mikudagur 21. juli 1999síða 23

ke, % Re seg NR. 136 - 21. JULI 1999 Viðmerking: tíðindablaðið Um Bibliutulking Kann man meina tað mótsatta av nøkrun, sum stendur klárt og týðiliga í einum teksti, og tó siga seg vera samdan við tekstin? Bíblian er ein tekstur. sum er tulkaður nógv gjógnum tíðirnar. Ofta verður tosa um 2 høvudsmåtar at tulka bíbliuna uppá (hóast tað eru fleiri) Tveir mátar at tulka bíbliuna up Tað eru tey »humanu« »fittu«, sum eitt nú meina, at kvinnur kunnu vera prestar, og at homosexualitetur er í lagi í einum kristnum samanhangi, hóast tað mótsatta stendur klárt í bíbliuni. Og siga at helviti ikki er til, hóast tað stendur í evangelinum hjá Matteus kap 13, v. 41-42, at »Menniskjusonurin… Skal kasta tey í eldovnin; har skal verða grátur og tannagrísl.< .. Eru tey »humanu« og »fittu« so í veruleikanum eitt slag av húklarum, ið ikki tora ella vilja siga sannleikan? Hetta siga ofta tey, sum eru frelst, og siga seg uppfata bíbliuna bókstaviligt og meta hana vera >fullkomna orð Guds<. Og man freistast til at gera teimum rætt. Ja, hvussu kann man anars tulka orðini í fyrra korintbrævið 11 kap. 3 vers: »Men eg vil, at tit skulu vita at Kristus er høvur hvørs mana; men høvur konurnar er maðurin og høvur Krists er Guð.< Og víðari í 14 kap. Vers 34-35: „Eins og í øllum kirkjuliðunum hjá hinum heilagu, skulu konur tykkara tiga í í kirkjusamkomunum: ti at tað er ikki teimum loyvt at tala, men tær skulu vera undir undirbrotligar, soleiðis sum lógin eisini sigur. Mwn vilja tær læra okkurt, tá skulu tær spyrja sínar egnu menn heima; tí at tað er 6sømd fyri konu at tala í kirkjusamkomu.« Er hetta ikki greið tala? Hvat stendur her at kvinnan er høvdi hjá mannium ella... Og kunnu kvinnur tala sambært tekstinum ella ikki? Er tað ringt at skilja?... Men allíkavæl, er tað omkur, sum meinar tað mótsatta og er annars samd/ur við tekstin og rópa undamentalistar, dog- matikarar, fanatikarar osv. aftur ímóti hesum frelstu, sum siga tað í teksturin sigur. Ístaðin fyri at taka eina greiða stóðu, rennur man sum hundur um heitan greyt. Undarligt ikki at taka ein konsekvens av tekstinum. Eingin kvinnufrígering kemur av at kvinnur kunnu blíva prestar. Og út frá teirri >fundament- alististisku« bíbluuppfatan vera mørk sett og harðir dómar feldir. Og hevur man síni ting í ordan, er tað fyri mær í lagi at fella harðar dómar høgga við svødinum móti húklinum. Men ein kann við røttum spyrja, taka tey bibliuna bókstav fyri bókstav, hesi frelstu, sum siga seg gera tað og trúgva á hana og liva eftir henni? Liva ey upp til síni krøv? Hesir Bólkarnir sum frelsa og hava frían vitnisburð, tungutalu, gróða við hándsáleggilsi og bøn og ørðum. Hesi sum siga seg lata andan virka. Allar hesar protestantisku sektinar sum t.d. Bróðrasam- koman, hvítusunnusamkomur, frelsunarherurin, heimamissión osv. Fyri at taka bíbluna bók- stavligt, kann man jú ikki bara taka eitt petti úr og so lata sum um hitt ikki er til,sum tey »humanu« og »fittu« vera »åkærd« fyri at gera. Man kann ikki siga seg trúgva á himmalin og so siga, at helviti ikki er til, tí tað er ov ræðuligt Og at tað er órættvísit at blakað fólk í helviti? Hetta hevur m.a. eitt kjak millum John Johannesen