mikudagur 19. mai 1999síða 12

tíðindablaðið Nr. 92 — 19. MAI 1999 a hjá Føroyar Bretland Nú fer gongd at koma Oll vinnan hevur ligið og bíðað efttir hesum degnum. bretar um markið er av, er tað neyðugt at gongd kemur á, sigur Jan Mortensen AK! BERTHOLDSEN c 1 CSIÍSL 0. Me so } Mortens skr h milium e B G er 3 K VSRI + KK c )S , hiðað K 3 TP t g U KK Kdð t rki eru ISO góð onnur eru um og tie Im nogvir Nu avtalan er fingin undir al MENNA VInNnultvi eppið at verða tað Somuleiðis eru tað eis einstaklingar sum fyrireika seg til olju- vinnuna m.a. við at búgva seg ut til ymisk størv í olju- und, ut, kunnu ) munandi »KKUM FÆTI í standa vit á einum vit brúka hetta sigur Jan Mortensen vinnuni Hvonn beinleiðis týdning vtalan við bretar fær fyri Sanstarvið millum Føroyar og Bretland, veit hann ikki rættiliga Men nú stríðið a foroysku vinnuni við Føroyskt vinnuliv fer helst at finna sinar sam- starvsfelagar, har tað er lætt ast at fáa samstarv, antin tað so verður í Bretlandi ella í Noregi Men helst verður tað báðar vegir, sigur skrivarin í Føroya Arbeiðsgevara- felag. Annars heldur hann, at ein møgulig komandi olju vinna fer at hava bæði fyri- munir og vansar við sær fyri føroyskt vinnuliv. Ein komandi oljuvinna krevur, at vit fara fram við varsemi og at vit hugsað gjølla um hvort stig, vit taka Tað er púra greitt, at vit standa á einum vegamóti nú Og bera vit okkum rætt at kunnu vit bera so í bandi. at vit fáa ment okkara vinnuliv til at verða bæði virkisfust og fjøltåttad. Hinvegin mugu vit anså gjølla eftir, at vit ikki koma í eina støðu. har oljuvinnan fer at køva alt annað vinnu- lív. Ti tað kann lættliga henda. um vit ikki ansa eftir. Jan Mortensen sigur, at í løtuni hava vit lítið og onki arbeidsloysi, í hvussu so er ikki. hvat útbúnum fólki viðvíkur. Og stíga vit ikki varliga, kann tað sama henda. sum hendi í Noregi. at oljuvinn- an drenar alla aðra vinnu fyri arbeidsmegi, tí tær klára ikki at kappast ímóti olju- vinnuni. Avleiðingin av tí var, at arbeiðsmegi fór at tróta í nógvum vinnugreinum og tað legði hart ógvuliga trýst á lonarlagið. Jan Mortensen segði. at var eitt fyribrigdi, sum nógvar vinnur í Noregi liðu undir. Hann sigur, at hetta er ein trupulleiki, sum vit eiga at taka í álvara frá fyrsta degi. Hinvegin kann oljuvinn an eisini geva t.d. fiski vinn- uni eitt søguligt høvi til at laga seg til samfelagið og tað tilfeingi, vit hava. Tað er helst semja um, at arbeiðsorkan i fiskivinn- uni er ov stór eftir tí fiski vit hava. Sostatt kann ein oljuvinna gera .yvirskots-arbeids- megin ki inn verða flutt frá fiskivinnuni, yvir i olju- vinnuna. Hann visir å, at finna vit olju, verdur talan um heilt ótrúligar upphæddir fyri eitt so lítið samfelag. Tí er tað eisini avgerandi neyðugt, at vit føra ein sera varnan fíggjarpolitikk, har oljuinn- tøkurnar ikki fara til nýtslu, men verða settar í grunnar, sum skulu koma føroyska samfelagnum tl góðar seinni. Vit mugu ikki enda aftur í åttatiårunum sigur Jan Mortensen. Øvugtur trupulleiki Annars ætlar Arbeidsgev- arafelagið sær nú av álvara at fara at arbeiða fyri at fáa eina „innkeyps-skrivstovu“ í Føroyum Tað er ein stovnur, sum heldur eyga við oljufeløg- unum og tryggjar, at før- oysk virki sleppa upp í part at bjóða allastaðni, har tey kunnu gera seg galdandi. tá ið oljufeløgini bjóða arbeiði ella bíleggja vørur og tæn- astur I Noregi løgdu teir set liga dent á uppgávur og bí- leggingar yvir eina million, men tað, sum var undir eina million, tóku teir ikki so tungt Men í Føroyum verður tað helst akkurát øvugt - Okkara uppgáva verður at mangan at liða arbeiði og bíleggingar sundur í so smá- ar eindir at eisini føroysk virki kunnu sleppa upp part. Og tað kann gott verða ein trupulleiki, tí hinvegin leggja oljufeløgini dent á at bjóða út í so stórum bitum sum gjørligt. - Men tað er ein trupul- leiki, sum vit mugu arbeiða við, sigur Jan Mortensen. Nú kemur ordlli“ dik á I heilt stóran tydning fyri føroyskt vinuliv AK! BERTHOLDSEN at avtalan ndirgrundarmarkið í ill m For: