hósdagur 15. juli 1999síða 3

NR. 132 - 15. JULI 1999 tíðindablaðið 3 Edmund Joensen: Tað er ov nógv ferð á búskaonum: Tað almenna eigur at seta sparingar í verk — Fleiri almennar ílógur eiga at verða útsettar, men tað almenna eigur eisini at spara í rakstri. Men tíverri gong- ur tað almenna ístaðin á odda at skunda undir eina skeiva og óhepna búskap- arliga gongd, sigur formaður sambandsfloksins Aki BERTHOLDSEN Tad er ov nógv ferð á før- oyska búskapinum. Og tað hevði verið rætt hjá tí al- menna at bremsa gongdini eitt sindur. Edmund Joensen, for- maður sambandsfloksins er samdur við teimum sum halda, at gongdin í føroyska búskapinum er óheppin. Og hann heldur eisini, at tað heyði verið rætt at sett ymisk tiltøk í verk, fyri at tálma gongdini. -Men tað, sum hevur all- ar størsta stýdningin, er, at tað almenna heldur aftur í sínum egnu útreiðslum, bæði í iløgunum og í rakstr- inum, samstundis sum stór- ur dentur eigur at verða lagdur á at gjalda skuldina niður. Edmund Joensen sigur, at tann óhepnað gongdin í før- oyska búskapinum er ein avleiðing av, at tað heilt ein- falt er ongin búskaparlig stýring. — Orsøkin til, at samfel- agið er so væl fyri búskapar- liga, sum talan er um í løt- uni,ertann politikkurin, sum varð førdur frá 1994- 1998 og tey tiltøkini, sum vórðu sett í verk tá. - Tá varð stødid lagt og vit fingu tey amboðini sum kravdust fyri menna vinn- una, og sostatt samfelagið aftur. Formaður = sambands- floksins hugsar eitt nú um alla lóggávuna, sum varð gjørd av nýggjum, m.a. ali- lógina og fiskidagaskipan- ina, men vit fingu eisini nýggja lóg fyri bankar og sparikassar, vit fingu nýggja lóg fyri grannskoðing og vit fingu Framtaksgrunnin, samstundis sum vit fingu skattalættar og fíggjarogn- aravgjaldið varð tikið av. — Samstundis skuldi tam- arhald fáast á kappingarfør- inum við at halda aftur í - Tað er púra onki samsvar ímillum fullveldisætlanina hjá samgonguni og tann førda politikkin. Ístaðin fyri at laga búskapin til fullveldið, letur samgongan bara alt bólgna upp. Tað er ov nógv ferð búskapinum og tað almenna eigur at seta sparingar í verk-men fyrst og fremst hjá sær sjálvum, heldur Edmud Joensen, formaður sambandsfloksins lønunum - Men so skal heldur ikki gloymast, at natúran hevur verið gávumild ímóti okk- um eisini, leggur hann aft- urat. Alt í alt er hetta orsøkin til framgongdina í samfel- agnum. Tað almenna gongur á odda Edmund Joensen, at nú er føroyskur búskapur aftur á einum vegamóti. — Tí nú vísir tað seg, at tað er einaferð enn komin ov nógv ferð á búskapin. — Men tíverri vísir tað seg eisini, at landsins stýrið megnar ikki at varðveita tamarhaldið á búskapinum, so at hann sleppur at vaksa og hitna at kalla ótólmaður. Formaðurin í sambands- flokkinum sigur, at tað er sjálvsagt, at bæði vinnulív og kommunur gera íløgur sum tíðirnar eru. Alt hevur ligið at kalla stilt í fleiri ár, og ongin var førur fyri at gera iløgur, so tað er nógv, sum liggur á láni og tær iløgurnar verða eisini gjørdar. — Men so ræður um hjá ti almenna at mótvirka gongd- ini við at halda aftur í sínum egnu íløgunum. Edmund Joensen sigur, at tað rætta hevði verið at tað almenna nú drýggjaði sínar egnu íløgur og bíðaði við teimum til tíðirnar fóru at versna aftur. Tíðirnar fara at versna aftur, og tá hevði tað verið hent um tað almenna kundi sett íløgur í verk fyri at skumpa undir búskapin aft- ur og at mótvirka arbeiðs- loysinum so at ein líknandi kreppa, sum vit júst eru komin burturúr, ikki tekur seg uppaftur. Men tíverri vísir tað seg ístaðin, at tað almenna gongur á odda fyri at seta enn meiri ferð á tað óhepnu gongdina. Fyrst var tað harmiligt, at tinglimir skuldi vísa eitt ringt fyridømi við at hækka sína egnu løn. Tá varð støðið lagt fyri einum kravið um stórar løn arhækkingar allastaðni í samfelagnum, sum grund- arlag ikki er fyri í útflutn- inginum. Edmund Joensen sigur, at tað almenna átti