leygardagur 20. februar 1999síða 15

Æ Vånaligt samband Komin nidan á Vágsheygg skuldi Jógvan taka sær av prentingini. Få varð ikki so nógv tosað um at fara at læra og tað var ikki sum í dag so alt umráðandi at fáa eina út búgving. Hans Petur Peter- sen ella Trykk. sum hann vanliga varð kallaður, og Eliesar í Pállstovu, ið báðir plagdu at prenta á Norðlýs- inum við hvort - hann var ein túsundkunstnari. settu meg inn í at brúka prent- maskinuna og at seta. Eg fekk nakrar bøkur at lesa og so við og við lærdi eg at prenta. So teir báðir vóru í grundini lærumeistarar mín- ir - Við prentingini sum var tá máttu vit hava klisjéir, um vit skuldu prenta myndir. Ein mynd varð fotograferað á plátu og síðani skuldi hon etsast í sink. Eg var á Tekn- isk Skole í Danmark í eitt 1ålvt ár, har eg lærdi repro- duksjónsfotografering og at etsa í sýru. Jógvan Tróndheim fekk ortini ikki so nógv brúk fyri hesum lærdóminum. ti tíðin var mest sum farin frá lesun prentingarháttinum - Eliesar og Theodor vóru framskygdir og framman fyri sína tíð. Við tíðini byrjaði offsett-prentingin, sum var nógv betri. og hon kom ístaðin fyri klisjéirnar - Eliesar og Theodor fóru undir heilsølu, sum teir kall aðu Rona, har alt líka frá keks til gransbiløt kundi keypast. Eitt fólk ferðaðist kring alt landið við hesum vørum og so komu ordrar F Te —. 3 ea F%. (3 Nr. 35 - 20. FEBRUAR 1999 inn. Hetta var beint eftir kríggið og mesta sambandið úteftir var framvegis við Bretlandi. Alt var innflutt haðani. Ikki fyrr enn nøkur ár eftir kríggið fekst donsk vora aftur í handlunum - Bretar hava ein annan máta at arbeiða uppá og høvdu aðrar standardir enn danir í prenttilfari. Danmark kom inn í myndina aftur nøkur ár eftir kríggið og tå var tað nakað væl lættari hjá okkum, ikki minst målsliga. Tá ið vit skuldu bíleggja nýggja skrift úr Danmark. máttu vit skifta alt út, tí tað bar ikki til at brúka tað sam- an við tí enska. Um hetta mundið kundu vit ikki ringja sum í dag. Einasti mátin at fáa samband við umheimin var at senda fjar- rit. Mangan gekk ein hálvur dagur at fáa fatur á fjarrit- aranum í Havn. Undir sítt egna Bert 21 ára gamal keypti Jógvan Tróndheim í 1950 alt sum hevði við bókhaldið at gera og prentsmiðjuna frá Eliesari Poulsen og Theod- or við Keldu umframt um- boð uppá roknimaskinur. Seinni sama ár giftist Jógv- an við Masu. Tey eiga fýra børn, tvær gentur og tveir dreingir. Tað tiltalaði meg at kunna hava mítt egna. Eg keypti alt fyri 32.000 krónur og til tað mátti eg taka lán úr Norðoya Sparikassa. Eg setti húsini hjá pápa í veð pg minnist meg rætt fekk eg tridingin av tí, tey vóru mett til. í lán. Tað vil siga 15.000 krónur. Av tí, at eg tíðindablað eisini kundi seta maskinur- nar í veð, fekk eg 18.000 krónur í lán. Restin 14.000 krónur varð býtt í fýra part- ar, har av ein partur skuldi gjaldast um árið. Hetta vóru nógvir pengar. Eg var ov ungur til at fáa handilsloyvi. tað fekst ikki fyrr enn eg var 25 ára gamal, so virkið var fyrstu árini í navninum hjá pápa, sigur Jógvan Tróndheim Ein dani, ið æt A. Møller Jensen og sum var giftur við mostur Jógvan, keypti heil- søluna, sum hann hevdi í húsunum hjá Jógvani Páll Fjallsbak. har hann eisini búði. Seinni keypti Dánjal Nielsen, sum var bókhaldari hjá Kjølbro, bókhaldsskip anina Føroyabék, men Jógvan Tróndheim helt fram at prenta formularar- nar, ið vórðu brúktir til hesa skipanina - Kundarnir fylgdu við og kundaskarin er vaksin oll árini. Sjúkrahúsið var ein stórur kundi, men tað gekk øgiliga striltið við at fáa tað at taka prentlutir higani. Alt var bíligari og betri, sum kom aðra staðni frá. hildu tey. men til endans komu tey við. Ég var eitt stutt skifti verandi í somu hølum, men so fór eg undir at