fríggjadagur 9. juli 1999síða 6

tíðindablaðið NR. 128 - 9. JULI 1999 Kanna avleiðingarnar av oljuvinnu - Avleiðingarnar av eini møguligari oljuvinnu á føroyska mentan kunnu verða ógvuliga stórar, eitt nú er vandi fyri, at tað sum er upprunafóroyskt og gamalt, viknar og fánar burtur. Men tað eigur og skal ikki henda, sigur Signar á Brúnni, landsstýrismaður TURIÐ KJOLBRO Vandi er í hvørjari vælferð, vita vit, og tí er altíð skilagott at vera fyrivarin enn Tiskil er Undirvisingar- og iálastýrið farið í gongd við at avleiðingar ein megulig Føroyum fær å føroysku g mentunarlivid sum heild. "nn kannadu, áðrenn teir fóru Eldra- telefonin skjótt veruleiki Eftir summarfrítíðina fáa tey gomlu og eldru í Nordoyggjum eina telefon tey kunnu ringja inn til, um tey hava eitthvørt uppá hjarta TURIÐ KJOLBRO arvin, ella um bara h bati hevur eina ið eina lotu børn og VidSU, tey hava ug til at lætta hjart- Klaksvíkar kommuna undir eina veruliga oljuvinnu, hverjar av- leiðingar oljuvinnan fór at hava á ment- anina og samfelagið sum heild. Teir løgdu ymisk viðurskifti til rættis soleiðis, at oljuvinnan ikki fekk so stóra ávirkan á samfelagið beinanvegin. Eitt nú tóku teir fyrilit fyri tí vanda, at øll oljuvinnan varð miðsavnað. Í dag kunnu norðmenn fegn- ast um, at teir gjørdu so neyvar fyrireik- ingarnar undan oljuvinnuni, tí oljan hevur Flest oll av teimum, ið ung kunnu ringja inn til, ndar tað, sum tænastan um tey hava eitthvert kostar. uppá hjarta. Nú fáa eldri nordovingar sama tilboð. Góður í ráðum Tað eru eldri kvinnur í Klaksvíkar kommuna Klaksvík, sum hava tikið stig til eldratelefonina. - Hesar kvinnurnar eiga eina stóra tøkk uppi- borna fyri, at tær taka stig til eitt slíkt tiltak uttan samsýning í hesum døg- um, alt verður roknað í pengum, sigur Jógvan Liitzen, formaður í sosi- alu nevnd í Klaksvíkar býráð Fl ldratelefonin verður hevur sett ein arbeids- bólk í sambandi vid, at eldraár er í ár. Í bólki- num eru umboð fyri Ellis- og Røktarheimid, Vistarheimið, sambýlið í Bøgøtu, Dagtilhaldid, pensjónistafelagið Hugna, Almanna- og heilsumálastýrið, og Klaksvíkar kommunu. Formaður í nevndini er formaðurin í sosialu so at siga onga skaðiliga åvirkan havt á samfelagið. Við hesum fyri eyga eiga vit at fyrireika okkum væl, sigur Signar á Brúnni, landsstýrismaður í undirvísingar- og mentamálum. Hvussu fer oljuvinnan at draga til sín Eftir summarfrítíðina er ætlanin, at ein arbeiðsbólkur undir Undirvísingar- og mentamálastýrinum verður settur at við- gera hesi viðurskifti og vandamál. - Avleiðingarnar av eini møguligari oljuvinnu kunnu verða ógvuliga stórar. Eitt nú kann ein avleiðing verða, at tað sum er upprunaføroyskt og gamalt, viknar og fánar burtur. Tað eigur og skal ikki henda. Vit vita ikki, hvat fer at henda, tá ið vit fáa eina oljuvinnu í Føroyum, ti er skilagott longu nú at tosa um, hvussu og hvar oljuvinnan fer at draga til sín. Tað kann vera, at vit fáa eitt heilt annað sam- felag tá enn vit hava í dag. Ein spurningur í hesum sambandi er, hvussu útjaðarin og útoyggjarnar tá verða fyri. Hinvegin kann ein mógulig oljuvinna eisini hava positiva ávirkan á fóroyska mentan í og við, at hon kann verða við til at seta pengar í mentanina ? - Púra rætt, og har haldi eg hugskotið hjá Gunnari Hoydal, rithøvundi, um, at