leygardagur 27. februar 1999síða 16

tíðindablaðið/ ; Nr. 40 - 27. FEBRUAR 1999 arin/ ( Astri Luihn, listakvinna og forkvinna i Føroysk Myndlistafólk: — Verður mentanin stuðlað fáa vit øll eina betri lívsdygd FR 4 Fr ; OR . - Verða mentanin og listin stuðlað fáa vit betri skaldsøgur, betri myndlist, betri tonleikaframførslur og vit fáa oll eina betri lívsdygd. Mentan er nógv, men í síðsta enda er tað lívsdygd, sigur Astri Luihn. in OT nal I Astri Luihn, sum er ættað úr Noregi kol Føroyar fyrst í sjeytiårunum og hevur búð her meginpartin av tíðini síðani tá. Hon er cand. mag. í f6lkalivsfrødi og »leiki. Síðstu 10 árini hevur hon burturav virkað sum listafólk og í løtuni er hon torkvinna í felagnum Føroysk Myndlista- Eins og við tónleiki ert tú sum listafólk noydd at arbeiða hvønn dag fyri at menna g. at halda handverkid við lika og n at fylgja við, hvat hendir. Sum listafólk m mást tú eisini fylgja við myndlistini aðra staðni. Hugsar tú bert um títt egna steðgar tú upp. Eldri list er eisini ein kelda til íblástur. Í mínum føri eru tað serliga grafik- ararnir, eg havi lært nógv av. Listafólk Mynd: Jens Kr. Vang. síggja veruleikan á ymiskar mátar og tað í sjálvum sær íblástur. Tað nýtist als ikki at líkjast tí eg geri fyri at tað kann geva mær nakað, sigur Astri Luihn Síðstu árini hevur Astri Luihn sýnt fram á framsýningum bæði í Føroyum og uttan- lands. Hon er fyrst og fremst grafikari, hon arbeiðir mest við tí, sum verður rópt há- prent, tað vil siga, hon sker í linolium ella træ og so verður tað prentað á pappír. A framsýningini í komandi mánaði í Klingruni í Norðurlandahúsinum fer Astri Luihn at sýna fram 30-40 verk í ymiskum grafiskum teknikkum. - Til hesa sýningina havi eg arbeitt við stórri støddum enn eg annars plagi, og tað havi eg gjørt tilvitad, tí tað ber ikki til at sýna fram minni verk í einum høli sum Klingruni. Tey høvdu druknað í sterka ljós- inum og stóru hølunum. Hetta hevur verið ein trupul, men kortini spennandi uppgåva, sum eg havi arbeiit fram ímóti. - Samstarva øll innan mentunarlívið við politisku myndugleikarnar kunnu vit skapa karmar um mentanina, ið ger, at fólk skilja, at fyri hvørja krónu, ið verður latin mentanini kemur í øllum fórum tað tvífaldaða aftur. Uttan pengar kann mentanin ikki mennast, sigur Astri Luihn, listakvinna, ið av øllum huga fegnast um nýggju tónarnar úr Mentamálastýrinum, ið siga, at nú skal mentanin takast í álvara. pm Eg stóli aldri uppá eina bráðvakra mynd Myndlist er eitt handverk tú verður noydd at læra. Eg havi eina langa útbúgving aftan fyri meg í folkalivstrødi og tónleiki. men eg veit, hvussu líuð man í grundini vert. Hvussu nógv tað er at spyrja um og hvussu ein kann fáa sær vitan. Eldri ei verður. jú meiri gerst e reiður yvir. hvussu lítið mesta havi eg lært y il mee til ráðs ðrum listafólkum. Kunnu teknik hjá oc virnir ikki verða ein forðing fyri at úttrykkja se ø; Ju, summi teknikkir eru truplir, men tað er ikki teknikkurin. ið skapar myndina Einfaldasti teknikkurin kann eisini verða tann truplasti. Ein blýantstekning er ein einfaldur teknikkur. Men hygg hvussu fá duga tað? Innan oljumåling og grafikk kanst tú lætt skapa effektir. Dekorativar myndir eru í minum nus heimi keðiligar myndir. tí tað dekorativa heldur ikki og slíkar mynd ir liva