leygardagur 19. juni 1999síða 17

Nr. 114 — 19. JUNI 1999 tidindablad () á Vagn Holmboe og Føroyar Havnakórið hevur havt samvinnu við góðar vinir uttanífrá, har teir tíggir Karl Clausen, Vagn Holmboe og Willi Gohl, og nú seinastu árini eisini sangarin Lars Thodberg hava havt eina serstødu. Størsta tydningin fyri kórsins virksemi må meistarin Vagn Holmboe tó sigast at hava havt, skrivar Olavur Hátún m. a.: Ólavur Hátún Nú tá tónleikur eftir Jean sibelius, Vagn Holboe og Per Nørgaard er aðalevni í tónleikastevnuni Summar- tónar í ár, hevur tað kennst náttúrligt, at Havnakórið tekur lut við teim mongu kórsatsunum eftir Vagn Holboe til úrvaldar før- oyskar yrkingar, sum kór- ið afturvendandi hevur dungið, bæði burturi og heima gjøgnum so mong ár. Havnakórið hevur havt samvinnu við góðar vinir uttanífrá, har teir tíggir Karl Clausen, Vagn Holm- boe og Willi Gohl, og nú seinastu árini eisini sang- arin Lars Thodberg hava havt eina serstødu. Størsta týdningin fyri kórsins virksemi má meistarin Vagn Holmboe tó sigast at hava havt. Mong hava spurt hvussu hendan samvinnan kom í lag. Tessvegna fylgjandi frágreiðing, sum hevur verið frammi fyrr. Farin undir musikklær- araútbúgving á konserva- toriinum í Keypmanna- havn ber eg ein dagin upp á mál við mína sveisisku sanglærarinnu Jolandu Rodio um hetta, at vit føroyingar áttu skaldskap á høgum stigi, og at tað hevði verið ynskiligt at funnið fram til okkurt tónleikaskaldiðm sum kundi latið nakrar av hes- um yrkingum í samsvar- andi listarliga tónleika- búna. Tað skuldi tó helst verið so, at hesin tónleikur ikki hevði sermerktan dám av tónleiki úr øðrum landi. Heldur skuldi eitt møgu- ligt slíkt tónaskaldsmedi- um havt førleika at sett seg inn i føroyskan fólka- tóna - „Det má være Vagn Holmboe“, segði Jolanda Rodio - hon og hjúnini Holmboe kendust væl. Jolanda bjóðaði so okk- um Metu og Vagn Holm- boe til døgurda ein sunnu- dag, har eg hevdi vid mær upptøkur av kvøding og dansi, sum eg hevði tikið upp í Nólsoy og Sumba fyri Dansk Folkeminde- samling um jóltíðir frammanundan. Vagn Holmboe gjørdist beinanvegin hugtikin av hesum okkara mentanar- lívi, og tá ið eg heyði lisið honum nakrar yrkingar eftir J. H. O. Djurhuus inn á Band, sum Ebba Hentze týddi okkum til danskt, fór Vagn til verka. Hetta var beint fyri summarfrí 1962, og longu komin aftur á konservatori- ið eftir frítíðina kom Holm- boe til mín við lidnum handriti til heftið, sum fekk heitið »Hevjid í homrum«. Lítilátin og eyðmjúkur fyri hesri serligu uppgávu helt hann fyri, at hann visti ikki hvussu ið var eydnast; men hann vónaði, at vit fóru at kunna brúka hetta sum okk- ara egna. Fór so til hús og settgi meg sspentur at spæla. Men løgin tókti mær hesin nýggi tónleikur at vera har var mestsum ikki har- moniu, sum eg kendistr við. Hetta var tó tónleikur, sum eg sjálvur hevði bí- lagt, og hvussu hann enn skurraði í mínum tradi- *"ionellu oyrum, so kendi eg mær skyldu til dagliga at stava meg fram gjøgn- um hesar torføru partitur. Men sum við allari sannari list, so fekk hesin tónleikur meira og meira Vagn Holmboe eigur fleiri føroyska kórútgávur. M. a. hevur hann gjørt løg til yrkingar hjá Christiani Matras og Williami Heinesen tak á sinninum, ja, hann fór á serligan hátt at kenn- ast heimligur og rótgrógv- in føroyskur. Sangarunum í Havnarkórinum er tað gingist á sama háttm at tey frá líðandi at hava togað við til at fáa lært hesar Holmboe-satsir í dag neyvan fáa nakað lagt fyri seg, sum tey heldur syngja. Næsta føroyska kórút- gávan hjá Vagn Holmboe var >Sól og kavi< við yrkingum hjá Williami Heinesen, sum Tummas Napoleon Djurhuus so meistarliga týddi til før- oyskt, og sum kom út í 1972. Í 1977 kom so sein- asta heftið í hesari rød, »Eydna« við yrkingum eftir Christian Matras. Umframt hesar kórsatsir, sum eru at telja millum mest framkomnba kórtilfar í Norðurlondum, hevur Vagn Homboe skipað ørindi úr Sigmunds- kvædinum Yngra og úr Olavi Riddararós fyri kór. Størsta føroyska tónaverk Holmboes er kantatan Brúgvar til yrking við sama heiti eftir Karsten Hoydal, skrivað til upplatingarhátíð Norður- landahúsins í 1983. Vang Holmboe var norðurlendingur í sinni og skinni - dani, men bæði í faðir og í móðurlegg av norskari ætt. Um sítt samband við føroyskt mentanar- og fyrst og fremst tónleikalív segði Holmboe, at árin úr før- oyskari kvøding vóru at merkja í hansara tónleiki, eitt nú í kvartettini, hann kallaði ta føroysku, og sum tematiskt ber við lagið til grindavísuna. Umframt at hann móti sínum vana beinleiðis nýtir brot úr kvædaløgum í sínum føroysku kórsats- um, er kvæðadámurin og føroyski tónin í hesum satsum mangastaðni so eyðkenniligur sum hjá nøkrum av okkara egnu ténaskøldum.