hósdagur 18. februar 1999síða 4

Sjónarmið: - tíðindablaðið Nr. 33 — 18. FEBRUAR 1999 Vist er talan um reella lønarhækking til tingmenn 140 € progvad, St nevur Vi ut tingið heilt tilætlað hevur givið til kenna mótvegis landsstýrinum, at ) nytist ikkt at fylgja løgtingslógum sum ikki passa landsstýrinum. Hetta er gjørt, hóast tað, at løgamdur hevur villleitt tingmenn. Tað sigur heldur ikki einki um ndstøduna, at hon kann lata sær slikt fara aftur vid borðinum, sigur Oli Jacobsen. Sosi- 8 in hevur biðið hann um hesi sjónarmið: 11 KK VKUMNG ungs im Há go 3 K; … 1 g 3 A - M Mótsatt ellum oðrun i i 1 Sk ev Ju N þa EKK € og sívr ( kunnt fram i nøkrun niðli Samb. hesi uppgerð var tingmannalønin i Grønlandi kr. 19.370 og Alandi kr. 13.223 um mån- aðin. Sjålvt í Íslandi var hon bert kr. 18.390, sammett við kr. 25.000 sum okkara løg- tingsmenn ætla sær. Men hetta hevði ongan áhuga i viðgerðini Hvussu við ýrismonnum? Eitt annað áhugavert elem- ent í hesum er, at nú er bein- leiðis staðfest, at ein løg- tingsmaður væl kann for- Dokumentatión 5 vinna meira enn ein lands stýrismaður. Ein landsstýr- ismannaløn man liggja um kr. 32.000. Ein tingmadur í almennum starvi kann nu varðveita eitt hålvt starv. Er hansara inntøka av hesum t.d. kr. 18.000 um mánaðan kemur hann nu at fáa Kr 34.000 í beinleiðis inntøku Hesu nn ein ikki bjóð Fáa endurgjald fyri longu urgoldnan kostnað Ein hevur ikki heilt lætt við t skilja serfrødinganevnd- na. Hon kom til ta niður ; kostnaðarendur- hjá tingmonnum, i búgva í Havn, var rt og mælti til at lækka mstundis kemur hon um heilt nýggjum rgjaldi til tingmenn, sum var fult endurgjald fyri "ldu lækkanina, og var ta eitt nytt kostnadarend sum gjørdist ki skattafritt pr. ár Hetta skal vera til at gjald telefon, fax, postgjald og internet, røkt av valdømi, kunning um tad sum hendir i Føroyum og uttanlands og útreiðslur av at »føra ting- limin fram« Her er tingnevndin so snild, a: citera beinleiðis úr álitinum hjá serfrødinga- nevndini viðvíkjandi hesum endurgjaldi, soleiðis at ting- nevndin ikki skal hangast uppá hesar grundgevingar, sum tingmenn vita ikki eru haldbarar. Løgtingsformad- urin hevði sjálvur skotið upp kr. 6.000 til hetta enda- mál, og tað má tykjast meira enn legið at serfrødinga- nevndin kann ferfalda eina upphædd skotna upp for- mansskapinum, sum fyrst og fremst kennir viðurskift- ini og sum í hvussu er ikki stød at just i år er hækkad ur 2,5 kann leggjast undir at gera ov líuð í spurningum um samsýningar til løgtings- menn Tad sum kann sigast um hetta er annars: I. Tingmenn hava ikki nevndu upphædd i útreiðsl um av sínum ungarbeiði Tað kann vera nevnt, at í 1995 varð mett. at fría telef- onin hjá landsstýrismonn um kostaði kr. 1.000 um mánaðan. Og teir hava ein telefontørv sum er fleiri ferðir tí hjá einum ting- manni 2. Løgtingid rindar longu sum er ein stóran part av teimum >samskiftisútreiðsl- um< sum tingmenn hava Hvort flokshøli hevur telef- on og teldu. Tað sama hevur hvert fundarhøli eins og tingmenn hava atgongd til fax í tingtíð. Sjálvt jólakort hjá ungmonnum, sum teir senda vegna sítt starv, verða goldin av løgtinginum. 3. Tá tingmenn nú fáa eyka samsýning fyri at rekja sitt valdømi og at »føra seg fram«, kann verða nevnt, at hetta verður longu goldið av tinginum gjøgnum játtanina til politiska upplýsing, sum mill. í 3 mill. Henda játtan er júst samb. avvarðandi lóg ætlað til >rakstur av einum politiskum flokki<. Tí er tað heilt greitt, at tingmenn nú skulu fáa eyka fyri útreiðsl- ur sum teir longu framm- anundan fáa endurgoldið á fíggjarlógini. Tað er ikki vist, at serfrødinganevndin veit av hesum. Men hetta veit tingnevndin. Tad kann verða nevnt, at hvor ting- maður kann fáa sín part av játtanini til politiska upplýs- ing goldið sær sjálvum, og tí hevur hann frammanund- an fullan dekning fyri tær nevndu útreiðslurnar. 