hósdagur 25. mars 1999síða 11

Nr. 58 — 25. MARS 1999 tíðindablaðið 0 Koyrilærarnir vilja hava grulvigarð og hålkubreyt Men innan ferðslutrygdin kann bøtast um, må lógin fyrst broytast HELENA DEBES HØJGAARD Koyrilærarar i Føroyum hava í nógv år ynskt sær eina hálkubreyt ella ein so- nevndan grulvugarð at nýta í frálæruni. Ein tlíkur grulvigarður, meta teir, er við til at økja um ferðslu- trygdina. Í hesum samband- inum hevði Koyrilærarafel- agið herfyri ein danskan koyrilærara í Føroyum, sum helt ein fyrilestur, um hvussu ein tílíkur grulvi- garður best verður gjørdur og nýttur. Danin helt eisini ein fyrilestur fyri Landsstýr- inum, ið skal fíggja ein møguligan grulvugarð. Ein grulvugarður er í ver- uleikanum ikki annað enn eitt øki, har komandi bil- førarar, við hjálp av keylum HELENA DEBES HØJGAARD Influnzan ella beinkrim, sum tað nevnist á føroysk- um, hevur nú herjað á í út- við tríggjar mánaðir, og bæði vaksin sum børn hava ligið sjúk. Fyrstu tilburðirnir av hes- um slagnum av beinkrímið sóu læknarnir longu seinast í desember mánaði. Vanligt er at beinkrím ferðast mill- um fólk í mánunum januar, feburar, og nakað inn í mars, men sum vit nærkast apríl, vitja beinkrímssmittað fólk enn læknan. Vanlig sjukueydkennuni fyri beinkrím eru pína í høvdi og kroppi, og so feb ur, men í år hevur hálsilska eisini verið eitt sjúkueyð- kenni. Tað finst í dag eingin heil og ødrum tólum, læra at stýra bilinum. Samstundis er økid asfalterað soleiðis, at møguleiki er fyri at skapa hálkulíknandi viðurskifti. Hetta verður gjørt á tann hátt, at økid hellur nakað, og so verður vatn koyrt á breytina, so at bilurin í ver- uleikanum fer í vatnglíðing. I Tórshavn høvdu nakrir koyrilærarar, eitt minni gki á Sundi, ið teir nýttu sum grulvigarð, men hálkubreyt, hava vit ikki havt í Føroyum áður. Í sínum fyrilestri, greiddi danski koyrilærarin m. a. frá, at hóast talið á bilum á donskum vegum er økt við 40% seinastu árini, so er ferðsluvannlukkutalið minka við 30%, og í hesum - sambandinum meinti hann, at frálæra á hálkubreyt ivágur ímóti beinkrími, tí talan er um eina virussjúku, og ikki um brúnasjúku, sum kann lekjast við antibiotika. Tað einasta læknarnir kunnu beta um eru sjúku- eyðkennini, eitt nú við evn- um í minka um pínuna, og sum kunnu sláa feburin nið- ur, um hann gerst ov høgur. Hetta merkir tó ikki, at tólk skulu halda sær frá at fara til læknan. Serstakliga í ár har eitt sjúkueyðkenni er hálsilska, er tað týdning- armikið at fólk, sum ivast í síni sjúku, fara til læknan og fáa staðfest hvat teimum bagir. Hálsilska og høvud- pína kunnu neynliga verða sjúkueyðkenni, fyri aðrar sjúkur enn beinkrím. Eitt nú brunasjúkur, ið kunnu við- gerast við brunatýnara (ant- ibiotika). heyði tydning. I Danmark er tað lógar- krav, at øll tey sum taka koyrikort skulu koyra sínar fyrstu 7 tímar í einum grulv- igarði. Eftir fundin og fyrilestur- in, sum Koyrilærarafelagið hevði við Lansstýrið, fekk Koyrilærarafelagið til upp- gávu at kanna kostnaðin av einari tílíkari koyribreyt, og hvar hon meguliga skal liggja. Síðani skal Landsstýrið avgera um ein lógarbroyt- ing skal gerast, soleiðis at tað eisini í Føroyum verður kravt, at øll, sum taka koyr- ikort, fyrst skulu royna seg í einum