leygardagur 18. september 1999síða 18

- Eg havi altíð fingist við djór, og eitt tað fyrsta eg gjørdi tá eg kom til Havnar var at fáa mær eitt ross, sigur Petur Nolse, sum í dag hevur átta ross. Tvey teirra ganga á treðni á Ternu- ryggi, hini eru aðrastaðni. Rossid, sum Petur stendur vid, er tvey ára gamalt metrar, hevur hann eina i av ollum møgu Harafturat h tveir nestar gang og vit fáa alt fyn eitt e u av, at Vit eru farin ragarð onku Vit eru á ferð í einum djóra- garði, men vit eru ikki í útland- inum. Vit eru á Ternuryggi í Havn Fyri at gera tað greitt beinan- vegin, so hava djórini tað ein- astandandi gott á trødni hjá Peturi Umframt, at hann hevur bygt teimum eitt hús at vera i, so hevur hann eisini gjørt fuglunum eina tjørn at spæla i, og fuglarnir stór- trívast. Teir smæðast ikki bara tí at ein vilstur skálamaður og ein havnarmaður eru komnir á vitjan. Tað er nú kortini ikki so logið, tí teir eru vanir við slíkt. Barnagarðarnir vitja ofta Petur Nolsø smilist, tá vit spyrja hann um barnagarðarnar | - Jú, teir koma allastaðni frå. Ur Miðvági, Sumba, av Argjum og úr Havn. Aðrastaðni eisini. Børn- unum dámar væl at síggja fuglar- nar, og tey plaga at sita eina løtu og njóta umhvorvið, sigur hann Hann greiðir frá, at hann hevur ikki gjørt nakað fyri at kunna nakran um tað, men heldur, at tey hava frætt um fuglarnar, frá onkr- um sum hevur verið á vitjan. - Tá tey eru farin túr, so hava tey lagt leiðina her framvið, smíl- ist Petur, sum ikki hevur nakað ímóti smáu gestunum SO plaga tey at sita uppi í bakkanum og eta. Uppi í brekkuni ber til at sita og hyggja oman yvir garðin, meðan maturin verður etin, og tað dámar teimum, sigur Petur og peikar niðan í brekkuna. Tá vit hava gingið eima løtu í garðinum skilja vit væl, at børn- um dámar væl at vitja Petur, tí hetta má vera forkunnugt hjá teimum smáu. Fuglar, sum eingin I djóragarðinum á Ternuryggi DJÓRAGARÐUR. Tað er ikki hvør mans føri at hava so nógv og so ymisk djór gangandi í túninum. Men tað er júst tað, sum Petur Nolsg hevur. Og hann trívist saman við djórunum, sum eisini eru vorðin fast vitjunarstaðhjá barnaggrðum og dagstovnum bæði úr bygd og Petur smílandi hugsar um kunnu liva í Føroyum, eru her, og teir síggja út til at njóta lívið, sigur „djórapassarin“. Brúkar hvønn leygardag til djórini Men hvussu fær ein maður, sum ferðast land og ríki runt sum sølu- maður, tíð til at ansa ollum djór- unum. Krevur tað ikki ótrúliga nógva tíð? - Jú, tað ger tað sjálvsagt. Van- ligar dagar gevi eg teimum um morgunin og um kvøldid, tí eg havi ikki stundir til so nógv meir, men so brúki eg eisini hvønn tann einasta leygardag til djórini, sigur Petur Nolsø Men hvaðani kemur áhugin fyri djórum f - Eg eri bygdamaður, ella rætt- ari, eg eri úr Vági og vit hava altíð havt djór í familjuni. Ti hev- ur tað verið natúrligt at fáa mær djór, sigur Petur Nolsø, sum er reiðmaður burturav. Hann hevur ikki færri enn átta hestar, hóast bert tveir standa á trødni. - Mær hevur altíð dámt so væl ross, og tað fyrsta eg gjørdi, tá eg flutti til Havnar, var at fáa mær ross, sigur hann og staðfestir, at hann hevur havt ross í næstan tríati ár. Men fulgarnir, nær koma teir inn í myndina? - Tað er komið soleiðis „hen ad vejen”. Eitt sindur í senn, sigur