týsdagur 16. mars 1999síða 8

8 tíðindablaðið Nr. 51 — 16. MARS 1999 Svartur Sannleiki ; Leygarkvoldið var fullsett í Norðurlandahúsinum. Filmurin um listamannin Ingálv a Reyni, „Svartur Sannleiki“, varð vistur, og fjøldin sá ein flottan film, ið okkara fremstu filmslistafólk hegnisliga hava greitt úr hondum. I lítlan tíma fylgdu vit 78 ára gamla listamanninum, sum ikki vil gera flottar málningar, men góðar málningar. Og hetta er tógvi stríð DAGFINN OLSEN < inninum galist at filmsliðið setti sær fyri at gera film Viðurkendur. sum ein av istu i Norðurlond- okendur gum uttan fyn Før- ovar. Stigtakararnir vóna, at »n Yrtini KOTI Nnimurin Kann vísast á SJOn- sstødu uttanlands siggja 1 SVÍ seinni l pptøKurnar voru gjørdar 1 906 í Vidfarin abstrakt Tróndur Patursson levgarkvøldio bar fram rødu áðrenn sýn neina. Hann vísti á tað søg at vit her kundu síggja ein foroyskan doku mentarfilm, tí I2 år eru síðai O sd m Reg Arbeiðið kki lætt. Frá | smrødu } 4 3 diptu hygg at skilja tað tor skylda, so valdi filmsliðið sum frålen huga eimin og eimin. sum Ingålvur ferðast i, ti skilir ein arbeiðslagið aft anfyri, so er ein kanska meira opin fyri at skilja verkini Dánjal vísti á, at Ingálvur gjørdi arbeiðið ómetaliga nógv lættari, enn tað annars kundi verið. Við sínum 6- snobbuta verimáta hevði hann verið upplagdur fólk- askúlalærari, nú listabreytir eru komnar á tímatalvuna. Og tað, at Ingálvur er so abstraktur, £ eisini eitt frælsi. Ingálvur hevur sjálv- ur sagt, at „tá ein er so ab- straktur sum eg, so má ein góðtaka at verða viðfarin abstrakt“ Dånjal Højgaard fór síð- ani frá tí abstrakta til tað meira ftøkiliga. Tað hevur kostað góðar 300.000 krón- ur at gera filmin, men tað er ikki nógv, segði Dánjal Højgaard og vísti á, at aðr- astaðir kostar slík ætlan 2 - 3 milliónir krónur. Stórur partur fer til útgerð. Men hesin filmurin er gjørdur í rætta andanum. Fólkini hava arbeitt fyri brøkpart av ti løn, ið tey annars áttu at fingið, segði Dánjal Høj- gaard og takkaði dugnaligu fólkunum aftanfyri. td ljóðmanninum Jón McBirn Stamen ev og framleiðslu gav re, tonierKarnum Stant h UK Í stjóranum Per Zacharias- sen, sum hvør 1 smmum lagi hava lagt stórt atbeiði í ætl anna Grunnur til filmgerð Dánjal takkaði eisini tíggj | Men á orðini hjá Niels Malmros, ið nevndi føroy studlunum lann VISE ingar heimsins bestu statist ar. Dånjal helt ikki vera rætt at bert Malmros, íslendingar og Søren Ryge Petersen sleppa at visa Føroyar utt anlands. Hann mælti til, at seta á Stovn ein grunn, sum kan stuðla føroyskari films- gerð. Dånjal visti á okkara dugnaligu sjónvarpsfólk og vøkru myndirnar hjá Zach- anasi Hammer, ið hann helt milliónir av hyggjarum kring allan heim við gleði vildu sloppið at sæð Er flott gott? Dánjal vísti á skemtiliga og sigandi hending undir upp- tøkunum í París. Ein dagin á Monte Martre, har hópur- in av listafólki seldu sínar málningar, spyr onkur: Er hatta ikki flott?. Ingálvur svarar stillisliga: Jú, men er hatta gott Dánjal Højgaard segði seg vóna, at tað eydnaðist at vísa stóra arbeiðið, ið liggur aftanfyri, áðrenn Ing- álvur av Reyni hevur sam- vitsku at lata ein málning frá sær, ti hann vil ikki gera flottar målningar, hann vil gera góðar málningar, og at røkka hesum máli er ein hardur kampur. Dånjal ynskti fjøldini góða