fríggjadagur 19. mars 1999síða 9

Nr. 54 — 19. MARS 1999 tíðindablaðið lendskum, enskum og týsk- um máli. Victor las eisini norront og íslendskt og kunnaði seg soleiðis um tær málsligu røturnar 10 føroyskt er í ætt við. Og hann var stinn føroyskari = mállæru | hann for undir at umseta 1949 oa om Q honun 00 t hann rå. } yjt i Victc il h Tann 19. mars 1949 var ein søguligur dagur i Føroya søgu. I einari stovu her i Tórshavn vóru nakrir per- sónar savnaðir, og á bordi- num lá fyrsta Bíblian á før- oyskum — Bók Bókanna á móðurmálinum (Aps. 2.11). Skriftmål okkara er ungt í mun til onnur, og tí heyði leiðin til at fáa Orð Guds á okkara máli eisini verið long. Vit skulu her bert vísa á nakrar mílasteinar á leið- ini. A donskum kom Nyggja Testamentið fyrstu ferð út í lisið bíbliupartar á móður- málinum. 50 ár í baksýni Í dag rundar so týðing Vic fimmti M týðinein onkuntíð h T PE | vanielsens tey no VI an ngurn eingin loyna. Hetta er ikki ødrvisi enn tað sum bæt Wyclif. Tyndale og Lutl pplivdu. Men at for tro nar da ti yin nnroynd. Hon er til da 1524 og øll Biblian i 1550. A islendskum kom Nýggja Testamentið í 1540 og Bíbl- ian í 1584. Hetta íslendska >Nýja testamenti Odds Gott- skálkssonar, meta menn, er fyrsta bókin, sum er prentað á íslendskum, og sum enn er til skjals. Fyrsta glæman Í samrødu segði Christian Matras, professari, at tá í tíðini lógu føroyskt og ís- lendskt so nær hverjum øðrum málsliga, at tey broytingar vórðu framdar. Bíblian er vorðin prentað í ymiskum støddum, frá ti i- millum ungfólk vælum- tóktu lummastøddini til ser- ligu útgávuna til sjónveik. ) av góðum grundum er r í vavi. Eisini hevur bíbliugrunnurin iteivið Nýggja Testamentið innlis } á kasettubor +O OKT a NntøkK | rprentað ) r Dani- u eN kundu metast å leid sum sama målid. Og sum dømi um hetta kunnu vit hóskandi her vísa til tað kenda Jóh. 3.16. frá Odds umseting í 1540: >Því að svo elskaði Guð heiminn að hann gaf út sinn eingetinn son til þess að allir þeir á hann trúa fyrirfærust eigi, heldur að þeir hafi eilíft líf.< Og sama skriftstað soleið- is sum Victor umsetti tað eini 400 ár seinni: >Tí so elskaði Gud heim- in, at Hann gav Son Sín, hin einborna, fyri at hvor tann. ið trýr á Hann. skal ikki for- tapast. men hava ævigt liv.« Síðani tá vórðu royndir gjørdar at umseta bibliu- partar til foroyskt. so sum »Evangelium Sankta Matt- eusar< umsett av J. H. Schroter í 1823. Aðrir = royndu eisini seinni, men í 1937 hendi tað. at tvær umsetingar av Nýggja Testamenti blivu fullførdar og komu út um somu tíð. Onnur av Victor Danielsen og hin av Jákup Dahl Fyrsta umsetingin. I 1939 heyði Victor umsett lo. Fyrst estur val avrikaður, men tá varð sam bandið slitið av krígsávum. og so gjørdist einki meir. Kríggið broytti so mangt. og m.a. eisini málið nakað. og tí hendi tað, at Victor tók sær aftur um reiggj at end- urumseta alla Bíbliuna av nýggjum. Og hóast trot var á mongum verum eisini eft- ir krígslok, eydnaðist tað Jens av Reyni, gjøgnum ein vinmann í Bretlandi, at út- vega nóg mikið av india- pappíri, soleiðis at farast kundi undir prentingina av Bíbliuni í Føroyum Prentsmiðjan á Dagblað- num fór undir prentingina við maskinum og tólum, sum av fakfólki varð dómd til at miseydnast, men so varð ikki. I 1948 var bókin liðug prentað í 5000 eintøkum. Eitt bókbindarí í Edinburgh tók sær av at binda bókina inn , og tann 19. mars 1949 lógu so 20 eintøk av ti fyrstu Bibliuni á borðinum Hjástaddir vóru m.a. An- drew Sloan og Victor Dani- elsen. Victor signeraði tær flestu av bókunum, og handaði sínum hjálpar- monnum tær við stórum takksemi til Harran, sum so trúfastur hevði staðið aftan fyri verkið. Hin Føroyski Bíbliugrunnurin Innsavningin av peningi til útgávuna av Bíbliuni byrj aði tann 1. september 1939 í samkomum og millum ein staklingar Tann 28. november 1948 in, góðar 27.000 kr. um framt prentaða ulfarið Grunnurin er sjálveigandi ð tí hovuðsend máli at prenta og útge Bíbliuna ella partar av henni á foroyskum máli og øðrum málum við. stovnur d d Bíbliuumsetarar. Victor Danielsen ( 1894- 1961) hevdi frá ungum av alsk til móðurmálið og ser- stakt hegni til at lata skriv- ligu verk síni í ein lættfati- ligan og livandi málbúnað - eina skaldsliga lind, sum kemur klárt til sjóndar í av- ríkum hansara bæði í bund- num og óbundnum máli. Sum sannur evangelistur, var tað honum umrådandi, at boðskapurin bleiv fatað- ur av teim sum lósu og hoyrdu. Flestu lond um okkara leiðir hava fleiri umsetingar av Bíbliuni. Og vit eru so heppin at hava tvær. Tann seinna kom í 1961. Nýggja Testamentið. Sålmarnar, Prædikarin og Orðtokini. 0. u. ein triðing av Bíbliuni, hevur Jákup Dahl (1878- 1944) umsett, og hinar part- arnar hevur Kristian Osvald Viderø (1906-1991) latið úr hondum. Bíbliuútgávur. Fyrst í 1970-unum varð Bíblian í umseting Victors endurskoðað: men bara nakrar fáar málsligar tillag- trimum Óra | Q 1 I i i stórari skrift prentað i 2000 cintøkum I 1992 varð Nýggja Tes imentid lisið S ljóð bond. sum tað tekur góðar 20 tímar at lurta eftir Bíbliugrunnurin hevur higartil givið Bíbliuna út í umleið 44.000 eintøkum umframt ein hóp av Nýggja Testamentum. Til seinast skal viðmerkj- ast, at Bíblian nú er skrivað á teldutøkan tekst, og verður um ikki so langa tíð at fáa á fløgu saman við umsetingum á gðrum málum eisini. Í stórum takksemi yvir, at virksemið hevur eydnast so væl higartil, og at Harrin hevur kenst við verk sítt. Tórshavn tann 18. mars 1999 Hin Føroyski Bíbliugrunnurin