leygardagur 8. mai 1999síða 17

endar við at skriva, at tá fundurin var lokin, fór hvor fróður og væl hýrdur heim til sín, syngjandi so, at tað gelti í homrum og skorum. Joansøkudag sama árið varð skipað fyri fólkafundi í Mannafellsdali. Vit síggja her, at stadurin, valdur verður at halda fólkafund í, er søguligt stað. Tað var í Mannafels dali, at fyrsta og einasta »borgarakriggj« í Foroy um gekk fyri seg. Søgnin sigur, at fólkið gjørdi upp reistur mótvegis yvir vøldini og høga skatta trýsunum, orsakað av dýru kirkjuni, ið var bygd i Kirkjubø síðst í 1200 talinum. Ironiskt nokk et hetta stríð um Kirkjubo múrin ikki av enn, og et tað møguliga eitt tekin um ta spjaðing í fólkinum. sum foroyingafelagið umrødur. Tað spjaðing. sum føroyingateløg vildu venda til samanhald. men sum ringt var at fáa bugt við. og hendan spjaðing gjørsini enda á føroyinga felagnum, sum felagsskapi um aldarmótið. Hugburð in, 10 skaptur varð, blóma ti í mongum alabogalitum. enn tann dag í dag Lat meg líka leggja aftrat, at tá fundurin í Mannafellsdali endaði. slóu fólk ring og dansaðu føroyskan dans 4. juli 1895 stendur skrivað um folkafund, sum hevur verið í Nólsoy Skrivað stendur soleiðis í Foringatíðindi: >KI. 8 um morgunin legði fyrsti bát- urin inn á Nólsoyarvík. og vóru tá fundurin varð settur kl. 2, ivaleyst komn- ir 25 båtar til oynna. Flest- ur bátar vóru úr Havn. Tó var eisini fólk komið úr Norðoyggjum. Sandoy og úr fleiri bygdum í Suður- streymoyar prestagjaldi. A »Stongini« samladist mannamúgvan. umleið 500 í tali«. Meira verður ikki sagt um fólkafundirnir í søgu- ligum hopi, uttan at teir vóru mangir og kring alt landið í 1890-unum, har Nr. 86 — 8. MAI 1999 hundratals av fólki frá nær og fjar savnaðust saman vár- og summardagar úti í okkara einastandandi vøkru náttúru, har tey umrøddu teir samfelags- spurningar, sum vóru av størsta týdningi um aldar- skiftið. Tey litu tá inn í 20. øld. okkara old. sum vit oll hava livað í. Fólkafundarfólkið gjørdi sær sínar tankar um. hvørji mál vóru av størsta tydningi, tå tey skuldu inn í eina nýggja øld. Boð skapurin frá fólkafundstíð ini, tí kveikjandi ættarlið num um síðsta aldarmóti var at varðveita tann for oyska samleikan (Identi tetin). tvs. málið og gamla siðvenju og halda sum fólk Mangt er broytt hesi 100 árini millum fólkafundir nir, tann ið tjóðskapar rørslan skipaði fyri. og hendan fólkafundin. Bólt afelagið Royn skipar fyri í dag. Um vit hyggja at samskiftinum mannamill um. so vóru fólkafundirnir ta eitt av teimum fáu høv unum, fólk høvdu fyri at savnast alment og sam skifta um tað. ið lá teim- um á hjarta. Tey ferðaðust langvegis. fyri at uppliva folkafundirnir, gingu yvir fjøll og róðu millum oyggjarnar. Mangt er broytt. Í dag rør ungdóm- urin út á nótina/ Internetið á fólkafund, og fundast kann um allan heim um alt, uttan at neyðugt er at flyta seg av fetinum. >On- Line< samfelagið. verður framtíðar >teldu<-samfel- agið nevnt. Gandaorðið fyri framburð sum heild í heiminum í dag og í Før- oyum. Ja, enntá fyri »bygdamenning«, er økt innlit í Telduheimin, ið sanniliga er ein heimur fyri seg. Eg haldi, at vit taka ímóti øllum hesum nýggja við víðopnum ørmum og fullkomuliga atfinningarleyst. Hetta er størsta broyting, framtíðin