grulvigarði. Koyri- lærarafelagið sigur, at eing- in grulvigarður ella hálku- breyt verður gjørd fyrr enn tað verður eitt lógarkrav. Koppseting einasti meguleiki Beinkrímið í ár hevur verið serstakliga drúgvt, og tey, sum eru vorðin sjúk, hava flestu ligið í minst eina viku, men eisini upp í tvær og tríggjar vikur. Beinkrím er í flestu fórum vandaleyst og gongur yvur við tíðini, men tað kann eis- ini vera vandamikið. Í Dan- mark doyggja hvort á uml. 2000 fólk av beinkrími. Serum Instituttet í Dan- mark mælir til, at folk, 10 eru eldri enn 60 år koppseta seg ímóti beinkrími. Kopp- setingin má gerast av nýggj- um á hverjum ári, tí bein- krímsvirusið er ymiskt hvert ár. A Serum Institutt inum fyrireika tey seg so- leiðis, at tey hvert ár gera eina koppseting útfrá tí vir- usinum. sum tey vanta sær Í seinastu viku hevdi koyrilærarin fyrilestur fyri teimum og fyri Landsstýr- inum um hví ein tílík koyribroyt hevur tødning í koyrifrálæruni, og um hvussu Grulvigarðinum er eitt øki har teir komandi bil- føraranir skulu læra at stýra einum bili áðrenn teir fara út í ferðsluna við skúlabili- num. Í Danmark er lógar- krav at øll sum taka koyri- kort skulu koyra í 7 tímar í grulvigarði og á hålkubreyt innan tey sleppa at royna seg í vanligu ferðsluni. Væntandi fáa tey, sum skulu taka koyrikort í Før- oyum um ikki alt ov langa tíð eina hálkubreyt og ein sonevndan grulvugarð Ætlanir um at gera eina, til tey sum skulu taka koyr- ikort . herjar á komandi vetur. Men koppsetingin má gerast um heysti, og tað er ov seint at koppseta seg ímóti tí bein- kríminum, sum gongur nú. Beinkrím er í flestu forum vandaleyst og gongur yvur við tíðini, men tað kann eisini vera vandamikið. Í Danmark doyggja hvort á uml. 2000 fólk av beinkrími savnsmynd Drúgvt beinkrim herjar Verkfallið rak- ar gistingar- húsini ymiskt Gå HELENA DEBES HØJGAARD Oregluliga ferðasam- bandið, ið stends av verk- fallinum, hevur eina týð- uliga ávikan á gistingar- húsini. Men ikki einans negativa ávirkan. Vesturi á Hotel Vágum kunnu tey boða frá eini øking av vitjandi. Orsøk- in til tess er stóra óvissan um ferðasambandið mill- im oyggjarnar og til flog- vøllin. Fyri at verða vis í at sleppa við flúgvaru- num, velja tey ferdandi at koma til Vágarnar ein dag innan tey skulu flúgva, og gista tá nøkur á Hotellinum. Men meðan verkfallið gaganar Hotel Vágum, so er stødan ein onnur í Havnini, og Hotel Hafnia kann einans siga frá 6- hepnum avleiðingunum av verkfallinum. Hotel Hafnia hevur alt- íð tap, tå ið verkfall er, og tess longri verkfallið varar, verri gerst stødan á gistingarhúsinum. Hvønn dag ringja fólk fyri at avlýsa ella útseta gistingar og aðrar avtalur á hotellinum. Higartil eru út við 70 bíleggingar av sengrum antin útsettar ella avlystar. Omanå hes- um koma bíleggingar av fundar- og skeidhølum, sum í byrjanin av verk- fallinum gjarna fyrst verða útsettar, men sum síðani, um verkfallið heldur áfram, verða av- lýstar. Trupulleikin er eisini, at allar bíleggingar, sum verða útsettar, skulu rúm- ast aðrastaðini í álman- akkanum, og tá kann tað henda, at einki pláss er fyri hesum bíleggingu- num. Johan Restorff stjóri á Hotel Hafnia greiður frá, at seinast verkfall var, fór ein heilur mánaður av vitjandi fyri skeyti á hot- ellinum.