týsdagur 1. juni 1999síða 8

8 tíðindablaðið Nr. 100 — 1. JUNI 1999 Katrin Óttarsdóttir, leikstjóri: Eitthvort land hevur brúk fyri einum, sum skavar í glasurinum - Nógv hava sagt við meg, at eg eri djørv, men fyri meg er tað heilt natúrligt at pilka við og at seta spurnartekin við tað við- tikna. Eg eri ikki út uppá at flyta førovingar mentalt ella at missjónera. Tað sum drívur verkið er at siga eina sógu, sum hevur nakað uppá seg, sigur Katrin Ottarsdóttir, leikstjóri Í K Diografur fer at visa hann Biografarnir hugsa ju ) kon er ikki 5 S Eg dønum S 5 y um førovsk 3 3 B c ti il ; Var k 3 ørovingur er ikki nog K N 3 ) K Q (0. 1 Eg } Knað 3 o N SS £ O + 5 Q øroving Jug Spæ K ) o o I 3 o konsek eo M sk Å S KO. Eg usage OnK vveend Cc nun ÍVÚSSI OSV før ms k H CKK inav | lir. hålvir 3 k g Ss. ) men tað oskiparakliva n ver ikki mun. Hetta botnar os hon søg sambandinum k evg 3 og í tí. at e hvat varð t helst eru teimum ov nær at teir skulu halda. at vit eru nóg spennandi. Tað er ødrvisi við Grønlandi, tí samvitskan hjá dønum yvir fyri grønlendingum er verri enn hon er fyri føroyingum, sigur Katrin Ottarsdóttir Hóast meginparturin av filmslidnum eru útlendingar og mest sum allir pengarnir filminum eru danskir, er i ein føroyskur filmur ølmid! F sum filmin vid lónum krónum, srafar eru = roknar filmin sum danskan. Imsinstituttið. stuðlað SCKS mit! søgan er 1 er førovsk. málið e kki greit ør dansku og filmurin fer fram i Før- SD DS lakk mi ÆDT KØ OS VS SU oyum, er filmurin føroysk ur. Eg eri ógvuliga errin av føroysku letkarunum i film inum. Útlendingar er bilsnir av, hvussu væl teir duga. sum um teir ikki høvdu roknað við tí Kvinnuligt univers Uttan mun til, hvussu trup ult tað nú verður hjá Katrini Ottarsdottir at sannføra dan r og útlendingar annars um. at filmurin Bye Bye Blue Bird er ! ; . hevur verdur at visa og hon sannført m hugskotið. ið film- urin byggir å. Thomas Winding. 10 nyggjur sum konsulentur å filmsinstitutt- inum, trúi uppá hugskotid, sum var tað fimta hjá Katr- int til ein film. At filmurin er um eitt kvinnuligt univers hevur ikki gjørt tad lættari - Kvinnuliga universið er ikki ofta lyst å filmi, og tå ið eg í byrjanini skuldi sannføra fólk um, at hetta kundi gerast tl ein áhugaverdan film, merkti eg væl, at hesi ikki hildu tað vera nóg mikið at søgan hjá hesum gentunum var tann berandi. Hugsa vit okkum um, hava fáir filmir eitt kvinnuligt univers, har kvinnur klára seg fgjøgnum ein heilan film uttan at gera vart við, at tær hava brúk fyri at vera f nånd av monn- um. Høvudspersénarnir í Bye Bye Blue Bird eru heilt sjålvstødugar kvinnur, sum gjøgnum vegvisaran Runa mennast meir og meir. Tað hevur altid verið eitt ynski hjá Katrini Ottarsdótt- ir at gera ein road-movie Mær dámar ógvuliga væl henda mátan at gera film. Filmurin er ein ferð í- gjøgnum eitt samfelag, og kulissurnar eru Føroyar Filmurin stendur ikki í stað, har er nógv rørsla og karm- arnir eru fríari og leysari enn, tá ið tú ert bundin av eini kommersiellari søgu Filmurin skapar sítt egna univers, egnu lógir og regl- ar, har eg sum leikstjóri kann loyva mær meiri enn um eg legði meg eftir at lýsa føroyska 1999. Tað er umráðandi at Friggjakvøldid byrja syn- ingarnar av Bye Bye Blue Bird i Havnar Bio samfelagið ár vísa, kanska serliga hjá ein- um lítlum landi sum Føroy- um, at tað ber til at viðgera alheimslig evni, sigur Katr in Ottarsdóttir Heilt sin egin Katrin Ottarsdóttir er einasti filmsleikstjorin, foroyingar g hennara avrik á filmsøkinum eru sostatt tey einastu, hvat viðvíkir spæl- ifilmi. Tað ber tískil ikki til at gera samanberingar, men tað er heldur ikki so áhuga- vert. Tí Katrin er heilt sín egin. Hon er djørv, torir at nerta við ta penu fasaduna, fordómar og religión. men ger tað kortini við virðing og kærleika. - Nógv hava sagt við meg, at eg eri djørv, men fyri