var og Bretland seta rættiliga ferð á samstarvið millum føroysk g útlendsk vinnuvirki artan Kristiansen. lenningarstjóri sigur. at vit hava bíðað eftir oljulógini. vit hava bíðað eftir. at vidurskiftini skuldi erða avgreitt. og vit hava kki minst bíðað eftir av- talunt við bretar markið. katt SKátta sperg Nú eru so tann seinasta fortreytin av tí slagnum fingin til vega fyri sam- starvið millum føroyskar og útlendskar fyritøkur Tad er sjálvandi fyrst og fremst oljuvinnuna, hann hugsar um Føroyskar og útlendsk- ar fyritøkur hava gjørt eitt stort arbeidi fyri at koma uppí oljuvinnuna, áðrenn hon er komin. Og fyrrenn útbjóðingin er fingin frá hondini, fer sjálvandi ikki tað stóra at henda løgmaður og Eyðun Elttør, oljumálaráðharri. Menningarstjórin ivast IF OS UMNemun fer at taka í . Men ferðsambandið til Skotlands er eitt veikt punkt Menningarstjørin ivast ikki i at av ion mu Føroyar og Bretland fer at fåa Men eg ivist ikki i, at tad arbeidid, sum er gjørt fyri at fáa samband og samstarv ímillum føroyskar og utlendskar fyritøkur fer at taka rættiligt dik á seg nú. Kjartan Kristiansen sigur, at hann er sannførdur um, at hetta fer at siggjast aftur á oljustevnuni í Aberdeen í heyst, har føroyingar vera við. So hóast fyritøkurnar hava verið eitt sindur aftur- haldandi av tí, at oljuprís- irnir hava verið í lægra lagi, sigur menningarstjórin. at oll útlit eru til, at tað verður ein góð, føroysk stevna í Aberdeen. — Eg vænti, at á messuni hesuferð verður tað nógv meiri beinleiðis samband og samskifti ímillum einstakar fyritøkur, enn tað hevur ver- ið. , — I 1995 brúktu vit stevn- una at gera vart vid Føroyar og til at lysa vidurskiftini her. I 1997 komu fyritøkur- nar nógv meiri upp í part. - Men eg vænti at å stevn- uni í år verða tað fyrst og fremst tær einstaku fyritøk- urnar sjålvar, sum fara at føra seg fram. Hetta er fyrsta oljustevna, sum føroyingar eru á, eftir at avtalan er fingin flag. Norðmenn og danir hava longu gjørt eitt stórt arbeiði fyri at koma uppí føroysku oljuvinnuna. Men eg rokni við, at nú fara eisini tær ensku at gera nógv meiri vart við seg, enn tær hava gjørt. sigur Kjartan Krist- lansen. So tad er eingin ivi um, at tað fer at gera oljustevn una nógv meiri spennandi, at avtalan kom beint nú. leggur hann afturat. Hann sigur, at nú verður bíðað eftir útbjóðingini Men kravið um sam starv við føroyskar fyritøk- ur fer at gera, at tær fyri- tøkur, sum hava veruliga fyrireikað seg til oljuvinn una, og hava bøtt um kapp- ingarførid fara at mennast stórliga í næstu framtíð Hin- vegin verða tær fyritøkur, sum ikki hava tikið tað so tungt, noyddar at taka rætti- ligt dik á seg nú. Men eitt gott samstar krevur gott samskifti. Og Kjartan Kristansen á- sannar, at ferðasambandið millum Føroyar og Skot- land er ikki nóg gott — Tað er eitt sera stórt framstig, at Atlantsflog er farið at flúgva til Skotlands. samstarvið við umheimin Men tað var ein smeitur, at sjóvegis sambandið datt niðurfyri. I løtuni er tað bara Skipafelagið, sum siglir til Skotlands. Men tað er bara ein einvegis ruta, tí á veg til Føroyar verður siglt til nógv onnur pláss fyrst. Hetta kann ikki vera ørdvisi, ti Skipafelagið má hugsa um raksturin. — Men fyri mær er cngin ivi um, at okkara vegur til Evropa eigur at ganga um Skotland. tað er ongin ivi um, ti tað er stytsta leið og vit hava brúk fyri einum beinleiðis sambandi Feløgini, sum kappast um flutningin er blivin heilt dugnalig. Og vit kundu vóna, at fleiri skipafeløg tóku seg saman um eina skotlandsrutu, um tað verð- ur við einkarrætti, hevði tað verið ein stórur vinnngur fyri vinnulívið. tí so hvort samstarvið veksur, økist tørvurin á flutningi. Spurn- ingurin er, um tey hava ráð. — Tað er ikki altíð. at tað, sum tænir samfelagnum í longdini er sambærligt við tað, sum vinnan noyðist at gera fyri at fáa raksturin at bera seg, sigur Kjartan Kristiansen. Skal tað almenna uppí? — Eg haldi, at tann spurn- ingurin er avgjørdur, so tað er ikki meiri at siga um tað, sigur menningarstjórin.