hósdagur 19. august 1999síða 8

8 tíðindablaðið > Løgmadur eftir vitjan í Hetlandi: Kalt alt ov leingi millum Føroyar og Hetlandi -Tað hevur verið alt ov kalt alt ov leingi millum Føroyar og Hetland, og síggi eg fegin, at fóroyingar og hetlend- ingar knýta tættari bond bæði innan vinnu og mentan sigur Anfinn Kallsberg, sum júst er afturkomin av al- mennari vitjan í Hetlandi Jan MULLER -Hetta var ein frålikur og einastandandi túrur, og eg ivist onga løtu i, at vit føroyingar og hetlendingar eiga at menna samvinnuna, nú farið verður inn í eina nýggja old sigur Anfinn Kallsberg, løgmaður, sum júst er heimaftur komin av eini vitjan í Hetlandi saman við konu síni. Tað var ovasti myndug- leikin í Hetlandi „The Ísland Council", og tess leiðari, Tom Stove. ið beyð løgmanni og frú á eina almenna vitjan. I Hetlandi varð høvi hjá løgmanni og frú at síggja, hvussu hetta oyggjalandið hevur ment seg seinastu mongu árini, meðan olju- vinnan hevur verið hovuðs- vinnan, og har fiskivinnan hevur ment seg so spakuliga og nú er við at koma á fótur aftur, eftir at hava verið afturúrsigld Umframt at síggja. hvussu hesar báðar vinnur- nar virka og skipa seg, varð eisini møguleiki hjá løg- manshjúnum at síggja og uppliva hetlendska mentan av ymsum slag. Við í ferða- lagnum var eisini skrivar løgmans, John Rajani og føroyski umbodsmadurin i Aberdeen, Sofus Poulsen. Tá vitjað varð í Sullom Voe og á Foinaven feltinum var eisini føroyski umbods- maðurin hjá BP Amoco, Hjarnar Djurhuus, við. Fantastiskt -Hetta var einki minni enn fantastiskt. Tad er eitt minni fyri lívið at hava vitjað henda okkara næsta granna sigur løgmadur, sum inni- liga vónar, at vit kunnu fáa stórri samstarv henda vegin. Nú oljuvinnan hevur havt so stóran týdning fyri Het- land var hon eisini stórur partur av vitjanini. Løg- maður, sum herfyri vitjaði í Noregi sigur seg bert kunna staðfesta tað hann sá undir tí = vitjanini, nevniliga hvussu ógvuslig henda vinnan er. Eftir at hava vitjað risa- stóra Sullom Voe oljutermi- nalin og úti á Foinaven olju- feltinum skamt frá føroyska markinum kann løgmaður bara endurtaka tað hann segði eftir at hava vitjað ymsar oljuinstallatiónir í norska partinum av Norð- sjónum: -Hetta er so ógvu- liga stórt, at tú hevur ikki orð fyri tí. Tað er um somu tíð spennandi og ræðandi, og tí eiga vit í Føroyum at vísa størsta varsemi, tá vit føroyingar leggja til brots í hesi nýggju vinnuni. Anfinn Kallsberg hevði undir vitjanini eisini høvi at síggja, hvussu hetlendingar hava megnað at lyfta upp fiskivinnuna á eitt nógv hægri stødi, enn hon hevur verið. Hóast oljuvinnan hevur verið høvudsvinnan, so hevur tað eydnast het- lendingum at fáa fiskivinn- una á fótur aftur, og hetta er áhugavert at eygleiða hjá føroyingum, sum eftir øll- um at dóma eisini skulu undir ein oljuútvikling vísir løgmaður á og leggur aftrat: Løgmadur vitjaði nógva staðni í Hetlandi og held- ur, at vit eiga at menna eitt nú mentanarliga sam- stavið við Hetland NR. 155 - 19. AUGUST 1999 -Munurin millum Het- land og Føroyar kann tó verða tann, at meðan teir hava megnað at byggja upp fiskivinnuna um somu tíð, sum oljuvinnan hevur verið í landinum, so kann vandi vera fyri tí øvugta her í Føroyum: at tá vit fáa eina oljuvinnu, so fer hon at minka um fiskivinnuna. Her kann ein