leygardagur 20. mars 1999síða 19

ER disse oprørere sig, et navn, der lød som kradsen af en klo« Javnaðarflokkurin varð stovnaður í 1925 og kom á ting i 1928. Alt bendir soleiðis á. at vit eru stødd í seinnu helvt av 20'u um Leikum fagurt å foldum Fyrsta kapittul sýnir pallin fram, meðan tey bæði næstu snúgva seg um brúdleypið millum Simonu úr Trymsoy og keypmannin Sylverius úr Nordvågi. Beiggi brúður ina, Josva, pyntar saman vid vinmonnum brúdleypshús ini, og í ovfarakæt fer hann it klintrast í berginum. har hann hongur millum himm al og hav. Fólk øtast og vilja Lt við. at hetta er ólíkind loxva sleppur kortini snikk yVd SICDpUr Ká ysur upp á slætt. men tað kki bara vokur ð hann man yvir seg. At Jos vur hug at líta deyðan inn yeum beint u lil brúdleypið hjá systrit ikki tilvild sæð i skaldskap Í bókmentaverkinum hjé Williami Heinesen er brúd eyp eitt livssymbol, ein lota, har tú kanst gloyma gerandisdagin og spenna teg út bæði so og so. Tað er somuleiðis eyðkent fyri skaldskapin, at tá ið lívið er upp á tað hægsta. so er deyðin næstur Liv og deyði verða gjøgn- um alla skaldsøguna sett upp ímóti hvørjum øðrum. og deyðin er støðugt ein 10ttandi veruleiki. Líka frå klintranini hjá Josva. um sorgarleikin við sluppini »Dumbarton«, sum gongur Þurtur, til Salomon skips- yrestur doyr. Aftrat hesum emur tann stóra plágan frá fyrru helvt av hest øldini: teringurin. Men frá fyrstu yrjan verða livssymbol sett upp ímóti týningini. og spurningurin er bara, um tey sleppa at mennast og ikki verða beitt av leið av bronglaðari sekterismu At giftarmálið hjá tí unga parinum ikki stendur mát við tað velduga brúdleypið Nr. 55 - 20. MARS 1999 ga » er ein onnur søk. Tad kemur nevniliga undan kavi, at tann stóri og sterki reiðarin í mongum er ein bløka Mamman fer við honum sum einum vøtti, og tann unga brúðurin fortelur vin- konuni, at hann ræðist alt Systkinabarn reiðaran, tann våtligi Salomon, kallaður Skipsprestur. samanber hann við eina rabarbu: >Du er frodig og fredelig og rød- musset og saftig og nyttig og hurtigt voksende. Men '< Salomon sigur kort int vandi, at tað er ikki 6- hugsandi, at skyldmaðurin kann mennast rætta vegin, men tå ið Sylverius stutt seinni, eftir at »Dumbarton« er gingin burtur, fer at halla ímóti teimum gudiligu, kall ar Salomon hann Rabarbi skør morfosan er full en alt er kortini ikki vertusar skyld. Í seinnu iv skaldsøguni við gongur Simona yvir fyri sær at hon giftist Syl rust í hevnisøku. Hon er HVATTI levin sjúkrasystir og var forelskað í einum lækna ! men hann vildi heldur hava eina aðra. Fyri at hevda seg játtar hon at giftast tí ríka Sylver iusi. Stórfingnasta brúd- leyp. sum trymsoyingar nakrantíð hava verið í, átti aldrin at havt verið hildið. og tað gerst tí heldur ikki eydnusælt sum hon gav seg til Tað seinasta,, lesarin frættir um Simonu, er har sýslumanskonan. trú Skjoldhammer, spyr Vitus, um tað passar, at Simona er upp á vegin, og at hon krev- ur hjúnaskilnað, um barnið ikki verður doypt? Sylveri us er nevniliga farin upp í jåttarasektina, har tey brúka vaksnamannadóp. Tað sigst eisini, at Simona hevur koyrt vermammuna á dyr og sett forboð fyri. at trú- boðarin kemur á gátt. Sektir og sekterius Hóast høvundinum ikki dåmar jåttarasektina og alt, sum hongur uppi vid henni, so er hann heldur ikki ovur- tíðindablað fegin um ta jånkasligu kirkj una, og hesi bæði verða fleiri ferðir sett upp ímóti hvarjum øðrum. Samsvar- andi dómi koma fyri seinni í skaldskapinum í >Den sorte Gryde« og >De for- tabte Spillemænd«. Frægari verður tað ikki, at prestur er manio-depressivur og ti- skil dregst við paranoia