fríggjadagur 12. mars 1999síða 24
‹ fyrra síða allar 32 síður næsta síða ›
Hendan síðan hevði ongan tekst í PDF-skjalinum. Teksturin niðanfyri er lisin maskinelt (OCR) og kann hava villur.
Tekstur á síðuni
24 tíðindablaðið
Bardagin ímóti óreinskapi
Nr. 49 — 12. MARS 1999
um monnum. men nú Bók
arnar, men tað tykist, sum
an, og Løvan Aslan er týð-
adeildin er farin undir at um eingin bakveggur er. = uliga tann holdgjørdi Krist-
ge t foroyskum Hon fer longur og longur us. Narniasøgurnar ferðast
beyðst eitt eyðsætt høvi inn, og áðrenn hon veit av, = sostatt í heilum í nánd av
Av teimum sjey Narnia
stendur hon í einari skóg á
allegoriini, har hugtøk verð-
bókunum hjá C.S. Lewis er = nåttartid og í kava a persóngjørd.
S | ið. givurin Lovisa møtir fauninum Í Narniasøgunum er tann
ek skápið<. komi Fumnus, sum fortelur hvíta gívurin tað onda, og
ing ( Jo Jen henni. at hon er í landinum drivmegin er maktgirnd
Sc k hjá Rc Narnia, har tann hvíta giv Tad serliga við heksini er
D t Di | irin ræður. Tað er allatíðina samansjóðingin av makt,
N ISAKSI ) e »Heks jol. og oll = ondskapi og vandamiklum
k 5 rini um kvinnuligum vakurleika
CS Lewis: Ljónið, } Andreasse Lovisa Her er lysingin av henni, tå
eivurin og klædnaskápið. | S lánjal á MR ni skápið úr Nar ið Edmund sær hana á fyrsta
Carl Johan Jensen tyddi. eið ) óast hon hevur ver sinni koma fukandi í sletu
Myndir: Pauline Bavnes, knaðs i S ) burturi í tímar. so er eing ð reinsdjórum fyri og ein
190 s. Bókadeild Førova ) tå 10 hor i dvørgt við teymarnar
Ll ærarafelags 1998. 5 Við svstk Men aftan fyri hann í
g N h | Nu 5 num heldur hægri sessi
) Heks Hes kk er hvør s tt í sletuni sat ein onnur
( ok ) fer be Ed era - ein veldiskvinna. Ed
3 g st k } | Na ks | hevði ongantíð fyr
elag g eftirk S systk har tey gel sæd eitt so stórvaksið konu Camp: C.S. Lewis' ført er tað í stór
Ø er bregð c S r i stríðnu not fólk. Eisini hon var sveipað „Ljónið. givurin og an mun ein andaligur bar-
( kki. Tær toroysk g um hevur allar illar í hvítan teld. og í hond klædnaskápið< er undir- dagi. sum fer fram, meðan
eR e við hvo erur sínumegin. meðan ini hevði honeitt langt gull- = haldandi og áhugaverd á Roald Dahl vil vera við, at
S st erða elsi øvan Aslan stendur á odda = kelvi og á høvdinum gull fleiri stigum, og vaksnir les hendingarnar eru nøtrandi
ska he nrødda yri kk góðu kreftu krúnu. Andlitið á henni var = ararseta ivaleyst prísuppá veruleiki. Inngangsreglur-
st tíð 5 Bardagin er ímillum hvítt. ikki følt ella bleikt. = teir filosofisku hugkveikja nar til »Heksirnar« eru í
gva seg es Fann trúgvandi gott og ilt. og tann hvíta = men hvítt sum kavi, pappír = rarnar, sum koma fyri her = samsvari við hetta:
e te høvundurin sivurin roynir at spilla Ed- = ella flormelis, alt uttan og har. Tað ber ikki altid til >Í ævintýrum plaga heks-
kk eiðir hevur ( C.S. Lewis 898-1963 id, I ara mura er = munnurin, ti varrarnar vøru at fara igjøgnum klædna- = ir altíð at vera í fjåkutum,
s ikk: verið nog kst € st við ) tann skroypiligasta fagurreyðar. Hetta vareittí = skåpid, og Pætur sigur tí = svørtum hatti, í svørtum
Jan R Da darbók S mangar mátar ásýnligt and tortrúgvin við professaran: kappa. og tær flúgva á
est ke 10 RI ki : Lewis og Tolkien 'n yvirbragdið var ert Jú men, tygum. um okkurt = kustaskafti. / Men hetta er
eð ð O Nettupp sa kanin imill ð. kaldligt og bonskt« er veruligt, eigur tad at vera onki ævintýr. Henda bókin
) k R 54 gjør sk er el Vit mugu ikki gloyma, at — til alla tidina.« Svarið hjá er um HEKSIR AV TEIM-
ess ( dee Jalmununum ímillum — taðerein gamaldrongur.ið professaranum er bara: UM. SUM ERU TIL. LIN
S k } 5 e Narnia-bøkurnar og »Lord skrivar, og tað er ikki eiða So?< Okkara avgjørda fat ANDI HEKSIR«
S rug e Rings Folkien. = sort. at lesarin kennir sam- — an fær ein undir vangan! Her er einki við at krógva
5 ) VM og sk } 5 tær í sumn minna huga við honum seg aftan fyri. at hetta bara
s | 5 Folkie K 5 Ein munur ímillum Lewis = Flogskiparin er eitt ævintýr ella ein alle-
a Í Tolk eg erð i bx Tolkin gjørdist mær á Fá ið tað snýr seg um fólka gori: tann óhugnaliga søgan
k okk: | g las >Ljónið. = eydnu stendur Roald Dahl — erikki bara veruleiki í søg
x C Nat ST in og klædnaskápið ikki aftanfyri C.S. Lewis uni, men eisini tín veruleiki
Mina € der. at Lewis vandar = Sambært bókmentaritstjór Heksirnar< er um ein
CS k & m, tå ið hann skrn an á The Observer vísti ein smådrong, hvors foreldur
N | 9 eðan Tol ar kend uppgerð í 1997. at Roald dovggja í ferðsluvanlukku.