meg er tað heilt natúrligt. Lista- fólk mugu hava eitt ella annað í sær, ið gevur teim- um ta drivkreftina. Eitthvørt land hevur brúk fyri einum. sum pilkar og skavar í glas- urinum og setir spurnartek- in. Annars er einki við list- ini. Bara at lýsa tað pena. deiliga og ódramatiska er keðiligt. Sonn list er til. har tað brýtir millum tað pena og vandamikla. Tað er so leiðis. at spenningurin kem ur fram. Fyri meg er tað umráðandi at arbeiða á tann hátt. Elvir tað til kjak og ymsar meiningar, er tað bara sunt. Eg billi mær inn, at tað kann geva nøkrum nakað. At onnur einki fáa burtur úr er tann prisurin, eg má rinda. Eg eri ikki út uppá at flyta føroyingar mentalt ella at missjónera Tað sum drívur verkið er at siga eina søgu, sum hevur nakað uppá seg. Arbeiðstittulin á filmi- num var „Smá øer er kun for fugle, der kan flyve væk“. Og tað er í grundini hetta, filmurin er um. Hann er ein menningartilgongd, byrjar eina staðni og endar eina aðra staðni, ikki bert landafrødiliga. Í fluttari merking kunnu vit flyta hesa myndina til leikstjóran sjálvan. - Tað eru ymsar drívkreft- ir, ið gera av, hvar ein velur at búgva. Nógv spælir inn, ikki minst tilvildin. Filmur- in er ikki ein sjålvsmynd a mær sjálvari, men eg brúki nógv frá mínum egna lívi Brot, royndir, ymiskt eg hoyri og upplivi. - Tað er nú vorðið soleið- is, at tað er mín egna lagna at búgva uttanlands og nú elga, og i" 1 p - Katrin Ottarsdøttir er ein litrikur persónur, ið hevur livað eitt lív við nógvum mótsetmingum. Mangar av kreppunum í filminum kennir hon frá sær sjálvari. Bert 17 ára gomul fekk hon dóttrina, Hildigunn, ið hevur annan høvudsleiklutin í filminum,og gjørdi av at flyta til Danmarkar. - Vil ein bróta úr normum, so er tað einasta at gera at flyta úr Føroyum. Her er ov lítið og ov trongt. Eg merkti, at eg varð sett í bås, nú eg hevdi fingið eitt barn á so ungum aldri, sigur Katrin Óttarsdóttir eg havi verið burturi so leingi, føli eg ikki, at eg hoyri til nakra staðni. Eg fari aldri í lívinum at kenna meg sum dana. Jú longri eg eri uttanlands, jú meiri kenni eg meg sum føroying. Ella fyri at venda tí vid, jú meiri føli eg, at eg verði aldri ein dani. Eitt heim kann ein skapa alla staðni um ein skapar góðar og tryggar rammur rundan um og stødist annars. Tað havi eg gjørt nú. Var eg ung í dag, hevdi eg ikki fari til Danmarkar. Eg hugsi enn um. hví eg ikki fór onkra aðra staðni. Danmark er ikki lættasta staðið hjá for- oyingar at fara til og verða góðtiknir og sleppa uppí part. - Hildigunn, dóttir mín, ferðast runt í Europa við einum sjónleikarabólki. Hon verður væl móttikin alla staðni, upplivir alla staðni, hvussu spennandi fólk halda tað vera, at hon er úr einum so lítlum landi, men kortini kann standa á palli runt alla Europa og spæla sjónleik. Tey brúka hennara mál, hon sleppur at tosa føroyskt á palli í Berlin. Sama kann als ikki lata seg gera í Danmark. Bye Bye Blue Bird er tann dýrasti filmurin, Katrin Óttarsdóttir higartil hevur gjørt. Hann hevur kostað 7,5 milliónir krónur, tær seks eru úr danska filmsin- stituttinum og restin úr grunnum og aðra staðni. Bye Bye Blue Bird Filmurin er ein road-movie, sum er tikin upp á føroysku landavegunum. Eftir at hava verið uttanlands í fleiri ár, venda tær báðar vinkonurnar Rannvá (Hildigunn Eyðfinsdóttir) og Barba (Sigri Mitra Gaini) heim aftur til Føroya fyri at avklåra fløktu stóðu teirra í familju- num. Skjótt fáa tær trupulleikar, serliga við danska fosturpápa Barbu- og flýggja. Nú koma tær í ferðaLag við tí nú arbeiðsleysa Rúna, sum hevur bil. Men hann hevur eisini sínar trupulleikar, sum hann tó helst ikki tosar um. Biltúrurin eftir tí 1000 km langa føroyska landavegnum í tí gamla Ford Granada við sebrastríputu setrunum vísir seg at verða ein filmur um dupultmoral, brostnar dreymar, eydnuleysar lagnur - um at finna seg sjálvan.