og Sonna Jacobsen snúð seg um Ella at loyva kvinniligum prestum, hóast tað stendur í bibliuni, at hetta ikki kann góðtakast. Ella giftast við fråskildum, ti »hvør tann sum giftist vid fråskildari konu, drivur hor« (Matteus 5. Kap, v.32) Hetta klandrast man m.a um í fólkakirkjuni. Og klandri er fylgt við merkilliga stórari interessu bæði í fjømidlum og aðrastaðni Hvussu blívur man frelstur? Men eftir stendur spurnigurin, hvussu blívur man frelstur sambært bíbliuni? Tað skuldi annars veri nógvastaðni, at man fekk svar upá tann spurningin. Vit lesa í Lukasevangeliiðnum 18 kap. Vera 18 til 22 har ein ríkur maður kemur til Jesus og spyr: Góði meistari, hvat skal eg gera fyri at fáa ævigt lív? Men Jesus segði við hann: >Hví kallar tú meg góðan? Eingin er góður uttan ein,tað er Guð.Boðini kennir tú: Tú mást ikki dríva hor; tú mást ikki stjala; tú mást ikki siga rangan vitnisburð; æra móðir tina«. Men hann segði; >Alt havi eg hildið frå barnaárum mínum.“ Men tá Jesus hoyrdi hetta segði hann við hann: Eitt væntar tær enn. Sel alla ogn tína og skift hana millum teirra fátæku, tá skalt tú hava dýran grip í himmalinum og kom so og fylg mær.« Men tå hann hoyrdi hetta var hann heilt tungur i huga, tf at hann var ógvuliga ríkur. Men tå Jesus sá tað á honum, Segði hann: „Hvussu torført er hjá teimum sum eiga rikidømi at koma inn í Guðs ríki! Tí at tað er lættari hjá einum kameli at fara í gjøgnum nålareyga enn hjá einum ríkum at koma inn í Guðs riki« Og lesur man t.d. Apostla- søguna 4 kap. Vers 32 til 35 stendur soleiðis har: Men allur flokkurin av teimum, sum tíki høvdu við trúgv, hevði eitt hjarta og eina sál, og ikki ein teirra segði nakað vera sítt av tí hann átti, men alt var samogn hjá teimum. Og við miklari kraft bóru apostlarnir vitni um Harrans Jesu Krists uppreisn, og stór náði var yvir teimum øllum. Tí at ikkiheldur var nakað tørvandi millum teirra, tí at allir, sum áttu jørð ella hús seldu tey og komu við peningavirðinum fyri tað sum teir høvdu selt, og løgdu tað fyri føturnar á apostlinum og tað var sundurbytt til ein og hvønn, eftir sum honum var tørvur á. Um Ananias sum snýtti, og leyg, mælti Pætur: >Ananias, hví hevur Sátan fylt hjarta títt, so at tú hevur logið fyri hinum heilaga anda og hevur tíki burturav peninga- virðinum fyri jórðina? Var hon ikki tín, meðan hon var í tíni ogn og hevur tú ikki ræði á søluvirdinum? Hví hevur tú í hjarta tínum sett tær hesa gerð fyri? Tú hevur ikki logið fyri menniskjum men fyri Guði<. Sum sæst,so vóru orðini av Jesu munni, um at selja sína ogn, tíkin seriøst og bókstaviligt av teimum fyrstu kristnu. Hevur so nakar av hesum >fundamentalistinum,< tikið hesi orð alvorligt? Mangan hevur man hoyrt feitar prestar við góðari løn staði og forklåra aftur og fram um hetta við sínum undarliga og eyðkenda tónalag. Hesir menn (og kvinnur) sum ríka seg upp uppá líðingina og deyðan hjá einum fátókum manni, ið bað sínar apostlar um at selja sína ogn. Men teir eru so »humanistiskir« og »fittir«. Teimum nýtist ikki taka bibli- utekstin so bókstaviliga. Og mangan hevur man hoyrt missionerar í fínum og reinum klædningi, og sum siga seg taka bíbliuna bókstaviligt, og eru »fundamentalistar«. Men teir taka