Prestakonan verður posi tivt lýst burturav, og sagt verður, at tað er meiri lívgan og uggi við henni enn við mongum presti: >der udgik ligesom en hjælpsomhed- ens varme fra det gode tim- elige smil i hendes øjne« Tað er tann menniskjaliga góðskan. ið hevur týdning og ikki oll lyftini um tað. sum hinumegin er. Gerand- isdagurin, almindeligheden, i er sum William Heinesen seinni nevnir tað. er tað um ráðandi. Tað tímiliga er tað avgerandi Prestakonan vísir við gerðum og hjáveru hjartagóðsku. meðan játtar- arnir tosa um lívið eftir hetta og annars gera sitt Hasta at kráma sum mest inn undi seg av tí. sum hesumegin er. Viðmerkingin hjá prest- akonuni, at heidningarnir ikki altid eru teir verstu. er nog so sigandi Ordini »ov seint« hjå prædikumonnunum hoyrast igjøgnum skaldsøguna sum eitt afturkomandi ekkó ella leiðarmotiv. Simona orkar tey ikki »Simona fik kuldegysn inger af at høre på denne vedholdende og ubarm- hjertige trusel: for sent, for sent. Hvorfor før sent? Det lød ondt og fattigt, som var denne deres frelser en lille nøjeregnende og smálig mand, der stod med uret i den ene hånd og den anden på dørvrideren. Kom sá. kom så, lad det gå lidt rask! og så klap! For sent!« Trubodarin hjá játtar- unum. Jóhannes Våg, er á ferð snimma og síðla. og niðurlagið er: kom í hesi stund, í morgin er kanska ov seint. Myndin av honum vísir lesaranum eitt illgrun- avert lyndi: „Johannes var sina Ingen Longu á ungu árum kom William Heinesen nóg millum skapandi fólk í Keypmannahavn. Her hitti hann rithøvundin Otto Gelsted, sum var 12 ár eldri. og teir báðir gjørdust vinir fyri lívið. Myndin er tíkin í 1968 mfusende mand han væsen var til daglig stilfær digt. næsten forsagt. hov edet sad lidt skævt på hans hals. de lange, rene hænder var sjældent knyttet, men legede sagtmodigt med hin anden, de blå øjne kunne være mildere end nogen man vidste ge. Men når han om aftenen stod under Sylveri us' lygte, var han ganske som forvandlet. da blev hans blik luende. hans an rabende og klagende stem me gik gennem marv og ben Lesarin sær eitt dupult menniskja. ein dagsins Di Jekyl og ein kvøldsins Mi Hyde. líkasum seinni Ank ersen í >Den sorte Gryde Hóast Jóhannes V ag spenn ir seg út og leikar í. so loðar nakað fúnað við hann. sum um rot er komið í mergin Sjálvur sigur trubodarin seg hava syndað - tað gera allit trúboðarar - men ikki syndin er, og hon er ti fjald Tá ið Vitus einastaðni hugs ar um, hvorja synd trúboð arin kann hava framt. kemur hann til. at tað má vera: >u gifte mænds synd |...} Den der kaldes selvbesmittel sen'« Hvussu vikur og vendir, so verdur Johannes Vág lýstur sum lúnskur óálítandi anden mands. om at sige hvør t Gud og mammon Sylverius hellir meira og meira til játtarafólkið ein sunnudagin koma afiskarnir hjá Stórfjarð jatlarunum á Vitja Disse frimenishedsfolt var alt andet end hær : SP z seta tad na } tøsa 8 i i ma er at forvinna penine í hesum ívinum. Undir -steðginum 1 fen v gestunum ir Klein. Hann hev áður lisið I ] um tekniksins undur ur hann ge inn í sólini Har sær hann ein kross. og } hesin sålkrøssur verður honum eitt tekin um, at hann skal umvenda seg Og siden havde han lagt alle bøger til side undtager en: Den lige Skrift til det 1 erds i var hø og k tjener til at Hugsar gs merstaranum minnir stór Hga um tað eit emmi har kaliffurin O Su erundeeving fyri at bre vínið í Alexandria b fram: |. Um tað stendur tað sama í bókunum sum í K anini, eru tær til onga nyttu 2. Um tað stendur eitthvort sum víkur frá Koranini. ert tær skaðiligar des kemur fyri við borð haldið heima hjá Sylveri Ja, Geore Brandes saed vk S 5 øjne M: í Ond