leygardagur 12. juni 1999síða 18

Stórt fra tíðindablað rå mstig fyri føroys mentan og gransking — Tað er Danmark til heiðurs at gera avtalur við lond, sum enn eru, ella sum áður hava verið í rík- inum, um avhending av fornlutum og skjølum eitt nú við Íslandi, Noregi og Grønlandi, segði 2 Signar å bandi við avtaluna um Kirkjubøarst6larnar Tað, sum er hent her í dag dá gjørt é stort ar i 3 KK Vsk k k sk entamilá ) | góðan g gott I nu t enda eru Komin å hesum tydningar- ju skrivað undir hesa Avtalan snýr seg um mangt annað enn Kirkjubøarst6larnar. Hon merkir, at ein hópur av sera virðismiklum før- oyskum forngripum í Dan- mark kunnu verða latnir føroysku tjóðini til ognar Føroysk og donsk savnsfólk fara nú undir at gjøgnumganga føroysku gripirnar á danska tjóð- savninum við tí í hyggju at býta savnslutirnar við fyriliu fyri bæði føroyska mentanararvinum, felags søguni og danskari savns søgu. Eg ivist ikki i, at til ber at koma å mål i sama positiva samstarvsanda, sum avtalan er gjørd i Orsakað av einum mið- vísum savningararbeiði í virdismiklir føroyskir forngripir i stór- um tali savnaðir og fluttir til varðveitslu í Danmark Hetta hendi, meðan einki fornminnissavn var í Før- oyum, og tí ber til at siga, at gripirnir á hendan hátt mangan vórðu bjargaðir Men gripirnir eru partur 10 19 øld vórðu av føroyska mentanarar- vinum. Tað er tí týdning- armikið fyri okkum sum tjóð, at gripirnir verða varðveittir í Føroyum. Her kunnu teir gerast ein nat- úrligur partur av okkara framsýningum á forn- minnissavninum. Her kunnu føroyskir gransk- arar lættari sleppa framat at greina og lysa teir i einum størri sidsøguligum høpi. Hetta er ein orsøk til, at tad er okkara ment- anarpolitikkur at fåa aftur til Føroya sum mest av teimum mentanargripum, sum eru í varðveitslu uttanlands. Flestu lond í heiminum í dag sýta fyri at lata aftur mentanargripir, ið eru keyptir ella fluttir burtur úr øðrum landi. Altjóða- samfelagið hevur arbeitt nógv við hesum spurningi, men lítið er komið burtur- úr. Lond, sum í fortíðini hava savnað virðismiklar mentanargripir aftra seg við at lata hesar gripir fara aftur, har teir av réttum hoyra heima. Tað er tí Danmark til heiðurs at gera avtalur við lond, sum enn eru, ella sum áður hava verið í ríkinum, um avhending av fornlutum og skjølum eitt nú við Íslandi, Noregi og Grønlandi. Tad er okkara politikkur, at føroyskir mentanargrip- ir uttanlanda eiga so vitt møguligt at verða fluttir aftur til Føroya. Við stór- ari vælvild frá svenska ríkisdegnum og svensku stjórnini tóku vit eitt týð- andi stig við Kongsbókini Vit hava nú í semju við danska mentamálaráðið og tjóðminnissavnið tikið næsta stigið. Vónandi gongur ikki alt ov long tíð, til vit fara at taka triðja stig móti eini avtalu um føroysk skjól og hand- rit í Danmark. Arbeit verdur vid hesum måli, og arbeiðið gongur væl. Ætlan samgongunnar miðjar ímóti í sátt og semju við Danmark at fremja stórar broytingar í ríkisrættarligu viðurskift- um Føroya. Hetta setur stór krøv til okkara á- byrgdarkenslu mótvegis okkara mentanararvi. Mentanararvurin hevur stóran týdning fyri okkara samleika sum tjóð. Tað er tí ein hin fremsta uppgávan hjá myndugleik- unum í einum Føroyum við fullveldi at røkja mentanararvin væl og virðiliga. Hetta fer at kosta — men tað fer at kosta uppaftur meira ikki at átaka sær hesa ábyrgd. Tá hevur tú einki at flýggja uttan ta tómu tægu, sum Heðin Brú so væl lýsir týdningin av at røkja mentanararvin. At enda skal eg lands- styrisins vegna bera fram ynski um, at tað samstarv millum fornminnissavnið og tjóðminnissavnið, ið Nr. 109 — 12. JUNI 1999 Teir norðurlendsku mentamálaráðharrarnir staddir í Múrinum í Kirkjubø hóskveldið, tå Páll Patursson, bóndi, greiddi teimum frá hesum søguliga plássinum Mynd: Jan Miller ka Brúnni, landsstýrismaður á samkomu fyri norðurlendsku mentamálaráðharrunum í sam- her er byrjað fver at vign- ast væl og verður til gleði og gagns fyri báðar partar. Eisini vóni eg, at henda avtala, verður ein partur av einum úrslitaríkum komandi mentanarsam- starvi millum báðar tjóð- irnar. At enda skal eg enn einaferð takka ollum, ráðharra eins og embætis- fólki, sum hava medvirkað til hesa sera góðu loysn og ynskja alt tað besta fyri báðar tjóðir í framtíðini.