hann smílandi, men sigur sam- stundis, at hann fekk sína fyrstu dúgvu sum 10 ára gamal drongur í Vági Moskus hvat? Sløgini eru nógv. Tygara útsendi, sum so dánt dugur at skilja ein seyð frá einum neyti, sær hóast alt, at tað eru nógv ymisk fugla- sløg í garðinum. Dvørghønurnar hava vit hoyrt um, dunnurnar við, men meðan hann gevur teimum, kemur ein teirra spelandi. - Hatta er ein loypidunna, sigur hann og greiðir frá, at hon á donskum kallast Jøbeand"”, so umsett til „norðanmál“ eitur hon kanska ein rennidunna! - Og hatta er ein moskusdunna .… Sigur Petur og peikar á eitt, sum mín sann hevur dunnuskap. men sum er meira greflig í tí. Hetta er nú fyrsta ferðin at tyg- ara útsendi hevur hoyrt hatta navnið, so kom ikki og sig, at ein ikki lærir av at vera blaðmaður .. Moskusoksan hevði eg hoyrt um, men ikki dunnuna. lalt ganga einir 200 fuglar runt á stykkinum hjá Peturi Nolsø og hóast hann ikki hevur talið í høvdinum, so heldur hann sjálvur. at tað munnu vera eini 20 til 25 ymisk fulgasløg á trødni. Tað er ikki so lítið. Páfulgar, fasanar og kalkunir Sum vera man, so hevur Petur eisini fingið fatur á meira „,van- úr bý. - Tey plaga at sita í bakkanum og eta matpakkar, tí so síggja tey oil djórini í senn, sigur m“ fuglum. Tí sært tú eisini toroyskar gæs, føroyskar dunnur nnað gott ganga á stykkinum. [5 er alt meira heimligt, um vit kunnu siga tað so. len tað gongur bert stutt løta, so kemur eitt stórt eitt gangandi. Min sann, tað er ein kalkun, sum jur spankulårandi. Petur hevur rt hana á dyr, tí nú fer hann at 2054 fuglunum, og hon skal eins og hini kríartúrini eisini hava okkurt í nevið. Petur greiðir okkum frá, at hann hevur seks vaksnar kalkunir. Hes- hava nú fingið ungar, so jóla- logurðin er bjargaður. Selir tú so burtur av? vei, ikki ein fuglur verður seldur. Tað verður brúkt her tað — heila. Familja fær burturav, treyð- ugt so, men tað verður einki selt, sigur Petur Nolsø, sum eisini greiðir frá, at hann júst hevur ruddað út í dúgvumeinginum. - Tær liggja nú í boksini klárar at eta, sigur Petur og tað er jú tann náttúrliga gongdin. Hvør av øðrum liva må Annars er hann ikki so lítið stolt- ur, tá hann sigur okkum um pá- fuglin, sum er føroyingur burtur- av. - Allir páfulgarnir, sum eru her nú, eru „fóroyingar“. Hasin er føddur ímillum trøini, sigur hann og peikar á ein spelkan „unga“. Petur leggur afturat, at tað er rættiliga Ovanligt, at påfuglarnir leggja millum trøini. - Tað kenna tey einki til aðra- staðni, leggur hann afturat við einum smíli. Beint við henda unga páfuglin er eitt búr, har tríggir fasanar sita Tveir vanligir og so ein „silvur- fasanur“. Hann er ótrúliga flottur at síggja, tí hann hevur so nógvar litir. Men hann er eitt sindur villur í sær, sigur eigarin. - Eg heyði ein annan. Hann bleiv fastur í netinum, og ístaðin fyri at bíða, so rykti og skrikti hann so, at beinini skrædnaðu av, sigur Petur, sum leggur afturat, at hann avlívaði hann beinanvegin. Fuglar í stivlum Sum vera man, tá so nógvir fulgar eru savnaðir á einum stað, so er onkur, sum brýtur nógv frá tí, sum vit vanliga kenna í Føroyum. Millum teir fuglarnar er ein hani, sum „fresar“ runt á stykkinum Haldi ikki honum hóvar, at vit koma ov nær, og tí ger hann skjótt av og sleppur sær