mikudagur 24. mars 1999síða 4

4 tíðindablaðið Nr. 57 — 24. MARS 1999 Formaðurin í Búskaparráðnum mælir til varsemi í lønarkrøvunum: Lønarhækkingin má helst ikki verða meiri enn 2-3% Ve rða lonar- hækkingarnar ov stórar. fer tað at gera kappingar- førid verri. Hin- vegin er okkara kappingarføri X . j sf11/14) 1897: 0 81 AMMAO SCIMUSTU yACI Í acrenn } í På ( í FUF ( GO VÁ 1) < St AC! } elti 518 tr FOT- SKAParráðnum, Bjarni Olsen Ax! B SEN 3 3 K S knaðu SKUUM á U DEY - arbeiðs- ejast ofta Bj . formaðurin i Buskap m, mælir til varsemi í lønarsamråding- unum ímillum Starvs- nannafelagið og Fíggjar- málastýrið Sáttmálasamráðingarnar ímillum Starvsmannafelag- ið og Fíggjarmálastýrið hava staðið í botni í fleiri dagar og í gjáramorgunin røktist onki fyri eini loysn. Tað skilst. at tað er rætti- liga stórur munur ímillum tað, sum Starvsmannafel- agið vil góðtaka, og tað. sum fíggjarmálastýrið vil ganga við til Tað er serliga lønarspurn- ingurin, sum skilir partar- nar Vit hava spurt Bjarni Ol- sen, formann í Búskapar- ráðnum., hvat hann heldur um lønarspurningin útfrá einum samfelags búskapar- ligum sjónarmiði. Mælir til varsemi BjarniOlsen sigur, at tað, sum hendir á almenna ar- beiðsmarknaðinum nú, hev- ur eisini týdning fyri tað, sum fer at henda á privata arbeiðsmarknaðinum, tá ið samráðingar verða ímillum x Eg haldi at tað hevur stóran týdning, at vera afturhaldandi í lønarkrøvunum, so at vit fáa fóta okkum ordiliga, nú tað er farið at ganga rætta vegin. Í løndunum rund- anum okkum verður mett, at lønarvøksturin verður 2-3% um árið, og tað er eitt sera Ndningarmikid tal, at halda seg til Hækka lønirnar i Foroyum meiri, versnar okkara kappingarførid og tað er ikki gott fyri samfelagsbúskapin, sigur Bjarni Olsen, formaður í Búskaparráðnum. arbeiðsgevararnir og tey feløgini um ein mánaða. — Tí tað vísir seg ofta, at tann privati arbeiðsmarkn- aðurin og tann almenni ar- beiðsmarknaðurin fylgjast ofta. — Tvs, at tær lønarhækk- ingar, sum samrådingarnar á almenna arbeiðsmarknað- inum føra til, fara at verða brúktar sum barometur í samráðingunum, sum verða á á privata arbeiðsmarknað- inum, um ein mánaða. — Og á tí privata arbeiðs- marknaðinum er tað neyð- ugt at hugsa um tær vinnur, har vit kappast við vinnur í øðrum londum -Í hesum samráðingun- um ímillum Starvsmanna- felagið og Fíggjarmálastýr- ið er tað sostatt eisini neyð- ugt at hugsa um kapping- arførid hjá føroyska vinnu- livinum sum heild, sigur formaðurin í Búskaparráðn- um. Tí mælir Bjarni Olsen til at vísa afturhald í lønar- krøvunum. Hann sigur, at tå ið vit tosa um kappingarvinnur í Føroyum, er tað fyrst og fremst Flakavirkini, sum renna okkum til hugs. — Og í tí sambandinum er tað neyðugt at hyggja at gongdini í lønarlagnum í londunum rundanum okk- um. — Og eg vildi hildið, at lønarvøksturin í løndunum rundanum okkum, skuldi eisini verið loftið fyri, hvussu stóran lønarvøkstur, vit skulu hava í Føroyum. Bjarni Olsen sigur, at í útlondum verður mett, at lønarvøksturin fer at verða 2-3% um árið. —Tvs, at verður lønar- vøksturin í Føroyum meiri enn í útlondum, versnar okkara kappingarføri. Og tå id hann tosar um lønarvøkstur, er alt vid, bædi tann beinleidis vøkst- urin í såttmålalønini, men eisini tær óbeinleiðis, fjaldu hækkingarnar, sum liggja i nýggjum lønarskipanum, umflokkingum 0.s.fr. Formaðurin í Búskapar- ráðnum sigur, at sálvandi eru eisini onnur viðurskifti, sum gera seg galdandi. — Tí tað er ikki bara lønar- lagið, sum er avgerandi fyri kappingarførid. — Framleidslumegin hev- ur eisini stóran tydning, tvs, hvussu nógv hver eind kost- ar at framleiða. — Tað er eisini eitt sindur ymiskt frá vinnu til vinnu. — Tí er tað kanska nakað kantut at áseta eitt loft uppá 2-3%. — Men tað er kortini eitt sera týdningarmikið tal at hava í huganum í lønarsam- ráðingunum, tí tað er ein sera hent leiðbeining at hava, sigur formaðurin í Búskaparráðnum. Kappingarførid versnar Bjarni Olsen sigur, at verður lønarvøksturin í Føroyum meiri enn hesi 2-3 prosent- ini, fer okkara kappingar- førid mótvegis útheiminum at versna samsvarandi, uttan so, at framleiðslumegin veksur og vigar upp ímóti lønarvøkstrinum Man hann ivast i, um tað er væntandi, at vit okkara framleiðslumegi fer at okj- ast afturimoti