leygardagur 7. august 1999síða 17

9 so ya ru u an, 1 kip itu nn I lúsi n- IT rat- 1a- ði vol Nix- m- 2 vdi or- iixon NR. 147 - 7. AUGUST 1999 seg um Watergate, vóru ir burtur. ístið á Nixon vaks alsamt, og mánaða tók kongressin stigini til eina ríkisrættar- jóti forsetanum. Tíðliga í st fekk Nixon at vita, at nú eiriluti fyri einari sak ímóti m ugust í 1974 leysgav Nixon ond, sum avdúkaðu, at hann ðina hevði vitað um royndir- g hevði viðvirkað til, at fjala r óreglusemi hjá hansara Og hesar avdúkingar lu, at Nixon misti tær restir- v stuðli, hann heyði millum valdu politikararnar. íegjar dagar seinni, tann 8. steig forsetin fram fyri kanska fólki, og í einari dis sjónvarpsróðu almanna- hann sína avgerð um at i frå sær. Dagin eftir gekk ungu fetini eftir grasplenuni i Húsunum, umborð á eina vartyrlu, og fleyg burtur var farin frá. Amerikanski n var fallin fyri fyrstu og i ferð. jordust hetjur ar av teimum týðandi av- iginum í Watergate málinum Ju gjørdar av Woodward og stein, og teir gjørdust eisini irnar í Watergate-gøluni. Ikki st eftir at teir í 1974 útgóvu na "All the President's Men”, varð gjørd til film við Robert tord og Dustin Hoffmann í iðsleiklutunum. dúkingarnar hjá teimum im journalistunum góvu eisini ington Post ein av teimum ráðaðu Pulitzer-virdisløn- sum verða lætnar fyri ser urnalistisk avrik. murin "All the President 's ” spældi næstflest pengar inn 6, bara tikin av fyrsta filmi- i í Rocky-rødini. "All the dent's Men” var nærum alla- i útróptur at vera ársins film- hann varð i uppskoti til r átta Oscar-virdislønir. Hann tríggjar. Jani tá hevur Watergate-gølan 15 = (| ið sær serligt pláss í ameri- kum journalistikki. Watergate ørsta politiska gølan i USA intid, og yvir 200 bøkur eru skrivadar um gøluna. Vit skrivadu fleiri hundrað greinar um Watergate, og vit løgdu dentin å einstakar partar av gøluni, sum so samalagt góvu eina meira fullfíggjaða mynd. Vit gjørdu onkur álvarsom mistøk, og tá kendu vit fleiri ferðir, at vit høvdu vassað ov langt út, greiður Bob Woodward frá. Watergate visti, at politiska skipanin í USA riggar. Orsøkin til, at tað tók so langa tíð at fáa alt fram var, at Nixon segði ósætt, goymdi próvtilfar og royndi at sleppa sær undan avdúkingunum. Tad tók 26 mánaðir, men skipanin vísti, at hon riggar. Loyndarfulli Deep Throat Eitt av størstu loyndarmålinum í Watergate er tann ómetaliga týdn- ingarmikla keldan Deep Throat, sum Bob Woodward hevði onkra staðni í umsitingini. Hendan keld- an varð av avgjørdum týdningi fyri avdúkingarnar í málinum, tí hann læt upplýsingar, sum ikki kundu fáast aðrastaðni Tann dag í dag veit eingin (utt- an Woodward) við vissu, hvor Deep Throat er. Nógvar gitingar hava verið um, hvør Deep Throat skuldi verða. Nakrar av teimum mest åhaldandi gitingunum hava verið, at tað skuldi verða Alexander Haig, sum í 1988 royndi at gerast forseti. Men hetta hevur Woodward av- sannað. Umboðsmaðurin hjá Woodward og Bernstein, tá teir báðir journa- listarnir skrivaðu sína bók, er sannførdur um, at Deep Throat ikki er til. David Obst heldur, at Deep Throat varð uppfunnin, ti Robert Redford kom upp í leikin. Redford skuldi gera bókina til film, og hann ynskti at Woodward og Bernstein skrivaðu ein persón- liga og spennandi bók. Her var Deep Throat funnin fressur, og Obst sigur, at í fyrstu skitsunt til bókina var eingin Deep Throat við. Hann kom ikki við í bókina fyrr enn Redford hevði havt fyrsta fundin við Woodward og Bernstein. Men bæði Woodward og Brad- lee, sum var blaðstjóri á Wash- ington Post, siga, at Deep Throat finnist. 