inn- rætta mær kjallaran í barns dómsheiminum til virksem ið hjá mær Prentmaskinan sum ylgdi við 1950, stendur framvegis í kjallaranum hjá Jógvani Tróndheim. men Norðoya Fornminnasavn fær hana í varðveitslu. Eliesar og The- odor keyptu hana í fýratiár- KEeypinum Í prentsmiðju og handli unum brúkta og gamla úr Bretlandi. Maskinan er týsk. - Hon var drivin við elek triskari kraft, men ti, at elektrisitetið var so s kaligt var maskinan einki álit. Eitt fólk stóð við kinuna tók frá og legði í. og hesa uppgåvuna áttu ar gent ur. Tær kláraðu eini 1000 1200 ørk um ti Vit fingu Jákup Samson. sum var smiður era fót- atraðk á mask 7 so kundu vit brúk tá ið elektrisitetið sveik. saman við petroliumslan n Jógvan Tróndheini brúkti hesa maskim m til 1964. tá ið hann | na nýggja og hana ant enn. - Og hon er lika 260 enn Eg hugsaði eina ferð um at fåa mær offsett. men eg hevði so mikið av arbeiði og kanska ov lítlan kunn- leika, at eg lat vera. Mask inan, 10 eg havi, hevur onkr- ar fyrimunir fram um off- sett. Skuldi eg vidka virk- semið mátti eg byggja út. fáa mær aðrar maskinur og fleiri fólk í starv. Prentmaskinan, sum fylgdi við í keypinum í 1950, stendur framvegis í kjallaranum hjá Jógvani Tróndheim, men Norð- oya Fornminnasavn fær hana í varðveitslu. Elies ar Poulsen og Theodor við Keldu keyptu hana í fýratiárunum brúkta og gamla úr Bretlandi Komandi ár eru 50 ár liðin síðani Jógvan Tróndheim byrjaði fyri seg sjálvan við Róligt at arbeiða einsamallur Síðani Jógvan byrjaði fyri skjótt hálvt ið árum síðani hava 3 fólk starvast hjá honum. men seinnu árini he hann verið einsamallur og bert havt fólk, tá ið ov mikið er at gera - Tað er deiliga róligt at rbeiða einsamallur. tá ið tú list, sigur Jógvan Trónd heim MI] árini hevur Jógvan in lítlan handil, har 'ð og annað. ið nýtt Sjalvan fyri ir á skrivstovu fæst til ps. Handilin er um 10 fermetrar til støddar Nógvir av mínum kund hava verið handilsfólk £ SKriVSLOVur og Ul for eg undir at hava handil eisini Í byrjanini hevði eg bara tbond til skrivmaskinur og carbon-pappir, men vid tíð- ini er úrvalið økt, sigur Jogvan, sum sjålvur hevur verid i handlinum. - Tíðin hevur gingið heilt øgiliga skjótt og tað kennist £ als ikki. sum ein hálv old er farin. Eg havi altíð havt nógv at gera og vanliga havi eg arbeiði til fleiri mánaðir niður fyri. Kundarnir hava verið nógvir, góðir og trúgvir. At hava ov nógv at gera kann eisini verða stressandi og nú eg eldist orki eg ikki at hava so nógv niður fyri og vita, at nógv liggur á láni. - Tá ið eg var yngri var eg sjálvsagt meiri spentur og gekk meiri uppí, at selja væl og nógv. Var lítið at gera stúrdi eg fyri framtíð- ini. Tá ið oljukreppan var Kósavirkið VIT Ja fisk kom gongd á aftur. Klaksvíkin er so mik- starvast í fiskivinnuni. Tað merkist eisini hjá mær. tá ið lítil fiskur er - I n ikki siga havi í ð stórt Ingin: í prentarayrkinum. tå ið eg stridist við blýegið enn. Es nn kki tímað at endurnýggja meg, eg klári tær uppeavur. sum eg taki Ippå meg og tað er tað týdningarmesta. Verði eg biðin um at gera eina upp- eg síggi kann rn og lættari aðra staðni. vísi eg kundarnar til onnur Hetta hevur verið eitt gott livibreyð. Hvussu leingi eg haldi fram veit eg ikki, eg livi væl og orki væl at arbeiða. Eg stødist væl í arbeiðinum og slappi av. tá ið eg komi niður í kjallaran Mær tykist synd í teimum ið verða noydd at gevast at arbeiða. tá ið tey verða 67 Skal ein halda uppat tá, má ein fyrireika seg væl og hava eitthvørt at takast við Tað ber sjálvandi altíð til at fáa tíðina at ganga, men eg hevði steðgað upp beinan- vegin. Fólk verða gomul og í ørviti fyri tíðina við at halda uppat at arbeiða með- an tey orka og hava hug. sigur Jógvan Tróndheim at enda