fríggjadagur 13. august 1999síða 8

8 150ar i morgin I ár eru 150 ár ligin síðan fyrstu fólkini settu seg niður á Hellunum. tíðindablaðið Hellumenn hava valt at hátíðarhalda hesa hending í vikuskiftinum og nógv er stákast at taka ímóti teim mongu gestunum, sum roknað verður við koma at vrija bygdina JÚSTINUS LEIVSSON EIDESGAARD Tað er hósmorgun um sjey- tíðina á Hellunum. Sólin stendur yvir Rustini niður á bygdina. í dag er onki for- styrilsi, sum í gjåramorg- unin, tå månin fann upp å at koma fyri sólina eina lotu, og forstyra alt livandi í bygdini. Tað er fagrasta summarveður. Ongin ætt, blikalogn og tað einasta tú hoyrir av sjónum er bumsið av onkrum feitum alilaksi í teim mongu ringunum á fjørðinum. Við sjovarmålan er sjógvurin sum stein- runnin og hetta boðar frá, at kyrra er víða um í Norðuratlantshavi Bygdin er ikki rættuliga vaknað enn og ei undur er í. Leygardagin skal slagið standa, tá verður 150 ára haldið fyri bygdini hildið og fólk hava arbeitt til langt út á næturnar, fyri at fáa tað seinsta upp á pláss. Hellu- menn eru kendir fyri at vera „betýss“ í ollum teir fáast við. Teir liggja ikki á boð- unum, men fáa dagliga ver- kið frá hondini sum skjót- ast. Eitt sindur av kapping er eisini millum húsini og tað skundar sjálvsagt undir. Vit eru nú í hægstu hoytíð, við hjálp av kunsttðum, ber til at hoyggja nógv fyrr nú enn áður. Menn hava borið út á Hellunum, men tað hevur ikki rættuliga verið stundir til hoyggingina. Tað er hesin vælsignaði fød- ingardagur, sum skal fáast frá hondini og hann er farin við hvørjari løtu seinasta mánaðin. Alt á Hellunum hevur malið um komandi vikuskiftið. Hóast byrjað verður at tosað um veðrir, tá fólk hittast, so gongur bert ein løta, so er prátið inni á fødingardegnum. Og hóast dagurin enn ikki er komin, so verður stúrt ófort fyri regni, ja enntá toybili og åarføri og fólk síggja fyri sær áirnar stórar og Jarðadal tjokkfullan av gráum regni, ið eins og tjúkk reip verða drigin gjøgnum luftina út eftir fjørdinum. „Bara tað Ein av teim yngstu á Hellunum Eliesar Eið í roykstovuni á fyrst bygdu húsunum ikki fer at regna!“ er niður- lagið. Ein onnur variatión um sama evnið ljóðar so- leiðis: „Bara tað verður turt, bara hann heldur sær.! Og nú eru veðurmenninir eisini farnir at tosa um avfall í vikuskiftinum og tað bøtir ikki um stúranina. Tað er hósmorgun á Hell- unum. Bygdin er enn ikki rættuliga vaknað. Eitt blá- ligt tám liggur yvir húsu- num. Uttanfyri síggjast stigar, okkurt målinga- blikkið, men annars er rud- dað i hvørjum króki. Bygdin skínur og illgræsið pínist sáran. (Ikki ein hømuliga hevur fingið frið, græsið er roytt millum hús- ini og tað, sum ikki fæst burtur við saksi ella spaka, hevur Gróður frá Kemilux fingið bilbugt við. Hvert neyst er tømt og hver neystatekja málað. Við gamla skúlan, sum nú er bønhus stendur eitt stórt telt. Teltið verður karmurin um ein part av tiltókunum. Teltið hevur fyrst verið á Olavsøku og síðan á Ova- stevnuni í Nólsoy. Spritt- roykurin stendur enn råmur frå ti, er teltid millum teg og ættina. Garðar verða lag- aðir, sólterassur stoyptar, haldilin málaður og tún verða gjørd av nýggjum. Flaggstengur eru fram við vegnum. Tær eru nýmál- F NR. 151 - 13. AUGUST 1999 aðar. Tað hevur Aku frá kommununi syrgt fyri. Fiskahúsið hevur fingið nýtt tak og árstal úr messing er sett á fyrstu bygdu húsini á Hellunum. Hellumenn fara undir størsta tiltakið nakrantíð í bygdarinnar 150 ára gomlu søgu. Og teir nýta alskyns kunningartøkni at lýsa til- takið. Sjónvarpið vitjaði mitt í vikuni. Blødini gera burturúr og útvarpið liggur framvið. Bók er prentað um bygdina og plakat er gjørd. Um tað verður vått ella turt, so verður komandi viku- skiftið dagar, sum búfastir hellumenn og tey sum vitja, seint fara at gloyma. Hellumenn í bók Søgan er sum ein varði, hvor steinur hvílir á tí sum undir liggur. Ovasti stein- urin er nútíðin, so hvørt sum nýggj vitan dagar undan kavi um okkara søgu, so skundar = hendan undir saman við tíðini, at ovasti steinurin kemur at liggja undir tí næsta. Varðin veks- ur í allar ættir, eisini í hædd, sum tíðin gongur. Nú 150 ár eru ligin síðan fyrstu nið- ursetufólkini, Janus á Kinn, ættaður úr Lamba og kona hans Rakul, ættað úr Klaks- vík, settust niður á Hellu- num er bók skrivað um søg- una hjá bygdini. Hetta er Húsini í dag. Enn er flagið ikki lagt á. Fyri framman tveir ernir laksamenn, sum fingu hesar stóru laksarnar inni við Laksá á sjónum í seinastu viku ikki ein ættarsøga burturav, men søgan um tey fyrstu nýggju húskini, sum settust niður á Hellunum og eftir- komarar tess. Tað er kom- munan, sum hevur givið bókina út. Helena Samuelsen hevur skrivað bókina. Hon er beinleiðis í ætt við Janus á Kinn, fyrsta niðursetu- mannin á Hellunum. Hann var oldurabbi hennara. Men Helena hevur ikki gjørt bók- ina einsamøll. Hon skrivar í fororðinum, at taðvar var nógva tilfarið hjá mostrini Lovisu Johannesen, ið gjørdi, at hon hættaði sær at fara undir bólkina. Lovisa er skúlalærari og hevur verið lærari á Hellunum í mong ár. Helena skrivar um most- rina: „Lovisa hevur áltíð dugað at lurtað og skriva niður. Tað gekk nógv fólk inn á gólvið í hennara barnaheimi, — tidindafr60 fólk, og nógv varð altíð prátað um slekt og hend- ingar. Hennara egna fólk mintist væl og dugdi at siga frá. Lovisa skrivaði. Alt hennara tilfar havi havt høvi at nytai hesi bók. Og tøkk fái hon fyri tað.“ „Burtur úr tilfarinum hjá Louvisu Johannesen og við dagliga samskiftinum við hana og nógv onnur havi eg skrivað eina heldur ørvisi