mikudagur 19. mai 1999síða 11

; Nr. 92 — 19. MAI 1999 Johan Mortensen er 1; bretski konsulin i hesi øldini og hann sær stórar møguleikar fyri samvinnu millum londini í kjalarvórrinum av marknaavtaluni Jan Miiller Johan Mortensen hevur virkað sum bretskur konsul í Føroyum seinastu tól árini. Hann dylur ikki fyri, at marknasemjan er ein stór- ur dagur og kanska tann størsta einstaka hendingini tsinni i vidurskiftunum millum Føroyar og Bretland øll hesi årini. Sum —føroyingur og bretskur konsul hevur Johan Mortensen verið noyddur til at halda tunguna mitt í munninum, tá tað galt marknamálið. Tí hóast hann tíðindablaðið Føroyar Bretland Føroyar vorðnar stórri og ríkari Fyri bretar eru Førovar nakað serligt, nakað eksklusivt. Teir síggja fram til eina økta samvinnu við grannan fyri norðan, og vid marknaavtaluni verður sett hol á eitt spildurnýtt kapittul í samstarvinum millum smátjóðina Førovar og stórtjóðina Bretland sigur Johan Mortensen, sum hevur verið bretskur konsul í 12 ár. Hann fegnast um at kunna røkja hetta álitisstarvið júst um somu tíð sum marknaavtalan kemur uppá pláss } ) hoð k k () rkid i } N Á Q 1 | i Í | isint kant Id: 5100 Fy ti Íyrstu TØrovsku útbróðineini Pað sum kanska er enn meira spenn andi í kjalarvørrinum á hesi avtalu, er, at ungir foroying ar nú kanska fara at gera meira við at útbúgva seg í Bretlandi m.a. til at kunna arbeiða í eini vinnu. sum verður at fara fram á marki num millum bæði londini Johan Mortensen vónar. at menn nú taka seg saman og skipa sjóvegis samband millum Føroyar og Aber deen. -Tað var eitt ómeta liga stórt afturstig. tá henda sigling varð nidurløgd í síni tíð. Tað er frálíkt vid flúgv ing, men vit kunnu ikki vera skipasambandið fyriuttan Bretski konsulin heldur tað vera hugaligt, at markið er komið uppá pláss, soleið- is at agg ikki skal kunna seta split millum bæði londini. Segan vísir tað - Hyggja vit eftir útvikling- inum millum Føroyar og B- retland gjøgnum øldirnar. so kann man siga, at flestu | Í 44 m DI INGTOIKI ) ugvum e Net SÆS aftur í ollum låniordunun føroyska málinum frå Bret landi Johan Mortensen vísir annars til sambandið vit hava havt'vid Ongland og bretar, eitt nú Vágsbotns- handilin. har ein manbúgvi var oddamaðurin. Síðani er tað tíðin. tá skotar og het lendingar fiskadu við Før ovar. Og stóra hendingin í 1864. tá Pløjen fer til Het- ands og kemur aftur við ínuni og pinnagrevinum og 1Vussu stóran tydning hetta evur havt. Og síðani i 1890-unnum, har Trappu »rødurnir keypa fyrstu skip- ini, og tå Føroyar fara frå andbúnaðarsamfelag og inn i eitt idnadarsamfelag Tað var ein øgilig broyting. sum hendi tå. Og so hevur tú annað heimskriggj, tå bretar hersettu oyggjarnar. Tá vórðu Føroyar fullkom- iliga broyttar og grundar- lagið varð lagt undir teim- um Føroyum, sum vit hava í dag. Atli Dam fyrrverandi løgmaður og ein av heitastu talsmonnunum fyri at fåa fyrst føroysku undirgrundina á foroyskar rendur og síðani ein midlinjumark til Bretlands er fegin um nýggju avtaluna Her skála hann og Schluter fyri avtaluni ið. nakað. sum ikki bara væl. men sum ei hevði við sær stórar brovt ingar í føroyska samfelag num Johan Mortensen nevnir eisini flakavirkini í Foroy um sum vórðu ein beinleið is avleiðing av stríðnum við Bretland um fiskimarkið Og so ikki at gloyma ta sannroynd. at Bretland í langt langt tað størsta keyparalandið av føroyskum verum Umframt hesar stóru lendingar vísir Johan Mort- ensen eisini á oll tey tingini frá gerandisdegnum, sum 1ava sín uppruna úr Bret- andi, frá Beatles til Spice Girls og Manchester United fyri bert at taka nakað, sum evur verið nógv uppi í tíð- ini - London er høvudsstad- urin í heiminum. og Bret- land sum mentanartjóð tel- ist millum tær fremstu, og sum vit kunnu hava stórar fyrimunir at arbeiða saman við Johan Mortensen vil ikki. at hetta skal skiljast sum at vit skulu hava minni sam band við Danmark. Tvert- urimoti eiga vit at varðveita og menna samvinnuna tann vegin eisini Eg vil tó meta. at okkara nærstøda ul Bretland kanska við skipasambandi og stórri utbugvingarligum og handilsligum samstarvi. og harvið ávirkan frá Bret landi bæði fíggjarliga og mentanarliga, kann gerast stórri enn frá øðrum lond um. Men tað merkir ikki, at vit skulu tveita okkum í hendurnar á einum landi Hinvegin eiga vit at gera okkum greitt. at Bretland er eisini ein partur av okkara norðurlendska arvi Eg vil siga tað soleiðis. at eitt stórri samarbeiði við Bretland fer at gera Føroyar ríkari, og bara avtalan um markið hevur gjørt Føroyar stórri. Hetta er tí ein stórur Marknasteinur á frameftir Johan Mortensen visit dag er so vegnum at vit kanska longu år 2000 kunnu gera avtalur um olju H I tað að kann se beiði ið et t % SL n Bretland Sjalvur heldur I eis in t Bretland hevur dugað væl við sínum h lu Hetta sæst ikki minst av samarbeið sum er í Com monweaitn Nu veit e ikki, hvussu framtíðar rákið verður fyri Føroyum, mé eg trugvi ersimi. at vit kunnu læra nógv av Bretlandi Johan Mortensen heldur elsini, at bretar sjálvir vilja hava góð viðurskifti við Føroyar, sum teir síggja sum ein týðandi granna Føroyar eru nakað fyri seg, og eisini bretar síggja tað sum nakað eksklusivt at koma henda vegin. Johan Mortensen heldur sjálvur. at føroyingar hava eitt veldugt goodwill í Bretlandi Johan Mortensen heldur. at vit eiga ikki at gloyma ta stóra moralska dirvið hjá Bretlandi. Tað var tann ein asta tjóðin. sum í fyrstani tordi at standa upp móti Hitler. og sum eisini í dag torir at tala motu orætti hvar í verðini hann er eitt nú í Jugoslavia I hesum tidum er kanska eisini vert at t tað útrúliga bragdið. fø . gjørdt te g num alt semi kr109 sigldu við feskum fiski t Bretlands. og kostnað urin var rædulig Vit minnast eisini, at Churchill skal hava sagt. at hetta skuldi verð oloymt førovingum. Johar Mortensen Sigur bretar Nú fara ES e nyggja old. st ot | ikki tað } es anda. at føroving o C ir far ls Ar 190 i S bretski konsulin se Fc oyum. Johan M sen € tann 17. konsulin í Fo í hesi øldi i kons