munur mill- um Føroyar og Hetland tó vera tann, at meðan olju- pengarnir har enda í kassa- num í London, so koma møguligir føroyskir olju- pengar at enda i føroyska landskassanum. Hetta var nakað, sum hetlendingar løgdu stóran dent á at greiða løgmanni frá undir vitjanini. Løgmaður sigur seg hava lært nógv og fingið nógv at hugsa um eftir Hetlands- vitjanina, bæði hvat við- víkur olju, fiskivinnu og mentan. -Tað var sera áhugavert at vitja í Sullom Voe og hoyra søguna um, hvussu hesin oljurisin kom í verð- ina. Her komu fólk hópatali uttanifrå at byggja støðina, sum kostaði fleiri milliardir. Hvat kann ein læra av tí? Bara tá hugsað verður um, hvussu stórt lendi brúkt er til oljuterminalin, so tvist eg i, um vit í Føroyum eiga nakað tilsvarandi bæði hvat viðvíkur dýpi á sjónum og tí upplandi, sum skal til. Anfinn Kallsberg sigur, at tað er bæði rætt og gott at síggja, hvussu okkara grannar hava handfarið nak- að sovorðið sum oljuna, ikki minst eitt oyggjasam- felag sum Hetland. -Her eru gjørdar so stórar íløgur, at vit í Føroyum mugu ikki leypa út í nakað, uttan at hava umhugsað tað gjølla. Eftir slíka vitjan kemur so spurningur um framtíðar samstarv og samhandil. Løgmadur ivast onga løtu í, at tað eigur at knýtast stórri samband millum hesi bæði oyggjasamfelggini. Tað er heldur eingin loyna, at hetlendingar, nú teir hóma eina komandi før- oyska oljuvinnu, vilja fegnir hava føroyingar at gera brúk Lógmaður vitjaði eisini í Sullom Voe, ein av heimsins stórstu oljutermi- nalum. Hann ivast í, um tað er henda vegin vit førovingar skulu ganga, verður olja funnin her Lógmaður og frú her tað nærmasta tey kunnu koma eini komandi fóroyskari oljuvinnu - umborða á oljuskipinum Petrojarl á Foinaven feltinum skamt frá markinum. Á myndini eru eisini Hjarnar Djurhuus, umboðsmaður hjá BP Amoco, Sofus Poulsen, umboðsmaður og umboð fyri BP av teimum sera stóru í- løgum, sum longu liggja í Hetlandi, eitt nú Sullom Voe. Hesin hevur kostað meira enn 7 mia. kr. at byggja og í dag er stórur yvirskotskapasitetur, = so fóroysk olja hevði verið kærkomin. -Tú lurtar og tú eygleiðir uttan at taka nakra avgerð ella binda teg til nakað. Men eg haldi, at øll tey fólk, sum skulu hava nakað við eitt nú eina komandi føroyska oljuvinnu at gera, eiga at fara henda túrin til Sullom Voe og síggja, hvat hetta eisini snýr seg um. Kalt ov leingi Løgmaður heldur tað hevur verið alt ov kalt í alt ov langa tíð millum Føroyar og Hetland, og tí eiga vit at formalisera eitt stórri sam- starv. Hóast teir eru nakað niðurbundnir í at kunna taka avgerðir um, hvat skal henda, so eigur tað ikki at forða okkum í at gera nakrar avtalur við Hetland. Løgmaður heldur tað annars verða rætt av før- oyingum at umhugsa stórri samvinnu við lond í okkara egna nærmhvørvi umframt verandi tilknýti til hini Norðurlondini. Og her hugsar hann ma. um Het- land, Orknoyggjar, Hebrid- urnar partar av skotsku strondini. Í hesum sambandi vísir løgmaður til eitt uppskot, sum fer at seta fram í Norðurlandaráðnum um stórri samstarv millum nettup oyggjabólkar í Norð- uratlantshavi. Hetta heldur løgmaður vera eitt frálíkt hugskot og gevur hann tí sín fulla stuðul. Hetta er so eisini eitt mál, sum verður viðgjórt á fundi, nú íslendski ráðharrin fyri norðurlandasamstarvi og umhvørvi vitjar.