um hornið. Í tí hann fer síggi eg, at tað sær út, sum er hann í stivlum, og eyguni fylgja hesum skemtiliga fugli ... Løtu seinni vísir Petur okkum inn í húsið, sum stendur mitt á stykkinum. Har inni halda hestar- nir til, tá veðrið ikki er til, at teir standa uttanfyri. Men har er eisini eitt býli til dúgvurnar og har inni er eisini ein dúgva í stivlum. Stuttligt sær tað út, men dúgvu- num dámar einki, at Alvur kemur ov nær við linsuni á fototólinum, so tað verður ein flaksan innan- fyri. Í einum øðrum búri sita nakrar aðrar dúgvur og við eitt hevur Petur tikið eina út, sum hann kall- ar fyri højstjært dúgvuna, og hon er ótrúliga vøkur at síggja til. Altíð verið djór á trødni Sum sagt, so hildu fólk Petur vera øran í høvdinum, tá hann fór nið- an á Ternurygg at búgva. Men tað metir hann lítið í mun til tað, sum gamli eigarin av húsunum, hevur verið úti fyri. - Tá hann bygdi, mugu tey hava hildið hann verið svakan, sigur Petur og flennir. Hann keypti húsini frá Otto - Ein skal geva sær stundir til at takast við djórini. Eg havi tíbetur eitt sovorðið arbeiði, at eg kann taka frí nakrar dagar fyri at gera eitthvert. Annars eri eg um djórini um morgunin og um kveldið. Harumframt brúki eg hvønn leygardag til djórini, sigur Petur Nolse Orð: Sveinur Tróndarson Myndir: Alvur Haraldsen Henda dúgvan sær út sum er hon í stivlum. Tað var hon ikki einsamøll um, tí eisini ein hani, sum gekk so spelkin uttanfyri var í stivlum, men hann helt ikki gestirnir vóru áhugaverdir, so hann spelaði avstad, tå hann helt at vit komu i so nær Bech og gamla eigaranum dåmdi væl at hava djór. - Men hevði hann vitað, at eg skuldi hava ross her, so veit eg ikki um eg hevði fingið húsið, sigur Petur og flennir. Hann heyði annars fingið klørn ar í eitt grundstykki úti á Frælsinum stutt eftir, at hann var komin til Havnar. Tað stykkið seldi hann, og ístaðin keypti hann „djóragarðin“ á Ternuryggi. Tað gerðina er hann ótrúliga glaður fyri í dag, tí hann hevur tað sum blomman í egginum, har hann er nú. - Her er einastandandi gott at vera, sigur Petur og hann hevur ongar trupulleikar yvirhøvur við at fáa okkum báðar at trúgva tí hann sigur. Hann býr jú í býnum, men kortini í haganum. Beint niðanfyri er býarlívið og tað er tað eisini norðanfyri har útstykk- ingin Millum Gilja er. Kortini er hús hansara so langt frá, at tað er so púra friðarligt at ganga á trødni. Men tað er uttan iva nakað av tí, hann hevur leitað eftir, tá hann keypti á Ternuryggi heldur enn at byggja á Frælsinum. Her uppi valdar friður. Heimagjørdur friður, - Hesin fuglurin er tiltikin vakur, sigur Petur Nolsø um højstjærtdågvuna. Og hann hevur rætt. - Eg fekk mína fyrstu dúgvu tá eg var 10 ára gamal, so tað er kanska ikki so legið, at mær dámar væl dúgvur, leggur hann afturat Nógvir forkunnugir fuglar eru í sum hann sjálvur hevur skapt hann. Við djórum í garðinum, sum annars er fullur av trøum. Hann hevur eisini brúk fyri friðinum, tí tað hann tekst við krevur, at hann arbeiðir nógv. Tað er nevniliga ikki bara sum at siga tað at vera sølumadur. Tað x a ' djóragarðinum krevur nógv av einum. Nógv arbeiði - og nógvan frið. Og friðin fær hann heima í djóragarðinum á Ternuryggi. So langt úti, at vit næstan kunnu kalla tað uttan fyri lóg og rætt