( | N i it skriva iftur Dahl heyði skrivað 7 av 10 og hann skal tí vera hjá
5 3 Sí Í stani helt eg av teimum mest seldu barn norsku ommuni, men í
5 9 mundi fara skeivur abókunum á enskum Onglandi. Omman fortelur
eimum e ) i kanning vísti Foreldur Roald Dahls honum. at heksir veruliga
c ) ) ytologisku he að seg, at allir smålutir voru norsk. men hann var finnast. at tær líkjast kvinn
5 Systkini Pæt báðu! øvunt voru ikki lika væl umhugs sjálvur føddur i Wales i um, men í roynd og veru
Ed id og Í 5 | líkir. tí Jum forum c aðir. Tá ið Lovisa fer inn í 1916 og bleiv níggju ára = eru eitt dyraslag. Tær eru
I dan bumb ndsk ve hvat hann ber klædnaskåpid verður í gamal sendur á kostskúla. — devlar i fólkalíki. I fyrstani
g de ð sær. kjar Ei 9 eimum fórum sagt, at hon = sum honum ikki líkaði stórt = hevur drongurin ilt við at
g professara út ttað letur hurðina standa opna. = frægari enn C.S. Lewis trúgva ommuni. men hon
sbygd. Hann er óg Sal tí tað eru óráð at steingja = gjørdi. Eftir skúlaár ar sigur honum, at hann verður
gl c stórum nen seg inni í klædnaskápum. beiddi hann fyri Snell í ikki gamal. um hann ikki
Givurin og heksirnar 5 sum eru sc av, at Tá ið Edmund fer aftan á Eysturafrika og var í Dar lærir at skyna á. tá ið hann
S . erk kk ing folk henni. letur hann hurðina = es-Salaam, tå ið kríggið = sær eina heks. Heksir hata
eið 2 istisk = aftur eftir sær. »men hugs brast á. Hann bleiv útbúgvin = børn og vilja gera alt fyri at
Á 5 etær aðiikkium. hvussu býtttað — flogskipari, men varð stutt = beina fyri teimum
2 klæ káf nar eru eins var<. Men tað fær ongar av- = efur illa skaddur undir Tað er ikki lætt at síggja
n ga er lika til søg leiðingar hvorki so ella so, neydlending í libysku oyð mun á eini heks og t.d. eini
Askinskápur ngarsamt., hvør 10 og tað er undrunarvert, tá = imerkini. Várið 1941 fór = skulalærarinnu, men mill
so væl loðsk ia. I skaldskapar ið høvundurin ger sær so- — hann aftur at flúgva jagara- — um eyðkennini eru, at tær
1 hjá Lewis finst
ein greið gudsfat
vorðnan ómak at gera les-
aran varan við, hvussu býtt
tað er, at lata skápshurðina
aftur efur sær.
Eitt annað dómi er í end-
anum á bókini, har Lovisa
hugsar, at Edmund er
broyttur frægara vegin og
»heilt ødrvisi, enn hann
hevði verið, síðani hann fór
í handa ræðuliga skúlan,
sum so við og við hevði
spilt muruna i honum«
Men lesarin hevur einki
hoyrt um nakran skúla áður.
og tað er eitt sindur snópis
ligt, at hendan frágreiðingin
kemur upp í leikin beint fyri
søgulok. Annars er hetta
ivaleyst ein tilsiping til
kostskúlaárini hjá CS
Lewis" sjålvum, sum hann i
endurminningunum gav
heitið »Concentration
flogfar og var við í bardøg
unum um Grikkaland.
Skaðarnir frá neyð-
lendingini gjørdu kortini, at
hann noyddist at gevast at
flúgva. Í fleiri ár royndu
læknarnir at pjøssa hann
saman, og hann fekk m.a.
nýggja mjødn. Eyðkent fyri
hvussu Roald Dahl spældi
sær við tí óhugnaliga var,
at hann brúkti endan av lær
legginum, sum læknarnir
høvdu sagað av, sum bræva-
pressu
Tað óhugnaliga
er veruleiki
C.S. Lewis leggur fyri sum
í ævintýrum og ger í stóran
mun søguna hjá sær til eitt
ævintýr, meðan Roald Dahl
í »Heksunum« ger ævintýr-
ini til ræðandi veruleika. Í
ganga altíð i handskum,
somuleiðis við parúkki, tí
tær eru berskallutar, og tær
hava blátt spýtt. Omman
fortelur somuleiðis, at heks-
irnar hittast einaferð um ár-
ið á onkrum hotelli at halda
ársfund. Og hvor halda tit
fer av tilvild á sama hotell
og verður fyri øllum handa
slagi av ógvusligum hend-
ingum?
I parti við børnunum
Roald Dahl vildi vera við,
at orsøkin til hansara fram-
gongd sum barnabokahøv
undur var, at hann helt við
børnunum ímóti teimum
vaksnu. Tey vaksnu eru
fíggindin, tí tey royna at
uppdraga hendan skapning
in, ið er føddur sum eitt dýr
uttan siðvenju og moral-