardagsbarnið, men 12. mars avlýsti drotningin øll planløgdu føðingardagstiltøkini, sum vóru sett á skrá av kongahúsinum. – Vit hava øll eina serliga ábyrgd fyri hvørjum øðrum og saman geva okkara íkast til, at Danmark kemur væl ígjøgnum stóru avbjóðingarnar, sum landið skal ígjøgnum, segði drotning Margreta millum annað um aktuellu koronakreppuna, tá avlýsingarnar vórðu framdar. Apríl: Úr Vági á Yale Krøvini at sleppa inn á Yale eru gróthørð, og eg helt ikki, at hetta var ein realistiskur dreymur. Men lesnaðurin hevur gingið ómetaliga væl, og eg søkti við viðmælum frá tveimum professarum, sum hava undirvíst mær í Keypmannahavn. Fyrst skuldi universitetið í Keypmannahavn góðkenna meg og síðani Yale, sigur 28 ára gamla Steintóra G. Joensen úr Vági, sum hevur tikið seinastu lestrarhálvuna av teologilesnaði sínum á víðagitna og selektiva Ivy League universitetinum Yale í USA Í 2012 byrjaði Steintóra G. Joensen á universitetinum í Keypmannahavn, har hon fór undir drúgvan gud­ frøði lesnað. Og nýggjársaftan 2019 varð hon endiliga liðug við høv­uðs­ritgerð sína. Í eina tíð hevði hon tó ein sterkan longsul eftir at royna okkurt nýtt, spenn­andi og øðr­vísi. Hon visti, at univers­it­ etið í Keypmannahavn hevði eitt sam­starv við Ivy League univers­ itetið Yale í USA, og hon valdi tí at kanna møguleikarnar fyri at taka sein­astu lærugreinarnar har. Hon gjørdi eina roynd, og tað eydnaðist henni at sleppa inn á universitetið, har bert seks prosent av teimum, ið søkja sleppa inn. 6. januar 2020 fleyg Steintóra úr Danmark til Íslands og so víðari til USA, og hon er tíðiliga hugtikin av umstøðunum á selektiva Ivy League universitetinum í Conneti­ cut. – Tað hevur verið ein fantastisk upp­living, tí eg dugdi ikki at ímynda mær eitt universitet við slík­um hentleikum og at lesa sam­ an við næmingum, sum eru so vit­ andi, sum eg upplivdi teir har. Eg havi fingið eitt annað sjónarmið upp á bæði lívið men eisini upp á, hvussu vit gera teologi, sigur unga guðfrøðilesandi vágsdáman. Lestr­ arlívið í Danmark líkist øgiliga lítið lestrarlívinum í USA – og enn minni lestrarlívinum á einum Ivy League uni­versiteti í USA. Fyrstu ferð eg var til undirvísing á Yale, helt eg ikki, at eg skilti nakað, og tað sum næm­ingarnir spurdu um virkaði kom­plekst, og teir vóru sera væl upp­lýstir. Á Yale var tað soleiðis, at næm­ ingar arbeiða intensivt í fýra mán­aðir við møti- lesi- og luttøku­ skyldu. Tað merkir, at næmingarnir mugu møta upp, lesa tilfarið og lut­ taka í tímunum. – Tú kanst ikki bara vera har og einki siga. Tú mást luttaka ver­ balt. Próvtøkan er tó meir opin, sig­ur hon. Reglurnar fyri, hvussu guð­frøði­lesn­aðurin skal skipast eru strangar í Danmark, og tí var tað eisini nakað av baksi hjá Stein­ tóru at skipa lesnaðin og velja góð­ kend­ar lærugreinir á Yale, soleiðis at hon eisini fekk eina fullfíggjaða útbúgv­ing í Danmark. – Lærugreinarnar á Yale eru kre­ativar og ikki líka bundnar, og tað var tí av­markað, hvørjar læru­greinar eg kundi taka og fáa góð­skrivaðar. Eg tók tó onkrar læru­greinar, hóast eg ikki fái tær Korona kostar eina milliard Fíggjarmálaráðið hevur gjørt eitt upprit, har metingar verða gjørdar um, hvussu dýr koronukreppan er fyri føroyska samfelagið. Hóast neyv tøl verða brúkt í fleiri førum, verður undirstrikað í uppritinum, at óvissan er serstakliga stór í løtuni og tí er at hava atlit at hesum. At tað er dýrt kemur neyvan óvart á nakran. Fíggjarmálaráðið metir, at alt eftir hvussu langa tíð kreppan heldur á, so fer landskassin at hava eitt hall upp á millum 800 milliónir og hálvaaðru milliard. Alt ger mun – Keyp føroyskt – Alt ger mun og er ein hjálp hjá føroysku fyritøkunum. Tí ræður um, at vit øll keypa so nógvar føroyskar vørur – heldur enn útlendskar. Helgi Abrahamsen, landsstýrismaður við vinnumálum, tekur fult undir við tankanum um, at vit í hesum koronutíðum leggja okkum eftir at keypa so nógv føroyskt, sum til ber. – Í hesum døgum er tað skilagott heldur at brúka pengarnar upp á føroyskar vørur, tí gera vit tað, so hjálpa vit til at halda føroyskari vinnu í gongd, sigur hann. Innflyta 400-600 tons hvørja viku Timburhandlarnir og byggibúðirnar hava havt ómetaliga nógv at gera, síðani koronukreppan av álvara tók seg upp í Føroyum. – Vit kunnu staðfesta her hjá okkum, at vit hava havt á leið tríggjar ferðir so nógvar avgreiðslur, sum vanligt. Tað sæst væl, at fólk hava havt tíð at tikið sær av at gera ymiskt heima hjá sær sjálvum í hesum døgum. Slíkt sum annars hevur bíðað til summarfrítíðin kemur, sigur Sjúrður Olsen, stjóri hjá Balslev. APR 2020 – Eg upplivdi ikki nakað negativt við, at eg var hálvføroyingur. Tað var óvanligt tá, men í dag er tað ikki so óvanligt. Shahin Gaini, serlækni og yvirlækni – Eg havi havt nógvar pastoralar uppgávur alla ta tíðina, eg havi virkað sum prestur, men nú er tað eitt eyka lag av ótta, iva og stúrni millum fólk, tí hetta er ein heilsukreppa, har øll eru í vanda. Marjun Lómaklett, prestur