ikki hetta uppå tunguna. Hevur reidarin, handilsmadurin ella vinnulívsmaðurin, ið er trúgv- andi og hevur Jesus í hjart- anum og aktivur kristin, eitt nú baptist, gjørt hetta? Ella er tað nakar av teimum, sum, hevur selt sínar ognir, givi virðini frå søluni og lagt tað fyri føturnar á apostlinum? Eingin av teimum hevur selt sína ogn og hevur býtt sína ogn við tey fátóku. Hvussu kunnu teir tá eiga dýran grip í Himli og lova ørðum tað sama? Og hvussu kunnu teir, tá teir ikki eiga dýran grip í himli, lova øðrum æviga revsing í helviti? Kann man taka orðini um kvinnuna sum skal tiga og helvitis revsing sum >Guðs fulkomna orð<, men ikki hesi? Og um >fundamentalistarnir< kunnu framhevja tað teir hava hug til, kunnu >húklararnir og >tey humanu« ikki á sama hátt gera tað? Er alt í samogn hjá teimum, sum siga seg trúgva bókstavliga á alt í Bíbliuni ? Og um tað ikki er tað, hví hava tey so loyvi til at taka sítt burtur úr og ikki gera eftir hasum, men partú eftir hesum og siga við onnur hvat tey kunnu gera? Eitt nú Sonni Jacobsen og Anja Hansen siga seg í bløðunum at vera trúgvandi og síga, at Bíblian er „fullkomna orð Guds<. I kjaki við John Johannesen hevur Sonni Jacobsen sagt, at tá John kallar Guð barnamordara, diktator 0.a.so sigur Sonni at at John tosar um Ein, sum hann ikki kennir. Men hví skuldi nakar ið sigur seg kenna Guð, (og er limur ådurnevndu trúðarbólkum) í veruleikanum kent Guð? Kenna tey Hann sum sigur: Sel alla ogn tína og skift hana millum teirra fátæku og tá skalt tú hava dýran grip í Himmalinum og kom so og fylg mær. (L ukas kap.18,22 vers). Ella >Um onkur kemur til mín og íkki hatar faðir sín og konu og børn og bróður og systrar, ja sína egnu sål við kann hann ikki vera lærusveinur min.Tann sum ikki ber kross sín og fylgir mær eftir, kann ikki vera lærusveinur mín. (Lukasevangeliið 14 kap. V.26-27) Hesi sum ikki taka „fullkomna orð Guðs< fyri fult. Guðs kærleiki Limirnir í eini samkomu, fylgja, teimum boðum,reglum og normum,sum samkoman setir. Og sigur hon ikki, at alt skal vera i samogn, hvi skuldi nakar tå selt ogn sina? Og millum hierarki og kontroll, er tað ein dy namikkur ið fær samkomuna at fungera og tað er næstrakærleikin millum limirnar. Og tað er í veruleikanum tann kærleikin, ið tosa verður um, tá frelst fólk siga seg kenna Guðs kærleika, sum eitt nú tá Sonni Jacobsen sigur, at hann >bara hevur kent Gud sum ein kærleiksfullan faðir.< Sum sæst av omanfyri nevnda hevur hesin kærleiki frá >Faðirinum<, sum tey flestu kenna, ikki nógv við bíbliutekstin at gera Av frugtum teirra skulu tit kenna teir. Og ikki kann sigast annað, enn at salti hevur mist sína kraft.Ella sum ein danskur rithøvundi, tók til einaferð (um foikakirkjuna, men kundi verði sagt um allar hinar.), >Jeg kan dog blive præst. Præst í denne kirke? Jeg ville heller være rovmorder. Thi for denne synd ved jeg dog, der findes tilgivelse<. Amen. Jóannes á Stykki EL — — Útvarps- og sjónvarpsskráir Í summar verður verða skráirnar avmarkaðar til UF, SVF og TV3 | JP Mikudagur 21. juli 6.30 Tíðindi 6.35 Góðan Mogun Føroyar Bjørg Brend og Jákup Sorensen leggja til rættis 7.00 Tíðindi 7.03 Morgunlestur Harry Hansen á Toftum lesur. 