framleiðslu- megini í øðrum løndum. Formaðurin í Búskapar- ráðnum sigur, at hesi sein astu árini er kappingarforið hjá vinnulivinum í Foroyum batnað Men tað kemur nettupp av, at lonarlagið i Førovum hevur staðið í stað seinastu arm, samstundis sum tad er hækkað í løndunum rund anum okkum Hann leggur dent á, at enn er kappingarførid rættiliga veikt T.d. hava vit næstan onga aðra vinnu. enn fiski- vinnu í Førovum. Ein orsøk til tað er júst tann. at kappingarførid er so vånaligt, at tær kasta onki av sær Skulu vit ti gera okkum vonir um at menna aðrar vinnur í Førovum, er tað eisini neyðugt at bóta um kappingarforið. Tí er tað neyðugt at halda fast um gongdina. sum hevur verið hesi sein astu árini. (vs, at lønarvøkst- urin í Feroyum verður minni enn lønarvøksturin í útløndum. Vit hava givið okkara kappingarførid alt ov lítlan ans higartil. Og skulu vit gera okk- um vónir um at menna aðrar vinnur enn fiskivinnuna, er tað neyðugt at hugsa nógv meiri um kappingarførid, enn vit hava gjørt. — Flakavirkini eru at kalla einasta vinna, vit hava, sum kappast ímóti vinnulívinum í øðrum londum. — Tað er tó ongin loyna, at tey hava havt tað ómeta- liga trupult. — Men tað, at lønirnar hava staðið í stað og at kappingarførid tískil er batnað, er kanska júst ein gund til, at okkara flaka- virki nú eru farin at standa seg betri í kappingini og eru farin at kasta nakað av sær, sigur Bjarni Olsen. Hann leggur afturat, at hann heldur ikki, at lønirnar skulu haldast niðri, bara fyri at halda tær niðri. — Men eg haldi, at tað hevur ómetaliga stóran tydning, at vit tálma lønar- vøkstrinum, so at vit fáa fóta okkum ordiliga, nú tað er farið at ganga rætta veg- in. — Og ein neyðugur partur í hesum vinnupolitikkinum er, at verða lønirnar hækk- aðar, skal tað verða rúmd fyri tí í mun til lønarlagid og hjá kappingarneytan, og tað skal eisini verða rúmd innanfyri ein vøkstur í okk- ara framleiðslumegi mót- vegis okkara kappingar- neyta og okkara dugnaskapi annars. Hvat hendir so, um lønar- úreiðslurnar hjá landinum hækka 10%, fyri at nevna eitt tal? Ert tú samdir við fíggjar- málaráðharranum í, at tað kann koma at elva tii upp sagnir seinni, um inntøk- urnar hjá landskassanum minka aftur. Pað er ikki vist tað hev ur nakran beinleiðis vansa. Førir ein lønarhækking uppå 10% ul limirnar i Starvsmannafelagnum við sær, at lønarvøksturin í sam- felagnum sum heild verður tann sami. veksur skatta- grundarlagið eisini tilsvar andi. og so ér tað ikki vist. at landskassin missir nakað serligt Men tað hevur ringa á virkan á samfelagsbúskapin sum heild útfrá tí. eg havi sagt um Kappingartorið Men tað er kortini ein lønarhækk vansi við eimi meg Bjarno Olsen sigur. at hann er samdur i, at Lands- kassin hevur tað gott í løt- uni Men tað er mest ti, at fiskiskapurin hevur verið góður og prísirnir etsini Og tað kann so skjótt aftur Í veruleikanum skal tað lítið ul, áðrenn landskassin missir fleiri hundrað milli- ON Og so kemur Landsstýr ið í eina stóðu. har tað skal gera av, um skattirnir skulu hækka fyri at varðverta almenna tænastustøðið. ella um tænastustóðið skal lækka. og so mugu antin fólk sigast upp. ella tað skal sparast í almennu útreiðsl- unum aðrar vegir. Bjarni Olsen sigur at veruleikin er jú at føroy- ingar forvinna ikki meiri enn vit framleiða fyri. - Og so er tað fullkomi- liga líka mikið. hvussu langt upp. vit skrúva lønirnar. - Tað ber ikki til bara at skrúva lønirnar upp og so varðveita framleiðsluna. — Tað, sum lónin verður skrúva upp, missa vit í aðrar mátar. Eitt, sum Starvsmannafel- agið førir fram, er, at tey hava víst samfelagsinnið við at fara 8% niður i løn í kreppuæárunum. Og tey halda, at tað er ikki annað enn rímiligt, at tey fáa tað aftur nú? — Ja, men tað er fortíð. — Og samfelagsbúskapar- liga hongur tað ikki saman, at tað nú skulu hava tað aft- ur, sum tey hava mist í for- tíðini. — Nú er tað framtíðina, sum vit skulu byggja á. Tað er framtíðin tað snýr seg um. — Og tað eru framtíðarút- litini, sum mugu vera út- gangsstødid í tí, sum verður gjørt nú, sigur Bjarni Olsen. Vit fingu tíverri ikki fatur á formanninum í Starvs- mannafelagnum, áðrenn blaðið fór til prentingar. Vit vóna tó at fáa eina viðmerk- ing frá Gunnleivi Dalsgarð til blaðið í morgin. broytast