bjóðar okkum sum menn- iskju og samfelag í dag, og Vit eiga at vera varug við, hvat kensluleysi Teld- »aman tidindablad Katrin Holm, hvalbiarkona uheimurin, tann so nóg menta tøknifrødin, ger við okkum sosialt, mentanar liga, búskaparliga og reint menniskjaliga, bæði sálar iga og likamliga Fyri umleið 300 árum síðani sló idnadarkollvelt ingin ígjøgnum í Ong- andi. og 100 ár seinni evdi hon breitt seg til meginpartin av Vestureu ropa. Ja, til oll tey lond. sum í dag teljast millum eimsins ríkastu. Idnadar- kollveltingin hevði við sær, at maskinur komu í staðin fyri menniskjaligt. kropsligt arbeiði. Maskin- urnar førdu til veldugan framburð í framleiðslu og til broytingar á øllum samfelagsligum økjum. Elsini førdi idnadarkoll- veltingin til velduga pen- ingasavnan hjá teimum, ið áttu tåtidar tøknufrødiliga gjøgnumbrotid, nevniliga framleiðslutólini, sam stundis sum fjøldin av fólki einki átti og »av- fr í útlegd, setti bygdarstevnuna í Hvalba 1. mai markaðist< til bert at hava hendurnar at líta á, fyri at yvirliva. Hesi fingu í 1848 felagshugtakið arir«, og funnu soleiðis útav sínari samfelags stóðu. og hvussu tey kundu vinna sær fleiri rættindir sum samfelags borgarar. Enn er tó valla komið á mål, tí timalønti arbeiðarin hevur enn tann dag í dag, ikki nóg góða menniskjaverduga trygg- ing, um hendurnar ella arbeidsmøguleikarnar svikja. Spurningurin i dag, I. mai, ið er lýstur til al óða arbeidaradag, er. hvat hendir við okkum. sum arbeiðandi menniskj um, nú maskinurnar ikki longur einans erstatta okkum kropsliga, sum arbeiðskraft, men eisini okkara hugsunarhátt sum menniskju. Hugsunarhátt- urin, sum skal innrættast, skipast av nyggjum eftir heilanum hjå Bill Gates og company Spurningurin kann eisini setast, hvørjar eru tær nyggju stættirnar i okkara nýggja telduheimi. og hvussu kunnu vit í eini komandi framtíð tryggja okkum ímóti órættvísi, sum t.d. at peningamongd- in í samfelagnum og heimssamfelagnum mið- savnast, soleiðis at tey fáu ikki fáa alt ov stórt vald. soleiðis at okkara fólka- ræði, sum er okkum so dyrabart, spælir fallit. Ti, sum øllum kunnugt, er peningur vald, eins og hann altíð hevur verið >arbeið Serstakliga tey yngru høvdu fragd av at royna seg i rodeoriding å ravmagnstarvinum gjógnum alla heimsins Ssøgu Eg fari at enda hesar teldueygleiðingar við at vísa á, hvat ein Nesmaður segði um tað. at telduinnlit skuldi vera so livsneydugt fyri alt í dag. Hann meinti at so leingi man ikki kundu reka í Lítlu Dímun við telduni, so kundi hon ikki verða so alneyðug Fyri aftur at venda til, at í dag er 1. mai, so má viðmerkjast. nú høvi er. at undarligt er, hvussu sam ráðingarnar fara fram Samráðingarnar á arbeiðs marknaðinum í løtuni vísa í ollum fórum á. at øll fáa líka lítið ella líka nógv. óansæð. hvussu lítið ella nógv tey hava framm anundan, og óansæð real lønina. Gandaorðið hjá landsstýrinum og arbeiðs 17 forfedrar í Hvalb: um Kost-benefit åstødina. tå teir veltu og vallaðu vakra bein. ið her er. neyvan sóu teir >meist- araverkið< sjálvir. men teir arbeiddu uttan at hugsa um bert seg sjálvan Teir gjørdu tal var, eisini fyri komandi ættarlið. Neyvan vóru bergholini komin. um kost-benefit åstødin hexði verið í hásæti tá. Hval ið neyðugt