7.15 Góðan Mogun Føroyar 7.30 Tíðindi 7.35 Góðan Mogun Foroyar 8.00 Tíðindi 8.05 Góðan Mogun Føroyar 9.00 Tíðindi 9.05 Morgunlestur (e) 9.15 Dagsins tónar 9.30 Norðuratlantiska byggjan í Keypmannahavn 10.00 Tíðindi 10.05 Fimleikaløtan Eina á Egga skipa fyri. 10.10 Kvøduljémar til sjófólkið 11.00 Tíðindi 11.01 Í víngarðirum (e) 12.00 Veðutíðindi 12.02 Middagstónleikur 12.15 Skráin og lýsingar 12.20 Tíðindini og ítróttur 12.40 Degurðatónar 13.01 Tónatímin 14.00 Tíðindi 14.01 Nýtt og gott gamalt Kim Hansen velur løgini 15.00 Tíðindi 15.01 Summar 99 Bjørg Brend, Theodor Olsen og Helena Debes Højgaard leggja til rættis 16.00 Tidindi 16.01 Summar 99 17.00 Tíðindi 17.05 Grugg Annlis Bjarkhamar stílar fyri 18.00 Tónleikur 18.25 Skráin og lýsingar 18.30 Tíðindini 19.00 Heimurin í dag Hilmar Jan Hansen leggur til rættis 19.30 Taktir og tónar 20.30 A sanganna veingjum Gunnvor Poulsen skipar fyri 21.00 Tíðindi 21.05 Studio 4 Rúni Jákupsson og Heðin Arge stíla fyri 23.00 Tíðindi Hósdagur 22. juli 6.30 Tíðindi 6.35 Góðan Mogun Føroyar Bjørg Brend og Jåkup Sørensen leggja til rættis 7.00 Tíðindi 7.03 Morgunlestur Harry Hansen å Toftum lesur 7.15 Góðan Mogun Føroyar 7.30 Tíðindi 7.35 Góðan Mogun Føroyar 8.00 Tidindi 8.05 Góðan Mogun Føroyar 9.00 Tíðindi 9.05 Morgunlestur (e) 9.15 Dagsins tónar 9.30 Heimurin í dag (e) 10.00 Tíðindi 10.05 Fimleikaløtan Elna & Egga skipa fyri 10.10 Lurtararnir og vit Elis Poulsen stilar fyri 11.00 Tíðindi 11.01 Gjallarhornið(e) Kári Sverrisson leggur til rættis 11.30 Undir dogurða 12.00 Veðutíðindi 12.02 Middagstónleikur 12.15 Skráin og lýsingar 12.20 Tíðindini og ítróttur 12.40 Degurðatónar VÍ Mikudagur 21. juli 19.00 Calimero 19.30 Gásahold 1:2 20.00 Kalda kríggið: Vietmankriggid - ensk dokumentarroð 20.55 A ákærubonkinum - am. aut. drama 22.25 Horvin - donsk dokumentar 22.55 Bestu vinfólk 5:9 - bretsk roð 23.50 Millennium 00.35 Liðugt Mikudagur 21. juli 5.01 Teknifilmur 7.15 Hvide Logne 7.40 Hvide Logne 8.10 Ricki Lake 9.00 TV-shop 10.20 Golden Girls 10.50 Days of Our Lives 11.40 Days of Our Lives 12.30 Sabrina the Teenage Witch 13.00 The Nanny 13.30 Golden Girls 14.00 Little House on the Prairie 1455 J.A.G. - Judge Advocate General 15.50 Sjov og Spas 16.20 Ricki Lake 17.15 Skjult kamera 17.30 The Nanny 18.00 Sabrina the Teenage Witch 18.30 Sjov og Spas 19.00 Nightjohn 20.45 J.A.G. - Judge Advocate General 21.40 Bellevue 22.10 Married With Children 22.35 La Femme Nikita 23.30 Magnum 01.15 Vanishing Son 02.10 Lidugt Hósdagur 22. juli 5.01 Teknifilmur 7.15 Hvide Løgne 7.40 Hvide Løgne 8.10 Ricki Lake 9.00 TV-shop 10.20 Golden Girls 10.50 Days of Our Lives 11.40 Days of Our Lives 12.30 Sabrina the Teenage Witch 23 Havnar BIO * Tlf. 311956 * NR. I PÅ DEN AMERIKANSKE FILMHITLIS BRIDE OF CHUCKY TIL DØDEN DEM SKILLER Mikud.21.07. kl. 18? Mikud.21.07. kl.23 Hósd. 22.07. kl. 18? Hósd. 22.07. kl.23 mere: kl.18“ Hósd. 22.07. kl.18“ ULIA KOGTRTS HUGH GRANT FA SKARIÐNI AF TR REY PA KUN BEGRAVELSE £ væ Mikud.21.07. kl.20% Hósd. 22.07. kl.20* Mikud.21.07. kl.20% Hósd. 22.07. kl.20% I Ægyptens ørken lurer en 3000 år gammel torbandelse under sandet Om meget kort tid vil den blive sluppet løs Mikud.21.07. kl.22“ Hósd. 22.07. kl.22“ ——————„i"Þ i