4. Í hesum sambandi er tað áhugavert at sammeta tann studning sum annars verður latin til politiskt virksemi í Føroyum og i Danmark. Stuðulin í Dan- mark er 19 kr. pr. atkvødu hjå hvørjum flokki. I Før- oyum er hann kr. 110 pr atkvødu. Limir í fólkating mum fáa hålvan skrivara í part. Um vit rokna hann sum politiskan stuðul er virðið av honum hægst 1/4 mill. Hetta merkir, at før oysku flokkarnir fáa eftir reglunum í Danmark helst minni enn I mill. meðan teir fáa 3 mill. eftir føroysku reglunum ella tríggjar ferðir so nógv. So tað er pura Ogrundad, at fara at geva tingmonnum fleiri túsund kr. aftur um mánaðan fyri tlf. og frímerki! Einvegis sammetingar Tað eru komnar fram fleiri sammetingar í hesum máli, sum einvíst hava stuðlað áhugamálunum hjá løg- tingsmonnum. Umframt politisku upplýsingina kann fylgjandi sammeting gerast við donsku viðurskifti sum draga hin vegin: 1. Nú fáa løgtingsmenn eina løn sum kann sammet- ast við ein fólkatingsmann tá hædd verður tikin fyri munir í lønarlagnum ann- ars. Okkara tinglimir eru nú teir næst hægst løntu í teim- um 8 norðurlendsku tingun- um. 2. Fólkatingið lóggevur fyri einum fólkagrundarlag sum er 100 ferðir stórri enn tað føroyskt. 3. Tað er ein fólkatings- limur fyri 25.000 danir og ein løgtingslimur fyri hvgrj- ar 1.500 føroyingar. Lutfall- ið er 1:17. 4. Fólkatingið hevur lóg- gávuvald á øllum økjum, meðan løgtingid í fleiri år framyvir kemur at hava lóg- gávuvald á avmarkaðum lóggávugkjum. i] ÁA bå í Oli Jacobsen vísir á, at tingmannalønin í Íslandi er 18.390 krónur, í Grønlandi 19.370 krónur og á Alandi er hon 13.223 krónur Hevði tingið so av illum virkað sum eitt ting Øllum hesum kundi kanska verið borið yvir vid um løg-, tingið hevði prógvað, at tað veruliga roynir at virka sum eitt ting eigur at virka. Tað er beint mótsatt. Høvuds- uppgávan hjá løgtinginum er Í. at gera lóggevandi 2. at hava eftirlit við, at lands- stýrið veruliga fylgir teirri lóggavu sum løgtingid hev- ur samtykt. Hesin týdning- armikli parturin av virksem- inum hjá løgtinginum virkar als ikki. Tað er prógvað, at tingið heilt tilætlað hevur givið til kennar mótvegis landsstýrinum, at tað nýtist ikki at fylgja løgtingslógum sum ikki passa landsstýrin- um. Hetta er gjørt hóast tingið hevur vitað, at løg- maður hevur villeitt ting- menn. Tað sigur heldur ikki einki um andstøduna, at hon kann lata slíkt fara framvið Óli Jacobsen: Sera ivasamt við 2.000 skattafríum krónum Hetta er brot úr áliti 2 frá ting- 111 1 v formans- ) vid = hava fast tilhald í Tórshavn. Løgtingsins Formansskap at gera av, at tingmenn, sum búgva ella kunna haldast át kostnað, sum er beinleiðis tengdur at hesum serliga starvi- num. Tað er fyrst og fremst s- amskiftiskostnaðir (telefon, tinglimurin ynskir at føra seg sjálvan fram. Hesir meirkostn- aðirnir eru truplir at staðfesta, tí teir eru sera ymiskir frá per- tingessin frá sær, tá teir gerast landsstýrismenn, og vanligt hevur eisini verið fyrr at gera hetta. Tað kann fáa avleiðingar borðinum. Onkur orsøk man vera fyri tí! Stórt sæð einasta nýskap- an hjá verandi formansskapi er, at nú skal ávístur ting- maður ikki kallast Heini í Kunoy men Heini O. Hein- esen. Og Hendik Old slepp- ur ikki longur at nýta sítt gamla nummar ikki at látast at vita, at talutíðin er farin! Nidurstødan Tad er eingin ivi um, at løg- tingsmenn hava játtað sær eina lønarhækking sum 2,5 mill. Bytt uppå 32 tinglimir eru hækkingin kr. 78.000 ella kr. 6.500 um månadin. Afturat hesum er vinning- urin av skattafrium veiting- um sum ikki eru grundaðar á veruligar útreiðslur. Sanniliga eitt virðiligt fyrsta stig í tillagingini til fullveldið. Óli Jacobsen hóast teir eru skrásettir í fólka- virlitinum í einum valdømi, telefa x, postgjald og internet), harafturat skal valdómið røkj- sóni til persón. Her vilja vit at allir tinglimir fáa „vi til mia I fyri starvsaldurin, tå tað snýr seg um at náa tey árini, sum eir eru , fáa sum ast, neyðugt er at fylgja sera tt ávíst skattafrítt kostnaðar krevjast fyri at fáa eftirløn, 2] ri aútreiðslur væl við í ti, sum hendir í Før OS stnaðirnar iðrenn tingmaður verður 67 ár. pening í 50 dagar oyum, og eisini í londu t hett Skotið verður tí upp. at tíðin i rundan um okkum um sum landsstýrismaður telur við ad 3) Undirnevndin mælir til 23 irliga, meina í hesum høpi. Hetta fær onga | t geva eitt slíkt ískoyti og møguliga eisini í meiri fjar- ð ta Þetta avleiðing fyri støddina av krivar um hetta í áliti sínum: skotnum londum. Eisini eru kosta eftirlønini } ferða- og livikostn- meiri individuellir kostnaðir, | hava tinglimir ein ávísan sum eru tengdir at, hvussu ad 4) Tingmenn skulu leggja