syning, vid von um, at tað ikki aftur gingu 12 år, til føroyskur dokument- arfilmur aftur verður vistur Flott og gott I lítlan tíma upplivdi fjøldin avrikid hjá unga filmslið- + Janus Kamban og Ingálvur av Reyni eftir filmssýningina num. Og sigast má, at tey 4 árini, arbeiðið er farið fram, er eydnast at koma fram til eitt bæði flott og gott úrslit Vit fylgja Ingálvi. Í arbeiði og í Havnargøtum. Hann et millum teir síðstu av einum doyggjandi slag. Nevniliga teir stillisligu, folkaligu og virdiligu menn, 10 lætta hattinum. kollinum, á, tå ten hitta fólk á gøtuni. Altid stundir til eitt prát Vit fylgja listamanninum úti í náttúruni. Í skiftandi árstíðum. Vit berjast saman við honum, meðan máln- ingarnir spakuliga blíva til. Og júst sum vit halda, at nú byrjar at líkjast, so tekur listamaðurin í svárari neyð so dýran til, sum tað nú ein- aferð kann lata seg gera, tá talan er um Ingálv. Og so skravar hann meginpartin av myndini burtur, málar útyvir. Aftur til botns. Við Ingálvi sum fråsøgu- manni ferðast vit í mynda- heimi hansara. Hann teknar í Saksun, meðan árstíðir skifta. Hann leitar sær í- blástur í París. Vit fylgja honum í ar- beidshølinum og á gøtuni. Koma í myndum og orðum honum nær. Filmurin er hugtakandi og vakur. Bæði so og so. Tað eru stórar náttúrulýs- ingar, landsløg, ljós, skift- andi ljós. A gøtuni hitta vit gerand- isdagin. Prát við fólk á gøt- uni. At áskoðarin so heyði hug at finna smílið fram, tá Ing- álvur á síni leið í býnum kurteisliga heilsar, lyftir kollinum á , fær at vita um sjuku hja hesum og hasum. Tad er kanska líka so nógv ein viðurkenning av tí, sum Dånjal Højgaard í rødu síni kalaði „so deiliga ósnobb- ut“. Tað var, sum andaði Á Filmsliðið saman við listamanninum, Hans Petur Hansen, Dánjal Højgaard, Jón Mc- fjøldin lættari, tá tey sóu henda mann, sum uttan hóv- asták greiðir frá, sleppur okkum inn í sína verð, har rúm er fyri øllum. Her var rúm fyri mildum látri. Her eru eingir abstrakir verju- garðar, ið seta mark millum tað gerandisliga og tað, ið ein nú einaferð ofta hevur hug at aftra seg við at tosa við ein og hvønn um. Ing- álvur er fryntligur, í hansara verð kann ein taka gerandis gekkaskortin av. Vísa sann- leikan. Filmurin „Svartur Sann- leiki“ er ikki lættur at seta orð á. Men tað greiðir lista- maðurin so Oføra væl sjålv- ur. At vit bert fylgja honum, ikki familju vinum og kenn- ingum, kann virka undarligt, men er av gjørt ein styrki. Tá 58 minuttir eru farnir, er tað, sum hava vit kent Ingålv av Reyni alt lívið. Hann slepp- ur okkum innum, uttan stórri hóvasták Ingálvur av Reyni. Leyg- arkvøldid sat hann á aft- astu rød í Norðurlanda- húsinum, tá dokumentar- filmurin um hann >Svartur Sannleiki< var vístur. Men lítillætni listamaður- in hevdi einki at smæðast fyri, tí dugnalig sjón- varpsfólk hava reist hon- um ein virðiligan varða Myndir: John Johannessen At hann nærum málar á okkum til tíðir, tå upptøku- tólið stendur beint inn á ar- beiðandi listamannin, er á- hugavert og skapar nakað serstakt. Listin er ring at seta orð á, filmurin eisini og mað- urin, ið góðtekur at verða viðfarin abstrakt. Men eftir er kenslan av, at hava verið vitni til okkurt hjartagott og ærligt, stórt. Ogreiniligt. Abstrakt. Birni, Ingálvur av Reyni, Per Zachariassen og Óli Olsen. Ovast Stamen Stantchev