9. august 1974 sigur Richard Nixon farvæl til forsetaembætið. Hann fer umborð á eina tyrlu, sum bíðar frammanfyri Hvítu húsini. Richard Nixon er einasti amerikanski forsetin, sum er farin frá í úrtíð tíðindablaðið Eg havi lovað ikki at avdúk- að, hvør Deep Throat er, fyrr enn hann sjálvur ynskir tað. Og tað ger hann framvegis ikki. Tí ætli eg mær, at halda meg til avtaluna, sum vit báðir hava gjørt, sigur Bob Woodward. Og Ben Bradlee, sum ikki visti, hvør Deep Throat var, tå Water- gate gølan varð upp á tað hægsta, er sannførdur um, at Deep Throat er til, og hann sigur seg vita, hvor tað er. Eg fekk navnið á Deep Throat at vita, eftir at seinna bókin um Watergate hjá Woodward og Bernstein var útkomin. Og so siga fólk, at eg havi bara eitt navn, sum Woodward hevur givið mær, og ja, tað passar, men tað sum Woodward áður hevur sagt fyri mær er nóg gott, og tað er tað enn, sigur Ben Bradlee. Watergate er ein søga uttan sín líka. Ein søga um lygn, snyt, av- lurting, oyðilegging, skráseting og ólógligar pengar. Tað er eisini ein søga um tveir journalistar, sum vildu hava sannleikan fram. Og so er tað ein søga um ein forseta, sum fór alt ov langt í stríðnum móti sínum mótstøðumonnum Watergate er einasta gølan, sum hevur felt ein amerikanskan for- seta. Varamaðurin hjá Nixon, Gerald Ford, tók við sum forseti í august mánaði í 1974, og eitt tað fyrsta, hann gjørdi, var at náða Nixon í Watergate málinum. Men fyri at sleppa undan rættarsak og møgu- ligari revsing mátti Nixon við- ganga, at hann hevði framt nakað ólógligt. Orsøkin til at Gerald Ford av- gjørdi at sleppa Nixon undan einari rættarsak var, at hann helt seg ikki kunnað gera eitt fullgott arbeiðið sum forseti, um kanning- ararbeiðið av Nixon og Watergate allatíðina skuldi órógva hansara embætisskeið Hava gloymt Watergate Annar av hóvuðspersónunum, Bob Woodward, er í dag ein av blaðstjórunum á Washington Post, og hann ger javnan vart við seg. Hann hevur júst útgtvið bókina “Shadow", sum snýr seg um arvin eftir Watergate, og hvussu allir teir amerikansku forsetarnir síðani Nixon hava gloymt lærdómin frá Watergate. Lærdómin um at verða erligur og ikki lúgva í heitum politiskum málum. Woodward gevur í nýggju bók- ini dómi um, hvussu teir fimm forsetarnir síðani Nixon hava førkad seg undan sannleikanum Gerald Ford segði ósatt um samrødur í Hvítu Húsunum, tå Richard Nixon framvegis var forseti. Jimmy Carter vildi vísa, at hann ikki var nakar Nixon, men hann kláraði ikki at halda lyfti um altíð at siga satt. Ronald Reagan segði ósatt í Iran-kontra málinum, og George Bush, sum verður sagdur at verða tann mest reiðiligi forsetin, slapp ikki undan arvinum av Iran-kontra málinum. Og tey nógvu dømini um at Bill Clinton ikki helt seg til sannleikan er tað sum fer at standa týðuligast eft frá hansara tíð sum forseti Woodward heldur at ameri- kansku forsetarnir altíð hava fing ið ráð um at siga sannleikan, og at teir tí sjálvir hava skapt trupul- leikarnar, sum teir eru endaðir í, og teir hava av hesum sama minka um virðingina fyri forseta- embætinum. Men enn er tað bara ein forseti, sum hevur verið noyddur at siga seg úr starvi. Nixon avrikaði nógv á altjóða leikpallinum, men í tí heimliga var hann drigin við í óreglusemi, sum at enda kostaði honum sessin Nixon, sum var forseti nummar 37 í USA, doyði í apríl mánaði í 1993 Nixon var ein av teimum mest misskiltu monnunum, og hann var í grundini ein av teimum Bob Woodward og Carl Bernstein, journa- listar á Washington Post, gravaðu í Water- gate málinum, og teir gjørdu nógvar av av- dúkingunum, sum seinnu høvdu vid sær, at Nixon måtti frå. teir bådir blivu heimskend- ir, tå Dustin Hoffmann og Robert Robert spældu høvudsleiklutir- nar í filminum „All the President's Men" 17 Husini, har fyrsta hendingin setti gongd i Watergate gøluna. Fimm mans verða tiknir av løgregluni, tá teir eru í ferð við at bróta inn í høvudssætid hjá demokratiska flokkinum í Watergate bygninginum. Við sær hava teir elektroniska lurti- útgerð, sum skal brúkast á skrivstovuni størstu persónunum i hesi old, segði evangelisturin Billy Gra ham, sum talaði til jarðarferðina í heimbyi hansara í California Men amerikanskir forsetar verða ofta mintir fyri onkra ser liga hending, og saman við navn- inum Nixon fer Watergate altíð at verða knýtt.