heldur at byrgt upp fyri lønarkrav- inum við einum móttilboði til fakfeløgini um at lækka skattir og avgjøld, so at keypiorkan kundi hækka, uttan at lónin hækkaði. Tí so varð kappingar- førid varðveitt og enn fleiri nýggj arbeiðsplás kundi verðið skapt. Og so sluppu vit undan ti, sum nú hendi. at lónin hækkaði, kapping- arfórið versnar, prísirnir hækka og búskapurin hitn- ar Formaðurin í sambands flokkinum sigur, at talan skuldi verið um tiltók, sum eisini tey veikastu í sam- felagnum høvdu fingið á- góðan av. Tvs, at talan kundi verið um at lækka oljuavgjaldið og at hækka botnfrádráttin í skattinum, umframt kanska vanligar skattalækk- ingar. Men tíverri landsstýrið onki. - Tvørturim6ti setir tað gjørdi bæði iløgur ígongd, og økir samstundis rakstrarútreiðsl- urnar og kyndir sostatt enn meiri uppundir føroyska bú- skapin. Dryggja íløgur og spara rakstur Edmund Joensen sigur, at var nøkur búskaparlig stýr- ing i Føroyum, heyði tað almenna lagt dent á at drýggja landskassans fløg- ur Men ikki minst skuldi landskassin sett tiltøk í verk fyri at tálma rakstrarút- reiðslunum. - Vit síggja ferð eftir ferð, at landsstýrið biðjur um eykajáttanir til rakstrarút- reiðslur av ymsum slag. Vit síggja eisini, at tann almenna meginumsitingin bara bólgnar upp. Eitt nú er talið á aðalstýrum vaksið upp í átta Formaðurin í sambands- flokkinum sigur, at sum bú- skaparliga stødan er, eigur landsstýrið bara at brúka pening til tað, sum er av- gjørt neyðugt. - Alt, sum er óneyðugt, eigur at bíða, men tað er umráðandi, at peningur verður settur til síðis í hesum tíðum, heldur enn at brúka hann. Harafturat má landsstýr- ið leggja stóran dent á at gjalda skuldina aftur og annars at leggja pening til síðis til verri tíðir. Verður peningur tikin burturúr fíggjarlógini og settur til síðis, hevur lands- kassin orku til at seta ar- beiðir í verk fyri at mótvirka gongdini, tá ið tíðirnar aftur versna. Men hvórjar almennar í løgur skal tað almenna so bíða við? Eg fari ikki at nevna nakrar ávísar fløgur beint nú, sigur Edmund Joensen Tó vil eg siga, at sam bandsflokkurin hevur verið heitasti talsmaður at seta pening av til nýtt suduroy- arskip, tí tað er ein iløga, sum eigur at verða raðfest rættiliga frammaliga Tað er nú, peningur skal setast av til fløgur, sum t.d til nytt supuroyarskip og mangt annad, sum so kann gerast, tå ið høvi býðst Men vit mugu bara staðfesta, at tað er púra onki samband ímillum fullveld isætlanina hjá samgonguni og tann førda buskaparpoli tikin. Skulu vit hava fullveld ið, skulu vit eisini fyrireika okkum til ein búskap við ongum blokki og at danska tilskotið skuldi minkast so munandi Men gongdin er tann beint øvugta, tí tað sæst onki til, at fíggjarlógin verð Farið verður av Havnini mánadag og komið verður aftur mikudag uIsSting á Hole úr einans... 781,- fyri hvenn (Í láarstíð) Gistinvá Ýnljaraheimi úr einans... 673,- (Í láarstíð) Privat vistin úr einans... 194.,- fyri hvønn (Í láarstíð) Ring og hoyr meira! J.Broncksgøta 37 Shetla Cruise Á farstoðini í Lerwick er møguleiki fyri at lata inn vidføri til varðveitslu til fráferðina hjá Norrønu fyri hvønn ur lagað til fullveldisætlar Ina Lønirnar hækka. pri mir hækka og vit t fingið eykajáttanir in kanska merkja at figgjar lógin hækkar einar 200 milliónir í ár So fer blokkurin at minka omaná tann fíggjar polikk, sum verður førdur má tað verða ollum greitt at tað fer at sansa at av ara, ti tá verður tað eitt heilt heilt annað samfelag vit tosa um, enn tað. vit hav ídag Annars er uppskotið sum nu er frammu um kravda uppsparing til pen sjón eitt gamalt hugskot hjá sambandsflokkinum. Vit settu eina slíka skipan í verk, men aðrir flokkar tóku hana av aftur Eg sigi ikki, at tað er rætt at seta beinleiðis tiltøk í verk beint nú Men verður málið reist at seta pening av til pensjónir, fara vit at viðgera tað pol itiskt, sigur Edmund Joen sen e-mail: booking&smyril-linefo