ein pottur av hvørjari oljutunnu fer til føroyska mentan er skilagott. Á tann hátt verða mentanin og mentalívið styrkt, og harvið ávirkanin uttaneftir fyribyrgd í ein mun, sigur Signar á Brúnni. hjálpa til á víkingaskeiðinum, eru í eftirgjórdum víkingabúnum. Mynd: Jens Kristian Vang Í læru sum víkingur Heima á Garði í Hoyvík I komandi viku verður landnáms- og víkingaskeið í Hoyvík. Tað er ikki fyri letingar, men er virkin frítíð, ið hevur til endamáls at geva luttakarunum ein farra av hesi farnu tíð handverkarum og lærarum, sum hava drúgvar royndir í handverki og -list frá land- náms- og víkingatíðini. Til- eru funnar, Tjøldini eru eftirgjørd eftir tjøldum og tjaldleivdum, ið m.a. I £ ein bita av gryvjasteik, ella baka sær eitt breyð yvir gitna Ose- bálinum. Fólk sleppa eisini við fimm sjálv nevnd hjá Klaksvíkar TuriD KjøLBRO fi ge byråd ; + "Ein áhugabólkur til Hóast tilmeldingarfreistin tele rama fyri tey gomlu er fyri søs ri tíð síðani er úti FOÍK Kun I gjá etsin settur á stovn i er møguleiki fram ink »ikinum eru fyri somu ingur á víkingaskeiði, sum v k ovnar og | sum verður í komandi viku g Hav tevnt, og uppgåvan hjå leima á Garð sp gar um eittl hesum bólkinum er | takið verður á ; e e e savna pengar inn til vakra økinum sunnan fyri purning. kunnu tey frama fyri tey eldru í gomlu royndarstødina ða og skjóta h álp norðoy ggjum og annars loyvík, har eini átta vík tey kunnu biðja um at vera góður í ráðum, tá ingatjøld verða reist eina og hverja tænastu, ið tað snýr seg um við- Tiltakið verður í tveimum so sum at fáa ein vitjun- urskifti hjá teim eldru ørtum. Fyrri parturin verð www.sosialurin.fo ur skeið fyri tey, ið hava serligan áhuga fyri at læra seg handverk frá víkinga tíðini. Hesin parturin av til takinum er frá mánadegi til fr tI íggjadag. Tá verða „lær hngarnir“ undirvistir av tók verða, har royndir verða gjørdar við ymiskum, ið hevur samband við hetta tíðarskeiðið. Hetta kundi givið íblástur til nógvar royndir og spurningar viðvíkjandi hesum serliga tíðarskeiði Seinni parturin av leguni verður merktur av uppvís ing og upplivingum, eitt slag av stuttleikastaði fyri fólk flest. Tjaldókið verður bygt upp á ein slíkan hátt, at tað minnir um eitt marknastað frá víkingatíð ini. Tjøldini skulu hýsa teimum ymisku handverk arunum og sølubúðunum bergskipinum. 1 msa staðni eru fólk í gongd við at gera mat. Flest øll av teimum, ið hjálpa til, eru í eftirgjørdum víkingabúnum Her verður møguleiki fyri at ríða á føroyskum rossum, skjóta við boga og síggja silvur- og jarnsmíðin í gongd við sítt handverk, konur lita, spinna á hand snældu og veva á klíggja vevi. Fyri at útvega tiltakinum pening, verður eitt lítið at gongumerki kravt og møgu leiki verður fyri at keypa sær okkurt til matna, sum t.d. ein kaffimunn, ein bita av heilstoktum lambskrovi, ØrVI, sjálv at gera prýðislutir, rista sær rúnir í einum rúnar- kelvi, sigla við segli í stór um føroyskum bátum, spinna á handsnældu og mangt annað Dentur verður lagdur á at geva fólki eina farra at hesi farnu tíð, og væl ber til at spyrja „víkingarnar“ um ymiskt, ti flest øll av hesum hava arbeitt við handverki, list, lív og levnad í vikinga- tíð í rættiliga nógv ár. Til- melding til sjálvt skeiðið fer fram á kunningarstovunum, har faldarar eru at fáa um tiltakið