mikudagur 12. januar 2005síða 9

Nr. 7 - 12. januar 2005 9 Í 2006 verða Føroyar á fyrsta sinni við í PISA kanningini hjá OECD, har førleikin hjá teimum 15-16 ára gomlum verður mát- aður. - Tað er týdn- ingarmikið hjá okk- um at fylgja við. Vit skulu vita og ikki gita, sigur Jógvan á Lakj- uni, landsstýrismaður í mentamálum PISA Ingrid Bjarnastein ingrid@sosialurin.fo Um eitt gott ár verður farið undir at kanna, hvussu skúlaverk og næmingar í Føroyum eru fyri. Hetta verður gjørt við eini so- kallaðari PISA kanning hjá OECD, altjóða felagsskap- inum fyri búskaparsam- starvi og sosialari menning. Ein verkætlan fyri altjóða næmingameting. – Endamálið við kann- ingunum er at staðfesta, hvussu skúlaverk og næm- ingar eru fyri samanborið við onnur lond. PISA kann- ingarnar hava víst seg at vera eitt gott amboð at nýta í skúlaverkinum, tá ið met- ast skal um førleika og úr- tøku hjá teimum 15-16 ára gomlu, sigur Jógvan á Lakjuni, landsstýrismaður í mentamálum Vita PISA kanningar verða framdar triðja hvørt ár, og síðani byrjað varð, er talið av luttakandi londum, al- samt vaksið. Næsta ár verða 58 lond við í kann- ingini, harav eru 30 OECD lond. – Tað er týdningarmikið, at vit allatíðina fylgja við og royna at finna útav, hvat kann betrast. Vit eiga at vita og ikki gita, staðfestir Jógv- an á Lakjuni. Í øðrum londum verður bert partur av 9. floks næm- ingunum kannaður. Í Før- oyum verður talan um eina heildarkanning, tí her verða allir næmingarnir við í kanningini. Framferðarháttur Tað verður tó ikki fyrr enn í mars 2006, at føroyskir skúlanæmingar skulu met- ast. Tá verður talan um nakrar uppgávur, sum skulu loysast og nakrir spurn- ingar, ið skulu svarast. Sløgini av uppgávum eru ymisk. Talan verður um bæði lesing, støddfrøði og náttúruvísind. – Hesar kanningarnar elva til mennandi orðaskifti um útbúgvingar og útbúgv- ingarpolitikk. Og bert við at hava sambærlig data, ber til at tosa ítøkiligt um før- leikastøðið hjá næmingum í ymsum londum, sigur Pet- ur Petersen, aðalstjóri í Mentamálaráðnum. Umframt at geva eina vitan um støddfrøði, lesing og náttúruvísind, gevur PISA eisini vitan um KT- førleika. Næmingarnir skulu eisini svara spurn- ingum um trivna, so bak- støðið hjá teimum verður eisini mett. Eisini skúla- leiðslan skal verða við í kanningini. Í Føroyum verður Ísland brúkt sum fyrimynd. Hetta kemst av, at eisini í Íslandi verða allir næmingarnir tiknir við í kanningina. Í Danmark verða til dømis 4.500 næmingar av 70.000 mettir. Tá kanningin, sum tekur umleið ein dag, er liðug, verða úrslitini savnað. Tey verða síðani send til altjóða PISA bólkin, umframt at PISA bólkurin í Føroyum, eisini skal hyggja eftir tøl- unum. Síðani verður ein styrkislisti gjørdur, har londini verða sett upp eftir, hvørjir næmingar hava best- an førleika innan hvørt øki. – Men úrslitini skulu eisini tulkast út frá egnum fortreytum. Tað vil siga, at vit skulu hagtølini víðari. Til dømis kann finnast útav, hvussu kt-førleikarnir hjá næmingunum á einum skúla eru í mun til ein annan skúla, og eisini hví tað er soleiðis, greiðir Petur Petersen frá. Forkanning Innan farið verður í gongd, verða ymsar metingar og kanningar gjørdar. Nú í januar skal verkætlanin góðkennast av OECD, og millum annað skal alt tilfarið umsetast og tillagast føroysk viðurskifti. Í mars mánaði verður farið undir at gera serligar føroyskar test-royndir inn- an lesing og støddfrøði, sum næmingarnir síðani skulu taka í september. Og síðani verður veruliga royndin í mars mánaði næsta ár. – Út frá ítøkiligari vitan, sum er grundað á eina slíka kanning, ber til at seta út í kortið, hvussu undirvísing- arverkið betur kann full- nýta sítt tilfeingi, soleiðis at undirvísingin kann menna bæði breiðan førleika og fakliga vitan hjá næming- unum, rundar landsstýris- maðurin í mentamálum, Jógvan á Lakjuni av. PISA kanning eitt gott amboð Í mars 2006 verða Føroyar á fyrsta sinni við í eini altjóða PISA kanning, ið skal meta um førleikan hjá teimum 15-16 ára gomlu. Petur Petersen, aðalstjóri í Mentamálaráðnum, greiðir her frá, hvat ein PISA kanning er Mynd: Jens Kr. Vang