stutt. Tær eru ov eindimensjónellar og tú verður so blendað av teimum, at tú sært ikki tað, sum er aftanfyri. Ein mynd, sum ikki er brådvøkur, kemur til tín á ein annan máta so líðandi. Eg stóli aldri uppá eina bráðvakra mynd. Ein góð mynd skal síggjast hvønn dag, og tú skalt síggja nakað nýtt hvønn tann einasta dag, sigur Astri Luihn. Aðrenn listin gjørdist hovuðsyrkið hjá Astri Luihn, arbeiddi hon sum tónleika- granskari á Universitetinum í Tróndheimi. Hon hevur fingið granskingarstyrk frá Norðurlendska Ráðharraráðnum at granska tonleik, serliga fólkatónleik. og eisini í Føroyum hevur hon granskað. Ikki skomm at verða vrakað I 1981 varð felagið Føroysk Myndlistafólk stovnað. Felagið er fyri yrkislistafólk og tað hevur 45 limir, føroyingar, ið búgva í Føroyum og uttanlands. Síðani 1990 hevur felagið á hvørjum ári skipað fyri Vårfram- syningini, sum er í Listaskålanum, og um- framt limagjaldid er hetta einasta inntøku- keldan hjá felagnum. Várframsýningin er einasta sensureraða framsyningin í Føroyum og í farnu viku var seinasta freist at senda verk inn til framsýningina. Nevndin, ið velur og vrakar millum verkini, verður broytt á hvørjum Sjálvsagt eru ymiskar meiningar um list. Tá ið eitt verk ikki verður valt nýtist tað ikki at vera tí, at tað er vånaligt, men vanliga er tað ti, at tað er ikki nóg gott Fólk skulu kortini ikki missa dirvið, tey skulu søkja áftur og aftur. Vit hava øll roynt it arbeiða fram ímóti einum máli og hava kanska verðið vrakað bæði tvær og tríggjar ferðir. Men vil ein arbeiða innan list verður ein noydd at halda fram. og tað er als eingin skomm at verða vrakað á Várframsýningini. Tad kemur meiri enn so fyri. at kend lista folk ikki fáa meiri enn eitt verk við. Vit kundu eisini havt fleiri sensureraðar fram sýningar í Føroyum, har tað vóru onnur sum valdu út Endamálið við felagnum Føroysk Mynd- histafólk er at menna føroyska myndlist Felagið er eisini eitt forum hjá listafólki at koma saman Eg sakni. at listafólk koma saman og tosa og kritisera listina. Tíverri eru tey flestu av okkara yngru listafolkum busitandi Danmark og aðra staðni. I Føroyum er tað ógvuliga ringt at klára seg sum listafólk. eingin stuðul er til atelier og eingi stipendii eru at søkja. Fleiri av okkara eldri lista fólkum hava búð uttanlands stóran part av lívinum. Hóast listafólkini hava eina yrkis útbúgving í list hava tey flestu altíð havt eitt starv við síðuna av. Annars ber tað ikki til. Nýggir tónar Fyri fyrstu ferð hevur Føroysk Myndlist fingið eina játtan á logtingsfíggjarlógini. 60.000 krónur til ferðastipendii. Fólk kunnu í næstum søkja felagið um stuðul til eina ferð til útlandið. Hetta verður lýst í blød- unum. - Listafólk hava brúk fyri at fáa íblástur uttanlands. Fleiri av okkara limum hava sekt um stuðul til atelier uttanlands í nakrar mánaðir. Vit vildu fegin havt eitt gesta- atelier í Føroyum, sum vit kundu boðið útlendskum myndalistafólki at brúka, og sjálvsagt eisini betri umstødur til okkara egnu listafólk, soleiðis at tey kundu fingið ískoyti til atelier. Sum nú er kunnu føroysk myndlistafólk bert liva av sølu av myndum. Nógv selja á gallaríum í Danmark, men tað er ikki so lætt, tí tá er tað áhugin, ið avger prísin. Tað er lætt at koma inn í eina ónda ringrás, har tú bert ger tað sum fólk